Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2008/21248 K.2010/5779

......

Dava, trafik kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan aylıklardan oluşan Kurum zararının rücuan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Davacı Kurum, 24.11.1997 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ölen sigortalı ....ın hak sahiplerine bağlanan aylıklardan oluşan sosyal sigorta yardımlarının 1479 sayılı Kanun’un 63’üncü maddesi uyarınca zararlandırıcı sigorta olayına karışan aracın kusurlu sürücüsü ... ile araç maliki ...’dan rücuan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, kusurlu sürücü ... yönünden davanın kabulüne, araç maliki ... yönünden reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı olan 1479 sayılı Kanun’un 63’üncü maddesinin 3396 sayılı Kanun’la değiştirilen ikinci fıkrasında yer alan “... araç maliklerine...” ibaresinin Anayasa Mahkemesinin 27.03.2000 tarih ve 2000 / 343 Esas 2002 / 41 Karar sayılı kararıyla iptal edilmesi karşısında; araç malikinin anılan madde kapsamında kurumun rücu alacağından sorumluluğu ancak anılan Kanunun öngördüğü “diğer sorumlular” kavramı kapsamında, 2918 sayılı Kanunun 3’üncü maddesi hükmünde ifadesini bulan tanım çerçevesinde işleten sıfatını haiz bulunması, bir başka anlatımla; trafik sicilinde adına kayıtlı bulunan araç üzerindeki fiili hakimiyet ile aracı, tehlikesi kendisine ait olmak üzere kendi nam ve hesabına işleten olması halinde mümkündür.

......

Dosya kapsamından; kusurlu sürücü ...’ın kullandığı aracın kaza tarihi itibariyle davalı ... adına kayıtlı bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, davalının araç maliki olduğu ve anılan Anayasa Mahkemesi iptal kararı ile rücu alacağından sorumlu olmadığı gerekçesiyle hakkındaki davanın reddine karar verilmiş ise de; işleten sıfatı bulunup bulunmadığı araştırılmış ve tartışılmış değildir.

Adı geçen davalının kaza tarihi itibariyle işleten sıfatını taşıyıp taşımadığı hususu aracın ne suretle sürücü Metin’in idaresinde bulunduğu, kullanımın hukuki niteliği ve süresi, aracın kullanılmasından doğan ekonomik ve manevi yararın kimin üzerinde gerçekleştiği, aracın gider ve rizikoları ile donanım-bakım ve işletme giderlerinin vergilerinin hangi tarafça üstlenildiği konuları üzerinde etraflıca durulmak suretiyle araştırılmalı, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

....