Yargıtay 10. Ceza Dairesi E.2005/6345 K.2005/13454

3167 S. ÇEKLE ÖDEMELERİN DÜZENLENMESİ VE ÇEK HAMİLLERİN... [ Madde 10 ]

3167 S. ÇEKLE ÖDEMELERİN DÜZENLENMESİ VE ÇEK HAMİLLERİN... [ Madde 16 ]

3167 S. ÇEKLE ÖDEMELERİN DÜZENLENMESİ VE ÇEK HAMİLLERİN... [ Madde 4 ]

"İçtihat Metni"

Karşılıksız çek keşide etmek suçundan şüpheli M.K hakkında yapılan hazırlık soruşturması sonucunda Samsun Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 15.03.2005 gün ve 2005/1094 hazırlık, 2005/1293 karar sayılı takipsizlik kararına yönelik itiraz üzerine, itirazın reddine ilişkin ÇARŞAMBA Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığının 22.04.2005 gün ve 2005/186 müteferrik karar sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığı'nın Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 27.07.2005 gün ve 32427 sayılı kanun yararına bozma talebi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 11.08.2005 gün ve 2005/144166 sayılı tebliğnamesi ile dosya Dairemize gönderilmekle incelenip, gereği görüşülüp düşünüldü:

Kanun yararına bozma talebi ve tebliğnamede, "Tüm evrak kapsamına göre; şikayete konu çekte müştekinin ciro silsilesi içerisinde yer aldığı, bankaya ibrazı anında çekin karşılığının olmadığının çekin arkasına şerh verildiği, bankadan gönderilen 25.02.2005 gün ve 81 sayılı yazıda sanığın düzeltme hakkını kullanmadığının bildirildiği, banka kaynağından yapılan ödemede çekin tüm bedeli değil bankanın ödemek zorunda olduğu miktar ödenerek kısmi ödeme yapıldığı, bu durumun suçun unsurlarını etkilemeyeceği, delillerin takdir ve değerlendirmesinin mahkemesine ait olduğu gözetilmeden itirazın kabulü yerine yazılı şekilde ret kararı verilmesinde isabet görülmemiştir" denilerek, anılan kararın bozulması istenmiştir.

3167 sayılı Kanun'un 4814 sayılı Kanun ile değişik 4/3. maddesinde, "Çekin karşılığının tamamen veya kısmen bulunmaması halinde bankanın ödeme yükümlülüğü, 10 uncu maddede belirlenen sorumluluk miktarı saklı kalmak üzere, çek hesabında bulunan miktarla sınırlıdır. 10 uncu maddede belirlenen miktar dahil olmak üzere kısmi ödeme halinde, çekin ön ve arka yüzünün onaylı fotokopisi ücretsiz olarak hamile verilir. Çek hamili, bu fotokopiyle müracaat borçlularına ve kambiyo senetleri hakkındaki takip usullerine başvurabileceği gibi; Cumhuriyet Savcılığına şikayette bulunurken dilekçesine bu fotokopiyi ekleyebilir ve bunu icra daireleri ve mahkemelerde ispat aracı olarak kullanabilir. Mahkeme veya icra dairelerinin istemi halinde çekin aslı bu mercilere gönderilir." hükmü öngörülmektedir.

Yine aynı yasanın 4814 sayılı Kanun ile 3167 sayılı Kanun'a ekli 16b/1 maddesinde ise, "16 ncı maddede öngörülen suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması, hamilin, çeki elinde bulundurmaları koşulu ile ödemede bulunan cirantanın veya kanuni veya akdi teminatı nedeniyle tam ödemede bulunan bankanın şikayetine bağlıdır" hükmüne yer verilmiştir.

Dosya kapsamına göre; tüm yasal unsurları taşıyan şikayete konu çekin süresinde bankaya ibraz edildiği, banka tarafından çekin karşılığının bulunmadığına dair kaşenin çekin arka yüzüne vurulmasından sonra, aynı Kanun'un 10. maddesinde belirtilen, yasal olarak sorumlu olunan miktarda (310.-YTL) kısmi ödeme yapıldığı; bu nedenle, çek aslının hamilden alınarak, aslına uygunluğu onaylı fotokopisinin verildiği ve hamil tarafından yasal süresi içerisinde C. Savcılığına başvurulduğu görülmektedir.

Yukarıda belirtilen, 3167 sayılı Kanun'un 4/3. maddesinin açık hükmü karşısında; muhatap banka şubesinin, kısmi ödemede bulunması nedeniyle çek aslını alması, çeki bankaya ibraz eden şikayetçinin "hamillik" sıfatını ortadan kaldırmadığı ve yasa gereğince bu sıfatın kanıtı olarak suça konu çekin aslına uygunluğu onaylı fotokopisinin yasal tüm başvuru hakları devam eden hamile verilmiş olduğu gibi; aynı yasanın 16b maddesi uyarınca da, bankanın, tam ödemede bulunmamış olması nedeniyle şikayet hakkı da bulunmamaktadır.

Bu nedenle, çekin muhatap banka şubesi tarafından ödendiği gerekçesiyle, çeki bankaya ibraz eden hamilin, şikayet hakkının bulunmadığından bahisle takipsizlik kararı verilmesinin yasaya aykırı olduğu gözetilmeksizin, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde karar verilmesi yasaya aykırı olduğundan, kanun yararına bozma talebine dayanan ihbarnamede ileri sürülen düşünce yerinde görüldüğünden.