Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/745 K.2025/981

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; birleştirilen 2009/222 Esas sayılı davada davacı - birleştirilen 2010/40 Esas sayılı davada asli müdahil ... vekili, birleştirilen 2009/222 Esas sayılı davada davalı ... vekili, birleştirilen 2010/40 Esas sayılı davada davalılar ... ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve ve önceki geri çevirme kararı ile getirtilen evrakla birlikte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı ... asıl tazminat davasında; dava konusu Mersin ili, Erdemli ilçesi, ... Mahallesinde kain 184 ada 7 parsel sayılı taşınmazdaki B1 blok, 4 nolu bağımsız bölümün davalı ... tarafından kimliği ele geçirilerek düzenlenen sahte vekâletnameye istinaden diğer davalı ...'e devredildiğini, davalılar hakkında suç duyurusunda bulunduğunu ileri sürerek tapu kaydının iptali ile adına tescilini talep etmiş, ıslahla 56.000 TL maddi tazminatın davalı ... ve ...'den tahsilini talep etmiştir.

2. Davacı ..., birleştirilen 2009/222 Esas sayılı tapu iptali ve tescil davasında; 4 nolu bağımsız bölümün ... ... tarafından kimliği ele geçirilerek düzenlenen sahte vekâletnameye istinaden eşi ...'e, ...'in de kötüniyetli davalı ...'ye devrettiğini ileri sürerek davalı ... adına tapu kaydının iptali ile kendisi adına tescilini talep etmiştir.

3. Davacı ... birleştirilen 2010/40 Esas ayılı tazminat davasında; 4 nolu bağımsız bölümü tapu maliki ...'den banka havalesiyle ödediği bedel karşılığı iyiniyetle satın aldığını, zararına sebep olan davalı (emekli) noter ... ile davalı karı-koca ... ... ve ...'den, davalı ...'e ödediği 147.500 TL satış bedelin tahsilini talep etmiştir.

4. Asli müdahil ... birleştirilen 2010/40 Esas sayılı tazminat davasında; adına düzenlenen sahte vekâletnameye istinaden taşınmazının davalı ...'e devredilmesine neden olan davalı (emekli) noter ... ile davalı karı-koca ... ... ve ...'den son malik ...'nin davalı ...'e ödediği 147.500 TL bedelin tahsilini ve davacı ... adına tapu kaydının iptali ile kendi adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Asıl ve birleştirilen 2010/40 Esas sayılı tazminat davalarında davalılar ... ... ve ...; davanın reddini istemiştir.

2. Birleştirilen 2009/222 Esas sayılı tapu iptali ve tescil davasında davalı ...; taşınmazı tapu maliki ...'den bedel karşılığında iyiniyetle satın aldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

3. Birleştirilen 2010/40 Esas sayılı tazminat davasında davalı noter ...; davanın reddini ve hukuki sorumluluk sigortası bulunduğundan davanın ilgili sigorta şirketine ihbarını istemiş, dava ilgili sigorta şirketine ihbar olunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.01.2018 tarihli kararıyla; asıl davada davacı ...'ın davalılar ... ... ve ... aleyhine tazminat istemi hakkında birleştirilen 2010/40 Esas sayılı dosyada tazminat talebi kabul edildiğinden karar verilmesine yer olmadığına; birleştirilen 2009/222 Esas sayılı davada davacı ...'ın iyiniyetli davalı ... aleyhine tapu iptali ve tescil isteminin reddine; birleştirilen 2010/40 Esas sayılı davada davacı ...'nin davalı (emekli) noter ..., ... ... ve ... aleyhine tazminat isteminin reddine, asli müdahil ...'ın davacı ... aleyhine tapu iptali ve tescil talebinin reddine, olayda sorumluğu bulunmayan davalı noter ... aleyhine tazminat talebinin reddine, davalılar ... ... ve ... aleyhine tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir.

IV. KALDIRMA KARARI VE SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Kaldırma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı - birleştirilen 2010/40 Esas sayılı davada asli müdahil ... vekili, asıl ve birleştirilen 2010/40 Esas sayılı davada davalılar ... ... ve ... vekili, asıl davada davalı - birleştirilen 2010/40 Esas sayılı davada davacı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 13.09.2018 tarihli kararıyla; davalı ...'nin iyiniyetli 3. kişi olduğu kabul edilip 2009/222 Esas sayılı davada davacı ...'ın tapu iptali ve tescil talebinin reddinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı,

birleştirilen 2010/40 Esas sayılı davada davalı noterin meydana gelen olayda kusurlu olduğu ve eldeki davada meydana gelen zarardan sorumlu olduğu, ayrıca davacı ...'ın kimliğini kaybettiği yönünde iddialar bulunması sebebiyle Türk Borçlar Kanunu'nun 52. maddesindeki hakkaniyet indiriminin değerlendirilmediği gerekçesiyle tarafların istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin 19.01.2018 tarihli kararının kaldırılmasına, dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

