Yargıtay 10. Ceza Dairesi E.2024/7617 K.2024/24041

İadesi talep edilen ... hakkında verilen kararın, yapılan ön inceleme neticesinde temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenlerin kararı temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği,

temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü: Kocaeli 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, yukarıda belirtilen kararı ile 6706 sayılı Cezaî Konularda Uluslararası Adlî İş Birliği Kanunu'nun (6706 sayılı Kanun) 18/1. maddesi uyarınca iadesi talep edilen hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçuna ilişkin iade talebinin kabul edilebilir olduğuna karar verilmiştir.

Sanık müdafilerinin temyiz sebepleri özetle. 1. İadesi talep edilenin yokluğunda yargılama yapılarak hüküm verildiğine, 2. Talep edilmesine karşın Belçika makamlarınca yeniden yargılanma teminatının verilmediğine, 3. "Gıyapta yargılama ve yoklukta verilen mahkûmiyet" kavramlarının Türk hukukuna göre belirlenmesi gerektiğine, 4. Bozma ilamının gereğinin yerine getirilmediğine, sanığa isnat edilen suçlara dair yeterli delil ve gerekçe bulunup bulunmadığının incelenmesi gerektiğine, 5. İadesi talep edilen hakkında verilen 14 yıl hapis cezasına ilişkin ek iade talebinin 6706 sayılı Kanun'un 10/4. maddesi uyarınca kabul edilebilir olmadığına,

ayrıca Belçika makamlarınca iadesi talep edilenin başka suçlardan yargılanamayacağına ilişkin teminat verilmediğine, 6. İadesi talep edilenin yasal yollardan Belçika'dan ayrıldığına, İlişkindir.

İadesi talep edilen hakkında biri ceza soruşturmasına ilişkin 15.02.2023 tarihli ve referans numaralı, diğeri ceza yargılaması sonucu verilen mahkûmiyet hükmünün (8 yıl hapis cezası) infazına ilişkin 15.02.2023 tarihli ve referans numaralı iki ayrı iade talepnamesi bulunmakla birlikte, bozma sonrası ayrıca başka bir ceza yargılaması sonucu verilen mahkûmiyet hükmünün (14 yıl hapis cezası) infazına ilişkin 28.07.2023 tarihli ve referans numaralı ek iade talepnamesi gönderildiği; bozma ilamına uyulduğu, referans numaralı iade talepnamesine konu ceza soruşturmasına ilişkin belgelerin dosya arasına alındığı,

duruşma açılarak sanığa vekaletnameli müdafii eşliğinde savunma hakkının tanındığı anlaşılmakla. A. Tüm iade talepleri yönünden yapılan incelemede : İadesi talep edilen hakkındaki her bir iade talebi için ayrı ayrı değerlendirme yapılıp, hangi ceza soruşturmasının ve hangi mahkûmiyet hükümlerinin geri verme kararına dayanak teşkil ettiğinin açıkça gösterilmesi gerekirken,

tüm iade taleplerini kapsayacak şekilde iade talebinin kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi hukuka aykırı görülmüştür. referans numaralı ceza soruşturmasına ilişkin iade talepnamesi yönünden yapılan incelemede: Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi'nin (SİDAS) "Hususilik kaidesi" kenar başlıklı 14. maddesi ile 6706 sayılı Kanun'un 10/4. maddesinde "kişinin iadesi halinde,

ancak iade kararına dayanak teşkil eden suçlardan dolayı yargılanabileceği veya mahkûm olduğu cezanın infaz edilebileceği" öngörülmüştür. ...'nın iade edilmesi halinde başka suçlardan dolayı yargılanmayacağı ya da başka suçlardan mahkûm olduğu cezaların infaz edilmeyeceği hususunda Belçika makamlarınca taahhütte bulunulmadığı ve temyize konu "iade talebinin kabul edilebilir olduğuna" ilişkin kararda 6706 sayılı Kanun'un 10/4. maddesi uyarınca, kişinin iadesi halinde ancak iade kararına dayanak teşkil eden suçlardan dolayı yargılanabileceğinin ya da mahkûm olduğu cezanın infaz edilebileceğinin belirtilmediği anlaşılmaktadır.

