Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2008/16371 K.2010/1250

.....

Dava, davacının 30.09.1997-31.12.2002 tarihleri arasında davalılardan işverene ait işyerinde .....Kurumuna bildirilen hizmetlerin dışında aralıksız ve sürekli çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme,ilâmında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılardan .... Başkanlığı avukatı ve .....tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... Dündar tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, 30.10.1997-31.12.2002 tarihleri arasında davalı yanında hizmet akdine dayalı olarak kesintisiz çalıştığının tespitini talep etmiş olup, mahkemece; davacının dava konusu dönemde bildirimi yapılmayan 270 günlük hizmet süresinin tespitine karar verilmişitir.

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesidir.

Anılan Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Belirtilen ilkeler ışığında, davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; Sigortalı özlük dosyasının, işe giriş bildirgesi örneklerini de içerir haliyle celbiyle, birden fazla imzalı işe giriş bildirgesinin mevcudiyeti halinde gerekçelerinin araştırılması; tespite konu çalışmalara ilişkin olarak işveren tarafından dosyaya sunulan ücret tediye bordroları dışında herhangi bir belge mevcut ise dosyaya katılarak, işbu belgelerden sigortalının ....

imzasını içerenler yönünden imzanın kendisine aidiyeti sigortalı tarafından kabul edilenler ile inkar edilip de aidiyeti ehil bilirkişi incelemesiyle saptananlardan, yine, sigortalıca hata-hile-ikrah durumu iddia ve ispat edilemeyenler bakımından, yazılı belgelerin aksinin eşdeğerde delillerle kanıtlanması gereği üzerinde durularak, kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği, ya da, bildirim dışı kaldığı yönü gereğince yeterince araştırılmalı;

yukarıda öngörülen nitelikte yazılı belge ibraz olunmayan çalışma süreleri yönünden ise, o dönemde sigortalı ile birlikte çalışan ve işyeri kayıtlarında adı bulunan kişilerin somut bilgi ve görgülerine başvurularak, yeterli ve gerekli tüm soruşturma yapılıp, uyuşmazlık konusu yönler, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; tüm kanıtlar değerlendirilerek karar verilmelidir.

Somut olayda; dava konusu dönemde davacının bir kısım bildirimlerinin dava dışı.....den yapıldığı anlaşılmakla, bildirimi yapan şirket hakkında.

506 sayılı Kanun kapsamına alınıp alınmadığı, hangi alanda ve hangi adreste faaliyet gösterdiği hususları araştırılmalı, bu şirket ile, davalı işverene ait....firmasının ticaret sicili kayıtları celp olunup ortaklarının kimler olduğu ve her iki işyeri arasında hukuki ve organik bir bağ olup olmadığı belirlenmeli, çalışmanın geçtiği işyerinin banka şubesi oluşu, sözkonusu banka şubesinin temizlik işlerini 01.01.1998 tarihinde ihale ile firmaya verdiğini bildirmesi karşısında, temizlik işlerinin ihalesine ilişkin tüm bilgi ve belgeler celp olunması gerektiği gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı şekilde hüküm kurulmuş olması,

usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalılardan....vekili ve.... bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

....