Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2007/12348 K.2008/12445

Davacı, kendisine bağlanan yaşlılık aylıklarının kesilemeyeceğinin tespitiyle aksine Kurum işleminin iptaline, 01.04.1994 - 18.01.2006 arası ödenen aylıkların geri istenemeyeceğine, 09.04.2003 tarihinde bankaca Kuruma iade edilen 2.531.872.904 TL'nin ve 22.01.2004 tarihinden itibaren aylıklarının ödenmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraflar avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanunun borçlanmanın geçerliliği için yurda kesin dönüşü şart kılan 3.maddesinin, Anayasa Mahkemesinin 12.12.2002 gün ve 36/198 Sayılı Kararı ile iptal edilmesi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05.02.2003 gün ve 21-790/61 sayılı, 07.04.2004 gün ve 10-214-198 sayılı kararları ile, borçlanmanın geçerliliği için yurda kesin dönüşün zorunlu olmadığı ve yurda kesin dönüş koşulu yerine getirilmeksizin yapılan borçlanmaların geçerli olduğu,

ancak, yurda kesin dönüş yapılıncaya kadar borçlanma hukuken askıya alınarak 3201 sayılı Yasanın 6.maddesine göre yurda kesin dönüş yapılmadıkça yaşlılık aylığı bağlanamayacağı ve giderek aylığın başlatılmaması; şayet, bağlanmışsa, aylığın kesilerek fuzulen ödenen yaşlılık aylıklarının Kurumca geri istenmesinin mümkün bulunduğu, hukuken askıya alınan yaşlılık aylığının yurda kesin dönüşün gerçekleştiği tarihi takip eden aybaşından itibaren yeniden ödenmeye devam olunması gerektiği kararlaştırılmıştır.

Davalı Kurum tarafından davacıya bağlanan yaşlılık aylığı davacının kesin dönüş yapmadığı gerekçesi ile kesilmiştir.Davacının dava dilekçesine eklediği ... tarafından düzenlenen, tercüme edilmiş belgeye göre davacı, 1994 tarihinden itibaren geçici maaş almış ve 2000 tarihinden itibaren ise, emekli olana kadar erken ... maaşı aldığı bildirilmiş, yine, ... ... Kurumu 8.Daire Uluslararası ...

Dairesinin yazısı ile de; davacının, 01.05.2005 tarihinden itibaren ...’dan yaşlılık aylığı alma hakkı kazandığı ve ayrıca emekliye, iş piyasası ek ... ödemesi yapıldığı belirtilmiş olduğundan, davacıya yapılan ... ödemelerinin, ödeme süresince davacı açısından ...’da zorunlu ikameti gerektirip gerektirmediği araştırılarak, kesin dönüş şartını yerine getirdiği tarih belirlenmeli, şayet, yurda kesin dönüş koşulu gerçekleşmişse, kesin dönüşü takip eden ay başından itibaren 3201 sayılı Kanun uyarınca yapılan borçlanma ile kazanılan gün sayısı da dikkate alınarak yaşlılık aylığına hak kazanılan tarih itibariyle istirdadın mümkün bulunmadığı,

bu durumda, sadece, bu tarihten önceki döneme ilişkin aylıkların istirdadının mümkün bulunduğu gözetilerek hasıl olacak sonucu göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2-Kabule göre de; 3201 SY’nın 6. maddesi gereğince yaşlılık aylığına yazılı istek tarihini takip eden aybaşından itibaren, ya da, İçtihatlarımız gereği yurtdışından malüllük, yada, yaşlılık aylığı almaya başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde yurtdışından aylık almaya hak kazandığı tarihten itibaren aylığa hükmedilmesi isabetsizdir.

O hâlde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.