Yargıtay 10. Ceza Dairesi E.2023/13420 K.2024/23838

Şarkışla Asliye Ceza Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile hükümlü hakkında, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 191/1 ve 62/1. maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün, istinaf edilmeksizin 10.07.2020 tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı CMK'nın 309/1. maddesi uyarınca, 12.05.2023 tarihli ve 2023/3315 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet

Başsavcılığının, 04.07.2023 tarihli ve KYB-2023/59377 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.07.2023 tarihli ve KYB-2023/59377 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Dosya kapsamına göre, sanık hakkında Şarkışla Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 15.06.2015 tarihli ve 2015/482 Soruşturma, 2015/6 Karar sayılı kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kararın sanığa tebliğ edilmediği gibi, Şarkışla Cumhuriyet Başsavcılığınca denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına ilişkin yazının 30.06.2015 tarihinde Sivas Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği,

01.07.2015 tarihli çağrı yazısının 24.07.2015 tarihinde sanığın doğrudan mernis adresine, 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 21/1. maddesine göre komşusuna haber verilerek tebliğ edildiği belirtilmesine rağmen kime haber verildiğinin belli olmaması nedeniyle usulsüz şekilde tebliğ edildiği, diğer yandan sanığa denetimli serbestlik müdürlüğü tarafından çağrı yazısının tebliğinden sonra kaydın kapatılacağına ilişkin uyarı yazısının da tebliğ edilmediği anlaşılmakla;

her ne kadar sanığın süresinde denetimli serbestlik müdürlüğüne müracaat etmediği gerekçesiyle denetim dosyasının kapatılarak Cumhuriyet Başsavcılığına bildirimde bulunulması üzerine kamu davası açılmış ise de, kamu davasının ertelenmesi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararın usulüne uygun şekilde tebliğ edilmemesi nedeniyle kesinleşmediği, bu nedenle infazına da başlanamayacağı, denetimli serbestlik müdürlüğünce yapılan tebligatların hukukî sonuç doğurmayacağı, bu durumda kovuşturma şartı olan ısrar şartının da gerçekleşmeyeceği cihetle, kovuşturma şartı gerçekleşmediğinden,

açılan kamu davasında kovuşturma şartı gerçekleşinceye kadar durma kararı verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

A. Şüpheli hakkında, 12.12.2014 tarihinde işlediği iddia olunan kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonucunda, Şarkışla Cumhuriyet Başsavcılığının 15.06.2015 tarihli ve 2015/482 Soruşturma, 2015/6 Karar sayılı kararı ile; 5237 sayılı TCK'nın 191/2. maddesi uyarınca beş yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine, aynı Kanun'un 191/3. maddesi uyarınca bir yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına, erteleme süresi içerisinde kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi ya da

tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması durumunda hakkında kamu davası açılacağının ihtarına karar verildiği, kararda itiraz kanun yolunun gösterildiği, ancak kararın şüpheliye tebliğ edildiğine dair dosya arasında bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, tedbirin infazı için Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği,

B. Sivas Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün 01.07.2015 tarihli ve 2015/1390 DS sayılı çağrı yazısının doğrudan şüphelinin MERNİS adresine tebliğe çıkarıldığı, 24.07.2015 tarihinde 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 21/1. maddesine göre tebliğ edildiği, Müdürlüğe başvurmaması nedeniyle dosyanın kapatılarak Şarkışla Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği,

C. Erteleme kararının kaldırılarak Şarkışla Cumhuriyet Başsavcılığının 30.09.2015 tarihli ve 2015/1108 Soruşturma, 2015/307 Esas, 2015/305 sayılı iddianamesi ile Şarkışla Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı,

D. Şarkışla Asliye Ceza Mahkemesinin 01.12.2015 tarihli ve 2015/414 Esas, 2015/531 Karar sayılı kararı ile, sanığın, 5237 sayılı TCK'nın 191/1 ve 62/1.maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı CMK'nın 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın, 09.12.2015 tarihinde kesinleştiği,