Ek iade talepnamesine konu Anvers Asliye Ceza Mahkemesinin 30.06.2023 tarihli kararında iadesi talep edilenin sekizi adli mahkûmiyet, otuz yedisi trafik suçu olmak üzere 45 mahkûmiyetinin bulunduğu belirtildiğinden; iadesi talep edilenin ancak referans numaralı iade talepnamesine konu ceza soruşturması sonucu yargılanabileceğinin, başka suçlardan dolayı yargılanmayacağının ya da başka suçlardan mahkûm olduğu cezaların infaz edilmeyeceğinin kararda ayrıca ve açıkça belirtilmemesi,

hukuka aykırı görülmüştür. referans numaralı Anvers Asliye Ceza Mahkemesinin 17.12.2020 tarihli mahkûmiyet hükmüne (8 yıl hapis cezası) ilişkin iade talepnamesi yönünden yapılan incelemede: 1. İadesi talep edilenin ve müdafiinin, adı geçen hakkında Belçika'da yürütülen soruşturma ve kovuşturma sürecinde iadesi talep edilene kendisini bizzat savunma hakkının verilmediği ve duruşmalarda hazır bulundurulmadığına ilişkin itirazları nedeniyle Kocaeli Ağır Ceza Mahkemesinin talebi üzerine Belçika makamlarınca gönderilen 12.04.2024 tarihli yazıdan, adı geçene bizzat ve avukat eşliğinde savunma hakkının tanınmadığı,

sadece avukat ile temsil edilmesinin sağlandığı anlaşılmaktadır.

6706 sayılı Kanun'un 4/1.ç maddesi uyarınca "Yabancı devletlerin adlî iş birliği talepleri; (...) Talepte bulunan devlette savunma hakkına ilişkin temel güvencelerin bulunmaması, hâllerinde reddedilebilir." Türkiye ile Belçika'nın taraf olduğu Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesine Ek İkinci Protokol'ün 3/1. maddesi uyarınca "Akit Taraflardan birinin diğer bir Akit Taraftan, bir kimsenin gıyabında verilmiş bir mahkûmiyetin veya tutuklama kararının infazı için iadesini istemesi halinde, Talep edilen Taraf, karara yol açan soruşturmada, suçla itham olunan bir kimseye tanınması gereken asgari savunma haklarının tanınmadığı görüşünde ise,

bu nedenle iade talebini reddedebilir.

Bununla birlikte, Talep eden Tarafın, iadesi istenilen kişiye savunma haklarını teminat altına alacak şekilde yeniden yargılanma hakkı verileceğine dair yeterli görülecek teminatı vermesi halinde, iade talebi yerine getirilecektir." Kocaeli 6. Ağır Ceza Mahkemesince, yukarıda açıklanan hükümler gereği iadesi talep edilenin, savunma hakkı tanınmak suretiyle yeniden yargılanacağı hususunda Belçika makamlarından teminat istenildiği halde, anılan ülke makamlarının Belçika hukukuna göre sanığın avukat tarafından temsil edilmesi,

avukatın yazılı ve sözlü olarak etkin bir savunma yapması durumunda, yargılamanın yüze karşı yapılmış ve hükmün yüze karşı verilmiş sayılacağını belirtmekle yetindiği, teminat talebine ilişkin olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği.

Türk hukukunda "kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabileceği; ancak, daha önce sorgusu yapılmamış ise, mahkûmiyet ve ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemeyeceği" kuralının esas olduğu, Ek İkinci Protokolün 3/1. maddesine göre kaçak olsa bile asgari savunma hakkının ve adil yargılanma hakkının tanınıp tanınmadığı hususunu değerlendirme yetkisinin talep edilen devletin takdirinde olduğu, adil yargılanma hakkının en önemli unsurlarından biri olan mahkeme huzurunda bizzat savunma hakkının sağlanabilmesi için adı geçenin iade edilmesi durumunda duruşmada hazır bulunma olanağına sahip olması gerektiği dikkate alınarak,