B. Kaldırma Kararı Sonrası İlk Derece Mahkemesince Verilen Hüküm

İlk Derece Mahkemesinin 18.02.2020 tarihli kararıyla; öncesinde ...'a ait taşınmazın ... ... ve ... tarafından düzenlenen sahte vekâletnameye istinaden ...'e satıldığının kamu davası dosyasında sübut bulduğu, davalı noter ...'nın da olayda kusuru bulunduğu, taşınmazı ...'den satın alan son malik ...'nin iyiniyetli üçüncü kişi olduğu, asıl davada davacı - birleştirilen 2010/40 Esas sayılı davada asli müdahil ...'ın asli müdahale talebinde haklı olup ... ... ve ...'in ...'ye yaptıkları satıştan kaynaklı 147.500,00 TL zarara uğradığı,

tapu kaydı iptal edilmeyen son malik ...'nin zararı olmayacağı, ...'ın asli müdahil olduğu birleştirilen 2010/40 Esas sayılı dosyadaki tazminat talebinin kabul edildiği ancak ... kimliğini kaybederek zararın doğumuna hafif kusuruyla sebep olduğu, ...'ın asli müdahil olduğu birleştirilen 2010/40 Esas sayılı dosyadaki tazminat talebi kabul edildiğinden asıl davadaki tazminat talebinin kabulü halinde mükerrer tahsil olacağı gerekçesiyle; asıl davada davacı ...'ın davalılar ... ... ve ... aleyhine tazminat istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına;

birleştirilen 2009/222 Esas sayılı davada davacı ...'ın davalı ... aleyhine tapu iptali ve tescil isteminin reddine; birleştirilen 2010/40 Esas sayılı davada davacı ...'nin davalı (emekli) noter ..., ... ... ve ... aleyhine tazminat isteminin reddine, asli müdahil ...'ın davacı ... aleyhine tapu iptali ve tescil talebinin reddine, davalılar ..., ... ... ve ... aleyhine tazminat talebinin TBK'nın 52. maddesi uyarınca hakkaniyet indirimi uygulanmak suretiyle kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı - asli müdahil ... vekili ve davalılar ... ... ve ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 13.09.2021 tarihli kararıyla; İlk Derece Mahkemesince verilen kararda usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

VI. BOZMA KARARI VE SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davacı - asli müdahil ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 05.09.2022 tarihli ve 2021/1041 Esas, 2022/5387 Karar sayılı kararı ile.

Mersin 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/320 Esas, 2015/133 Karar sayılı kararı ile; davalılar ... ... ve ...'in mahkumiyetlerine karar verildiği, verilen kararın Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 2015/14417 Esas, 2016/3957 Karar sayılı kararı ile onandığı, Adli Tıp Kurumunun raporuyla taşınmazın temliki sırasında kullanılan vekaletnamenin sahte olduğunun anlaşıldığı, son malik ...'nin kötüniyetli olduğunun ispat edilemediği,

birleştirilen 2009/222 Esas sayılı davada davalı - birleştirilen 2010/40 Esas sayılı davada davacı ... yönünden yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı - asli müdahil ...'ın ...'ye yönelik tapu iptali ve tescil talepleri yönünden temyiz itirazının reddine; ceza davası dosyası ve dosya kapsamından dava konusu taşınmazın davalı ... ve ... tarafından sahte vekâletname kullanılmak suretiyle davalı ...'e devredildiği, davacı ...'ın kusurunun ispatlanamadığı, kaldı ki ilk malik ...'ın kimliğini kaybetttiği kabul edilse dahi TBK'nın 52. maddesindeki şartların oluşmadığı,

öte yandan ... ... ve ...'in eylemi sahtecilik olduğundan TBK'nın 52. maddesinin uygulanamayacağı gerekçesiyle ...'ın asli müdahil olduğu birleştirilen 2010/40 Esas sayılı dosyada davalılar ... ..., ... ve (emekli) noter ...'ya yönelik tazminat talebi yönünden temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesinin kararının bozulmasına karar verilmiştir.

