Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2008/18292 K.2010/2011

...

Davacı, 01.12.1986-01.09.2005 tarihleri arasındaki zorunlu ...... sigortalılığının ...... çalışmalar haricinde kalan dönem için geçerli olduğunun tesbitine, kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, ....... sigortalılığı ile çakışan zorunlu ......sigortalılığı dışında kalan sürelerde de .... sigortalıığının geçerli olduğunun tesbitini talip etmiş, mahkemece ......çalışmalar dışında davacının 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalılığının tesbitine karar verilmiştir.

Davanın, 5510 sayılı ...... 4/1-b bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu ancak, geçiş hükümlerini içeren aynı yasanın Geçici 7. maddesi gereğince mülga 2926 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiğinden, söz konusu mevzuat hükümleri gereği yapılan inceleme sonucunda;

1-Davanın yasal dayanağı 2926 sayılı Kanunun 2,6 ve 9. maddeleridir.2926 sayılı Kanunun 2. maddesi uyarınca “...Diğer ....... kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdiyle bağlı olmayan tarımsal faaliyette bulunan kimseler..........sigortalısı sayılırlar.” Öte yandan sigortalılığın sona ermesini düzenleyen Yasanın 6. maddesinde ise bu gibilerin diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışmaları halinde çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalılıklarının sona ereceği öngörülmüştür.Ancak anılan Yasanın 5.maddesinde yerini bulduğu üzere sigortalılığın zorunlu oluşu ve kapsama dahil bulunmak koşuluyla

sigortalı olmak hak ve yükümünden vazgeçilemeyeceği gibi kaçınılamayacağı olgusu,Yasanın 9. maddesinde yer alan Kurumun resen tescil yükümü ile birlikte gözetildiğinde, davacının ....... tabi çalışmalarının bitiminde tekrar 2926 sayılı Yasa çerçevesinde tarımsal faaliyetlerine yeniden başlayarak devam etmesi halinde davalı ...’un bu sonradan gerçekleşen tarımsal faaliyete değer vermesi zorunludur.

Ancak, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.02.2007 gün ve 2007/21-73-71 sayılı kararında da açıkça belirtildiği gibi, 506 sayılı kanun kapsamındaki başlangıç ile çakışan ...... sigortalılığının 198 gün olması nedeniyle anılan "makul süreyi" aşmış olması karşısında yeniden 2926 sayılı Kanun kapsamında ......sigortalılığının kabulü için; bu sigortalılık kapsamında prim ödenmesi ya da ürün teslimatı yapılması halinde prim ödeme veya tevkifat tarihini takip eden ay başından geçerli olmak üzere yeniden.......sigortalılığının başlatılması mümkün olabilecektir.

........

Yukarıda açıklanan nedenlerle davanın kabulünde davacının celbedilen hizmet cetvelinin incelenmesinde davacının 12.06.1986-09.02.1987 tarihleri arasında zorunlu ........sigortalısı olduğunun ve bir kişinin aynı anda iki ayrı ......tabi olamayacağı hususu ile çakışan ...... sürelerin makul süreyi de aştığı gözetilerek zorunlu ..... Kurumu sigortalılığından sonra yeniden 2926 sayılı kanun kapsamında sigortalılığını gerektirecek şekilde, teslim etmiş olduğu ürün bedellerinden tevkifat yapılıp yapılmadığı veya yeniden tescil iradesini ortaya koyacak şekilde Kuruma yapılmış bir başvuru veya prim ödemesi bulunup bulunmadığı araştırılarak varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

2-Tarımda kendi adına ve hesabına çalışanlar 2926 sayılı Kanunun 36. maddesi gereğince davalı Kurum tarafından tescili yapılan davacının prim tevkifatının bulunup bulunmadığı araştırılmamıştır.Ancak mahkemece kabul edilen kısa süreli zorunlu Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi çalışmaları mevcuttur. Bu kısa süreli ........ çalışmaları nedeniyle 2926 sayılı yasanın 6. maddesinin (b). bendi gereğince ......... sigortalılığı sona eren davacının tekrar tarımsal faaliyetine devam ettiğine dair 2926 sayılı Kanunun 2-5-10 maddeleri çerçevesinde araştırma yapılmamıştır.

Belirtmek gerekirse, 2926 sayılı yasanın 2. maddesine göre ..........sigortalısı sayılması koşulu 3. maddede belirtilen tarımsal faaliyetin kesintisiz sürdürülmesine bağlıdır. Bu bakımdan davacının dava edilen süreler itibariyle tarımsal faaliyetinin süregeldiği kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli, özellikle de ....... sigortalılığına karine sayılan ve yasanın 10.maddesinde öngörülen kayıtlardan;

..... kaydı, tarım kredi kooperatifi ile ...... kayıtları gibi kayıtların başlangıçları, bitmişse bitiş tarihleri araştırılmalı, yasal zorunluluk nedeniyle........ ile çakışmayan sürelerde de tarımsal faaliyetinin bulunup bulunmadığı yöntemince saptanmalıdır.Bu araştırma sonucunda davacının, 2926 sigortalılığının başlangıç tarihi ile çakışan zorunlu ........kapsamındaki sigortalılığı dışında diğer çakışan .....sürelerde de makul süreyi aşan sigortalılık sürelerinin olduğu gözetilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.