E. Sanığın denetim süresi içerisinde 22.02.2016 tarihinde işlediği kasıtlı suçtan mahkûm olduğunun ihbar edilmesi üzerine; Şarkışla Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 02.07.2020 tarihli ve 2020/204 Esas, 2020/139 Karar sayılı kararı ile, hükmün açıklanmasına, sanığın, 5237 sayılı TCK'nın 191/1 ve 62/1. maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

F. Dosya kapsamına göre

5237 sayılı TCK'nın 191/2. maddesinde, "Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında ... beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir.", 3. fıkrasında, "Erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır." ve aynı maddenin dördüncü fıkrasının (a) bendinde; "Kişinin, erteleme süresi zarfında; Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,...hâlinde, hakkında kamu davası açılır." şeklindeki ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesinde yer alan, "Türk Ceza Kanunu'nda

öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." şeklindeki düzenlemeler dikkate alındığında;

5237 sayılı TCK'nın 191. maddesi uyarınca, "kamu davasının açılmasının ertelenmesi" kararı ve bu karar ile birlikte verilen "tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına" ilişkin kararların itiraz yolu açık olmak üzere verilmesi ve şüpheliye tebliğ edilmesi gerektiği, şüpheliye, hakkında verilen karara karşı itiraz hakkı tanınmadan ve kendisine tebliğ edilmeden tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanamayacağı gibi beş yıllık erteleme süresinin de işlemeye başlamayacağı,

şüpheli hakkında Şarkışla Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararın şüpheliye tebliğ edildiğine dair dosya arasında bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, şüpheliye karara karşı itiraz kanun yoluna başvuru hakkı tanınmadığı, kararın kesinleşmemesi nedeniyle tedbirin infazına başlanamayacağı, müdürlükçe yapılan infaza ilişkin işlemler hukuki sonuç doğurmayacağı gibi beş yıllık erteleme süresinin işlemeye başlamayacağı gibi,

Denetimli Serbestlik Müdürlüğünce çıkarılan çağrı yazısının 24.07.2015 tarihinde sanığın doğrudan MERNİS adresine tebliğe çıkarılarak, 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 21/1. maddesine göre komşusuna haber verilerek tebliğ edildiği belirtilmesine rağmen kime haber verildiğinin belli olmaması nedeniyle usulsüz şekilde tebliğ edildiği,

diğer yandan çağrı yazısı tebliğinden sonra şüphelinin müdürlüğe başvurmaması halinde, uyarılı ikinci çağrı yazısının tebliğe çıkarılacağı, ikinci tebligatın usulüne uygun yapılması ve şüphelinin müdürlüğe başvurmaması üzerine infaz dosyasının kapatılacağı, bu durumda ısrar şartının gerçekleşmiş olacağı, somut olayda, Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün çağrı yazısının usulsüz tebliği üzerine şüphelinin müdürlüğe başvurmadığı,

bu durumda yüklenen yükümlülüklere veya tedavinin gereklerine uygun davranmamakta "ısrar" ettiğinin kabul edilebilmesi için sanığa "yükümlülüklere ve tedavinin gereklerine uymamakta ısrar etmiş sayılacağı" uyarısı ile yeniden tebligat yapılması, bu tebligata rağmen başvuruda bulunmadığı veya yeniden yükümlülük ihlalinde bulunduğu takdirde denetimli serbestlik tedbirlerine uymamakta ısrar ettiğinin kabul edilebileceği, kovuşturma şartı olan "ısrar şartının" da gerçekleşmediği anlaşıldığından; dava şartının gerçekleşmesini beklemek üzere 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesinin ikinci cümlesi uyarınca "kamu davasının durmasına" karar verilerek,

kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararın, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren, 5271 sayılı CMK'nın 173. maddesinin 7499 sayılı Kanun ile değişik haline göre "iki hafta" içinde ilgili sulh ceza hakimliğine itiraz hakkı bulunduğu ihtarı ile birlikte usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmesinin sağlanması ve usulüne uygun şekilde

kesinleştirilmesini takiben geçerli tebligat işlemleri yapılarak erteleme ve denetimli serbestlik kararının infazının sonucunun beklenilmesi gerektiği gözetilmeden mahkûmiyet kararı verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür.