Yargıtay 10. Ceza Dairesi E.2018/5054 K.2019/3431

İtirazla ilgili Mahkeme Kararı : Sulh Ceza Mahkemesinin 19/04/2013 tarihli Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma Suç Tarihi : 14.05.2011

İtiraz yazısı ile dava dosyası incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

A) KONUYLA İLGİLİ BİLGİLER

İzmir (Kapatılan) 10. Sulh Ceza Mahkemesinin 19/04/2013 gün ve 2013/230 esas ve 2013/387 karar sayılı "kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak suçlamasından sanık ... aleyhine TCK 191/1,53 maddeleri uygulanarak kurulan mahkumiyet hükmü kurulmuştur. Bu karar süresi içinde sanık ... tarafından temyiz talebinde bulunduğu Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının onama düşünceli tebliğname ile dosya 10 Ceza Dairesine gönderilmiştir. Yargıtay 10 Ceza Dairesi 30.05.2017 tarih ve 2013/10260 esas, 2017/2203 sayılı kararı ile İzmir 10. Sulh Ceza Mahkemesi 19.04.2013 tarih ve 2013/230 esas, 2013/387 sayılı kararın ONANMASINA karar vermiştir.

B) İTİRAZ NEDENLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz yazısında; "Sanığın ilk çağrıya uymamasının, 6545 sayılı yasanın 68. Maddesi ile değişik TCK 191/4-a maddesi kapsamında, kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmamakta ısrar etmesi olarak kabul edilemeyeceği, ilgili yüksek Yargıtay Ceza Dairelerince kabul edilmekte iken, değişikliğin yürürlüğe girdiği 28.06.2014 tarihinden önce bu kabule aykırı yapılan "denetimli serbestlik kararının kaldırılmasına dair işlemlerin" lehe uygulama kapsamında usul ve yasalara aykırı sayılıp sayılamayacağı hususu itirazımızın özünü oluşturmaktadır.

Konumuz açısından TCK'nun 191. maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak;

Madde 191- (Değişik: 18/6/2014 – 6545/68 md.)

(1) Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesindeki şartlar aranmaksızın, beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. Cumhuriyet savcısı, bu durumda şüpheliyi, erteleme süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde kendisi bakımından ortaya çıkabilecek sonuçlar konusunda uyarır.

(3) Erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Bu süre Cumhuriyet savcısının kararı ile üçer aylık sürelerle en fazla bir yıl daha uzatılabilir. Hakkında denetimli serbestlik tedbiri verilen kişi, gerek görülmesi hâlinde denetimli serbestlik süresi içinde tedaviye tabi tutulabilir.

(4) Kişinin, erteleme süresi zarfında;

a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,

b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması,

c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması,

hâlinde, hakkında kamu davası açılır.

(5) Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlal nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz.

(6) Dördüncü fıkraya göre kamu davasının açılmasından sonra, birinci fıkrada tanımlanan suçun tekrar işlendiği iddiasıyla açılan soruşturmalarda ikinci fıkra uyarınca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilemez.

(7) Şüpheli erteleme süresi zarfında dördüncü fıkrada belirtilen yükümlülüklere aykırı davranmadığı ve yasakları ihlal etmediği takdirde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.

(8) Bu Kanunun;

a) 188 inci maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti,

b) 190 ıncı maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma,

suçundan dolayı yapılan kovuşturma evresinde, suçun münhasıran bu madde kapsamına girdiğinin anlaşılması hâlinde, sanık hakkında bu madde hükümleri çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilir.

(9) Bu maddede aksine düzenleme bulunmayan hâllerde, Ceza Muhakemesi Kanununun kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin 171 inci maddesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin 231 inci maddesi hükümleri uygulanır.

(10) (Ek: 27/3/2015-6638/12 md.) Birinci fıkradaki fiillerin; okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.

28/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunla TCK'nun 191/4 fıkrasında yapılan değişiklikle kişinin, erteleme süresi zarfında;

a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,

b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması,

c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması,

hâlinde, hakkında kamu davası açılır. Hükmü getirilmiştir. Kamu davası açılabilmesi için kişinin kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanılan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi aranmaktadır.

Benzer nitelikteki Yargıtay uygulamasına baktığımızda;

Yüksek Yargıtay 20. Ceza Dairesi;

03/05/2017 gün ve 2015/7854 Esas, 2017/2837 Karar sayılı kararında.

"28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, TCK'nın 191. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendinde yer alan, "kişinin, erteleme süresi zarfında; kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi hâlinde, hakkında kamu davası açılır" hükmü gereğince sanığa Niğde Denetimli Serbestlik Şube Müdürlüğünün 09/09/2013 tarihli uyarı davetnamesi ile 10 gün içerisinde adı geçen müdürlüğe gelmesi konusunda ihtarda bulunulduğu; ancak sanığın yasal sürede müracaat etmemesi üzerine,

sanığa tekrar yeni bir süre verilerek başvuru yapması konusunda ihtarat gönderilmediğinin anlaşılması karşısında; sanığın ilk ihtarata uymamasının, kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmamakta ısrar etmesi olarak kabul edilemeyeceği gözetilmeden mahkûmiyet kararı verilmesi,"

15/11/2017 gün ve 2017/4837 Esas, 2017/6056 Karar sayılı kararında.