VII. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleştirilen 2009/222 Esas sayılı davada davacı- 2010/40 Esas sayılı davada asli müdahil ... vekili, birleştirilen 2010/40 Esas sayılı davada davalılar ... ... ve ... vekili ile birleştirilen 2009/222 Esas sayılı davada davalı - birleştirilen 2010/40 Esas sayılı davada davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Birleştirilen 2009/222 Esas sayılı davada davacı - 2010/40 Esas sayılı davada asli müdahil ... vekili temyiz dielkçesinde; son malik ... aleyhine tapu iptali ve tescil isteminin kabul edilmesi gerektiğini, davalı tanığı ...'in çelişkili beyanda bulunduğunu, davalı ...'nin ipotekli daire satın almasının şüpheli olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2. Birleştirilen 2010/40 Esas sayılı davada davalılar ... ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde; ...'dan aldıkları 40.000,00 TL borca karşılık kredi kullanması için taşınmazı ...'a devrettiklerini, vekâletname tanzimi sırasında davacı ...'ın kaybettiğini iddia ettiği kimliğinin kullanıldığını, tapu ve noterlikte kimlik görülmeden işlem yapılmadığını, kamu davası dosyasının esas alınmasının hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

3. Birleştirilen 2009/222 Esas sayılı davada davalı - birleştirilen 2010/40 Esas sayılı davada davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; ilk malik ...'ın son malik ... aleyhine tapu iptali ve tescil taleplerinin reddine dair ...'ın temyiz itirazlarının önceki temyiz aşamasında reddedilerek kesinleştiğini, tekrar aynı talebin reddine dair karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesinin kararının ilgili yönden bozulmasını istemiştir.

C. Değerlendirme ve Gerekçe

Asıl ve birleştirilen davalar; yolsuz tescil (sahtecilik) hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil ile tazminat istemlerine ilişkindir.

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosya kapsamından; davalı ...'in dava konusu taşınmazdaki 1/28 payını 02.10.2007 tarihinde ...'a sattığı, dava dışı ...

Çankaya ve İsa Çankaya'ya vekâleten ... ... tarafından bakiye 27/28 payın ...'a satıldığı, Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 2015/14417 Esas, 2016/3957 Karar sayılı onama kararına istinaden ... ...'ın bu satış işlemleri sırasında alıcı ...'ın kimliğini ele geçirip ...'a benzer şahsı noterliğe götürmek suretiyle Adana 14. Noteri (emekli) noter ... tarafından düzenlenen 22.04.2008 tarihli ve 13275 yevmiye sayılı vekâletnameyi tanzim ettirdiği,

... ...'ın bu sahte vekâletnameye istinaden ...'a vekâleten taşınmazı 28.04.2008 tarihinde eşi ...'e 56.000 TL bedelle sattığı, ...'in de taşınmazı 150.000 TL ipotek yüklü olarak 05.07.2008 tarihinde 56.500 TL bedelle son malik ...'ye sattığı, ...'nin satış bedeline istinaden ...'e banka havalesiyle 147.500 TL ödediğine dair banka dekontunu dosyaya ibraz ettiği,

dava konusu olaya ilişkin olarak katılan ... ve ...'nin şikâyetleri üzerine ... ... ve ... hakkında kamu kurum ve kuruluşlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından mahkumiyetlerine dair Mersin 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/320 Esas, 2015/133 Karar sayılı kararının Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 2015/14417 Esas, 2016/3957 Karar sayılı kararı ile onandığı anlaşılmaktadır.

3. Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, bozma ilâmına uygun şekilde karar verilmesine, usul ve kanuna uygun olup birleştirilen 2009/222 Esas sayılı davada davacı - birleştirilen 2010/40 Esas sayılı davada asli müdahil ... vekilinin, birleştirilen 2009/222 Esas sayılı dosyada davalı ... vekilinin, birleştirilen 2010/40 Esas sayılı davada davalılar ... ... ve ... vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen sebepler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VIII. KARAR

Açıklanan sebeple; Birleştirilen 2009/222 Esas sayılı davada davacı-birleştirilen 2010/40 Esas sayılı davada asli müdahil ... vekilinin, birleştirilen 2009/222 Esas sayılı dosyada davalı ... vekilinin, birleştirilen 2010/40 Esas sayılı davada davalılar ... ... ve ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Birleştirilen 2009/222 Esas sayılı dosya yönünden aşağıda yazılı 345,55 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacı ...'dan alınmasına, birleştirilen 2009/222 Esas sayılı dosya yönünden aşağıda yazılı 345,55 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalı ...'den alınmasına birleştirilen 2010/40 Esas sayılı dava yönünden aşağıda yazılı 7.556,79 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalılar ... ... ve ...'den alınmasına,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.