Yargıtay 10. Ceza Dairesi E.2024/8861 K.2024/26348

2. Afyonkarahisar 2. Sulh Ceza Hakimliği

SUÇLAR

1. Bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma 2. Mühür bozma

KANUN YARARINA BOZMA

Afyonkarahisar 1. Sulh Ceza Hakimliği ve Afyonkarahisar 2. Sulh Ceza Hakimliğinin yukarıda belirtilen kararları ile şüpheliler hakkında, bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma ve mühür bozma suçlarından verilen kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararlara yönelik itirazların kabulü ile "kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararların kaldırılmasına" kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı CMK'nın 309/1. maddesi uyarınca, 29.03.2023 tarihli ve 2022/17031 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.05.2023 tarihli ve KYB-2023/40878 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.05.2023 tarihli ve KYB-2023/40878 sayılı kanun yararına bozma isteminin; " Dosya kapsamına göre, 1. Afyonkarahisar 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 09.09.2020 tarihli ve 2020/2389 değişik iş sayılı kararı yönünden yapılan incelemede,

Şüpheliler hakkında 07.07.2020 tarihinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karara itiraz üzerine merci Afyonkarahisar 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 2020/2389 değişik iş sayılı kararı ile şüphelilerin eyleminin mühür bozma suçuna vücut verip vermediğinin değerlendirilmesi gerektiğinden bahisle itirazın kabulü ile kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılmasına karar verilmiş ise de.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 71. maddesi ile değişik 173/3. maddesinde yer alan, "Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder..." şeklindeki düzenleme karşısında, Sulh Ceza Hâkimliğince soruşturmanın genişletilmesi kararı verilmesi ve Cumhuriyet Savcılığınca söz konusu bu hususlarla ilgili eksiklikler giderildikten sonra şüpheliler

hakkında itirazla ilgili bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, doğrudan kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesinde, 2. Afyonkarahisar 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 16.05.2022 tarihli ve 2022/1890 değişik iş sayılı kararı yönünden yapılan incelemede,

İtirazın reddine konu kararın esas değerlendirmesinden evvel ilk mercii tarafından soruşturmanın genişletilmesi kararı verilmesi ve Cumhuriyet savcılığınca söz konusu bu hususlarla ilgili eksiklikler giderildikten sonra şüpheli hakkında itirazla ilgili bir karar verilmesi gerektiği nazara alındığında.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yeniden yapılan soruşturma sonunda 24.02.2022 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ilgili eksiklikler giderildikten sonra daha önceden soruşturmanın genişletilmesine karar veren mercii tarafından itirazla ilgili bir karar verilmesi gerektiği, yeniden verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve gereği için ilk mercii Afyonkarahisar 1. Sulh Ceza Hâkimliğine gönderilmesine dair karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde itirazın kabulüne karar verilmesinde,

İsabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

A.

Afyonkarahisar Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünce, "Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları ve Şartları Hakkında Yönetmelik’in 13. maddesine göre yüzme havuzundaki mikrobiyolojik kirlilik giderilinceye kadar GZM Aydın Royal Termal tesisinin yüzme havuzunun Valilik makamının 07.02.2019 tarihli E.174 sayılı kararı ile kullanıma kapatıldığı, kapatma işleminin kolluk kuvvetleri marifeti ile yerine getirildiği, tesis yetkilisinin 21.02.2019 tarihli dilekçesine istinaden gerekli tadilat ve temizlik çalışmalarını yapmak üzere müşteri kabul etmeksizin açılmasına izin verildiği,

10.07.2019 tarihi itibari ile tadilatın bittiğine dair herhangi bir bildirim yapılmadığı, 10.07.2019 tarihinde yapılan denetim esnasında yüzme havuzunu kullanan insanların olduğu" belirtilerek "kullanıma kapalı olan havuzun gerekli dezenfeksiyon çalışmalarını yapmadan ve ilgili makama bilgi vermeden kullanıma açtıkları" iddiasıyla şüpheliler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğu,

B. Yapılan soruşturma sonunda, Afyonkarahisar Cumhuriyet Başsavcılığının 07.07.2020 tarihli ve 2019/9988 Soruşturma, 2020/4764 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı ile,

... Şüphelilerin üzerine atılı bulunan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 195. maddesinde düzenlenen "bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma "suçunun kanuni tanımında düzenlenen hareket unsurunun bulaşıcı hastalıklardan birine yakalanmış veya bu hastalıklardan ölmüş kimsenin bulunduğu yerin karantina alınmasına dair yetkili makamlarca alınan tedbirlere uyulmaması suretiyle işleneceği, somut olay yönünden yapılan incelemede; şüphelilere isnat edilen suçun kanuni tanımında düzenlenen yasal unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle, bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma suçundan kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği, şikayetçi vekilinin karara itiraz ettiği,