"28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunla TCK'nın 191. maddesinde yapılan değişiklik nedeniyle TCK'nın 191. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendinde yer alan, “kişinin, erteleme süresi zarfında; kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi hâlinde, hakkında kamu davası açılır” hükmü gereğince sanığa Bakırköy Denetimli Serbestlik Şube Müdürlüğü’nün 14.07.2011 tarihli çağrı yazısı ile 10 gün içerisinde adı geçen müdürlüğe gelmesi konusunda çağrıda bulunulduğu, çağrı yazısının 29.07.2011 tarihinde sanığa tebliğ edildiği;

ancak sanığın yasal sürede herhangi bir başvuru yapmaması üzerine, sanığa tekrar yeni bir süre verilerek başvuru yapması konusunda ihtaratta bulunulmadığının anlaşılması karşısında; sanığın ilk çağrıya uymamasının, kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmamakta ısrar etmesi olarak kabul edilemeyeceği gözetilmeden mahkûmiyet kararı verilmesi,"

29/11/2017 gün ve 2017/6533 Esas, 2017/6666 Karar sayılı kararında.

"28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'la TCK’nın 191. maddesinde yapılan değişiklik nedeniyle, TCK’nın 191. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendinde yer alan, “kişinin, erteleme süresi zarfında; kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi hâlinde, hakkında kamu davası açılır” hükmü gereğince sanığa Ceyhan Denetimli Serbestlik Şube Müdürlüğü'nün 11.06.2013 tarihli uyarılı davetnamesi ile 10 gün içerisinde adı geçen müdürlüğe gelmesi konusunda ihtarda bulunulduğu; ancak sanığın yasal sürede herhangi bir başvuru yapmaması üzerine,

sanığa tekrar yeni bir süre verilerek başvuru yapması konusunda ihtaratta bulunulmadığının anlaşılması karşısında; sanığın ilk ihtarata uymamasının, kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmamakta ısrar etmesi olarak kabul edilemeyeceği gözetilmeden mahkûmiyetine karar verilmesi," isabetsizliğinden hükmü bozmaktadır.

İtirazımıza konu olaya bakıldığında;

İzmir (Kapatılan) 10. Sulh Ceza Mahkemesi 15/12/2011 karar tarihli 2011/1061-1696 karar sayılı kararı ile sanık aleyhine 5237 sayılı TCK 191/2 maddesi ile denetimli serbestliğe hükmetmiştir.

Sanığın yüzüne karşı verilen hüküm 16/01/2012 tarihinde kesinleşerek mahkemesince Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezi Şube Müdürlüğüne gönderilmiştir.

İlgili Müdürlükçe sanığın adına 24/11/2012 tarihli ihtarat yazısı 12/12/2012 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Sanığın süresinde müracaat etmemesi üzerine ilgili müdürlükçe 06.09.2011 tarihli 2012/1648 DS sayılı yazısı ile ilam mahkemesine iade edilmiştir.

Mahkemesi iade üzerine yargılamaya devamla temyize konu mahkumiyet hükmünü kurmuştur.

Hükümden önce yürürlüğe giren 6545 sayılı yasanın 68. Maddesi ile değişik TCK 191/4-a maddesi uyarınca denetimli serbestlik kararlarının kaldırılabilmesi için "kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi" kuralı getirildiğinden ilgili yüksek Yargıtay 10. Ceza Dairesi ve 20. Ceza Dairesi'nin de kabul ettiği üzere "bir kez ihtarata uymamak ısrar sayılmamaktadır". Bu yönüyle davaya devam şartı da oluşmamaktadır.

Ancak 20. Ceza Dairesinden farklı olarak 10. Ceza Dairesi olayımızda da görüldüğü gibi değişikliğin yürürlüğe girdiği 28.06.2014 tarihinden önceki işlemlere uygulanamayacağı kanaatindedir.

Halbuki denetimli serbestlik işlemleri güvenlik tedbiri nitelikli işlemler olup, güvenlik tedbirlerinde lehe yasa değişiklikleri geriye yürür.

Açıklanan nedenle, yargılamaya devamla mahkumiyet hükmü tesisi için "ısrar" şartı oluşmadığından yerel mahkeme mahkumiyet hükmünün bozulması gerekirken onanmasına dair daire kararı usul ve yasalara aykırı" olduğunu belirtilerek sanık hakkında onama kararının kaldırılması istenmiştir.

D) İTİRAZIN VE KONUNUN İRDELENMESİ