"Ek İkinci Protokolün 3/1. maddesi uyarınca iadesi talep edilen hakkında duruşma açılarak yeniden yargılama yapılacağı, duruşmaya davet edilerek kendisini savunma ve müdafii ile temsil ettirme, delillerini sunma veya delil toplanmasını isteme gibi yasal hakların tanınacağı" teminatının verilmesi halinde iade talebinin kabul edilebilir olduğuna karar verilebileceği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi, 2. Kabule göre de;

yukarıda yazılı (B) bendinde gösterilen bozma nedeninde belirtildiği şekilde, iadesi talep edilen hakkında TU21NZ1758 referans numaralı iade talepnamesine konu ceza yargılaması sonucu verilen mahkûmiyet hükmünün (8 yıl hapis cezası) infaz edilebileceğinin, başka suçlardan dolayı yargılanmayacağının ya da başka suçlardan mahkûm olduğu cezaların infaz edilmeyeceğinin kararda ayrıca ve açıkça belirtilmemesi,

Hukuka aykırı görülmüştür. referans numaralı Anvers Asliye Ceza Mahkemesinin 30.06.2023 tarihli mahkûmiyet hükmüne (14 yıl hapis cezası) ilişkin iade talepnamesi yönünden yapılan incelemede: 6706 sayılı Kanun ile yabancı devletlerin iade taleplerini merkezi makam aracılığıyla iletmeleri kabul edilmektedir. Kanun'un 2. maddesinde "Merkezi Makam" "Adalet Bakanlığı" olarak tanımlanmıştır.

Yabancı devlet tarafından iade talebinin iletilmesinden sonra, 6706 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca "(1) Merkezî Makam, iade taleplerini inceleyerek, lüzum görmesi hâlinde ek bilgi ve belge talebinde bulunabilir ve gerekli şartları taşımayan talepleri reddeder.

(2) Gerekli şartları taşıyan talepler, yetkili ağır ceza mahkemesi nezdindeki Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir." Aynı Kanun'un 15. maddesi uyarınca "(2) Cumhuriyet Başsavcılığı, iade talebine ilişkin karar vermek üzere ağır ceza mahkemesinden talepte bulunur." O halde, Merkezi Makam, iade evrakını yetkili adli makamlara göndermeden önce, iade edilebilirlik koşullarının bulunup bulunmadığını inceleyecek; iade talepnamesinin uluslararası andlaşmalara ve Türk hukukuna uygun olup olmadığı ile iadeye engel teşkil eden bir durumun mevcut olup olmadığını araştıracaktır.

Dairemizin 18.05.2023 tarihli, 2023/7497 Esas ve 2023/4519 Karar sayılı bozma ilamının gerekçe bölümünün 2. paragrafında belirtilen referans numaralı iade talebine konu ceza soruşturmasına ilişkin eksik belgelerin tamamlanması amacıyla yapılan yazışmalar sonucu, Adalet Bakanlığının 20.11.2023 tarihli üst yazısı ekinde eksik belgelerle birlikte 28.07.2023 tarihli ve 6 referans numaralı ek iade talepnamesinin de Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, yine Adalet Bakanlığının 30.05.2024 tarihli üst yazısı ekinde söz konusu ek iade talepnamesine konu edilen 14 yıl hapis cezasına ilişkin Anvers Asliye Mahkemesi kararının iletildiği;

ancak, referans numaralı iade talepnamesine konu ceza soruşturması kapsamında belirtilen suç tarihleri ile referans numaralı ek iade talepnamesine konu mahkûmiyet hükmüne esas alınan suç tarihlerinin aynı olmadığı, suç tarihlerinin farklı olmasının yanı sıra, Belçika makamlarınca iletilen 12.04.2024 tarihli yazıda, referans numaralı iade talepnamesine konu ceza soruşturmasının "Dava-2", referans numaralı iade talepnamesine konu ceza yargılamasının "Dava-3" olarak tanımlandığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; ek iade talepnamesine konu iade evrakının 6706 sayılı Kanun'un 13. ve 15. maddelerinde belirtilen usule uygun olarak iletilmesi ve Cumhuriyet Başsavcılığınca Mahkemeden bu iade talebine ilişkin ayrı bir karar verilmesi talebinde bulunulması gerektiği gözetilmeden, ek bilgi ve belge mahiyetinde dosyaya giren iade talebinin; adı geçene bu hususta ayrıca savunma hakkı tanınmadan değerlendirilip kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi, hukuka aykırı görülmüştür.