C. Mercii Afyonkarahisar 1. Sulh Ceza Hakimliğinin kanun yararına bozma istemine konu 09.09.2020 tarihli ve 2020/2839 Değişik iş sayılı kararı ile;

"...havuz içerisinde yüzmekte olan şahısların olduğunun tespit edildiğinin kolluk görevlilerince tanzim olunan 10.07.2019 tarihli tutanak kapsamından anlaşılması nedeniyle ilgili birimlerce mühürleme işlemi yapılan ve gerekli tadilat ve dezenfeksiyon işlemleri yapılması haricinde müşterilerin kullanılmasına izin verilmeyen bu havuzlar içerisinde Afyonkarahisar Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünce verilen iznin amacına aykırı olarak mühürlenen havuzların müşterilerin kullanımına sunan GZM Royal Termal tesisi yetkilisi ...'ın ve diğer şüphelilerin eyleminin 5237 sayılı TCK'nın "Mühür Bozma" Başlıklı 203. maddesindeki "Kanun veya yetkili makamların

emri uyarınca bir şeyin saklanmasını veya varlığının aynen korunmasını sağlamak için konulan mührü kaldıran veya konuluş amacına aykırı hareket eden kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır." şeklindeki düzenlemeye konu "Mühür Bozma" suçuna vücut verip vermediği değerlendirilerek tartışılmadığından ilgili suç açısından değerlendirme yapılması için usul ve yasaya aykırı olarak verilen itiraza konu kovuşturmaya yer olmadığına dair kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklindeki gerekçe ile,

kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair kararın kaldırılmasına kesin olarak karar verildiği,

D. Afyonkarahisar Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturmaya yeni bir soruşturma numarası verilerek devam edildiği, yeniden yapılan soruşturma sonunda, Afyonkarahisar Cumhuriyet Başsavcılığının 24.02.2022 tarihli ve 2020/10918 Soruşturma, 2022/2077 Karar sayılı karar ile, mühür bozma, bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma suçlarından kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği, şikayetçi vekilinin karara itiraz ettiği, E. İtirazı inceleyen mercii Afyonkarahisar 2. Sulh Ceza Hakimliğinin kanun yararına bozma istemine konu 16.05.2022 tarihli ve 2022/1890 Değişik iş sayılı kararı ile;

".... mükerrer verilen 24.02.2022 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda mükerrer olarak "Bulaşıcı Hastalıklara İlşikin Tedbirlere Aykırı Davranma" suçunun da karara konu edilmesi ve ayrıca Afyonkarahisar 1. Sulh Ceza Hâkimliği'nin 09.09.2020 tarihli 2020/2839 D.

İş sayılı kararının içerik itibariyle soruşturmanın genişletilmesi mahiyetinde olduğu ve sehven kararın kaldırılması yönünde hüküm kurulduğu kabul edilse dahi somut olayla usul itibariyle aynı nitelikte olan uyuşmazlık nedeniyle Yargıtay 15. Ceza Dairesi'nin 15.03.2021 tarihli 2021/365 - 2690 esas ve karar sayılı ilamında ayrıntılı olarak belirtildiği üzere kesin nitelikteki Afyonkarahisar 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 09.09.2020 tarihli 2020/2839 D.

İş. sayılı sayılı kararının olağanüstü kanun yolu olan kanun yararına bozma yolu ile bozulmadan yeniden kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilemeyeceği" gerekçesiyle itirazın kabulü ile, kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair kararın kaldırılmasına kesin olarak karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

F.

5271 sayılı CMK'nın 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, 5271 sayılı CMK'nın 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise 5271 sayılı CMK'nın 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, 5271 sayılı CMK'nın 173/1. maddesinde,

"suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hakimliğine itiraz edebilir" düzenlemesinin yer aldığı, tüm bu düzenlemeler karşısında kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karara "suçtan zarar gören" tarafından itiraz edilebileceği,

Somut olayda, bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma suçundan şüpheliler haklarında verilen Afyonkarahisar Cumhuriyet Başsavcılığının kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararlarına bu suçtan doğrudan zarar görmeyen Afyonkarahisar İl Sağlık Müdürlüğünün 5271 sayılı CMK'nın 173/1. maddesi kapsamında itiraz hakkı bulunmadığından itirazların bu gerekçe ile "reddine" karar verilmesi gerektiği gözetilmeden kabulüne karar verilmesi, Kanun'a aykırı olup, kanun yararına bozma istemi değişik gerekçe ile yerinde görülmüştür.