Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2008/8708 K.2008/7540

1479 S. ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANL... [ Madde 34 ]

1479 S. ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANL... [ Madde 35 ]

1479 S. ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANL... [ Madde 36 ]

"İçtihat Metni"

Davacı, davalı Kurum işleminin iptali ile 01.11.2006 tarihi itibariyle kendisine yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi T…

…. Ö…

…. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Hukuki sonucu itibarıyla dava, 15.02.1994 - 24.12.1998 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalı olunduğunun ve yaşlılık sigortası hükümlerine göre aylık bağlanması gerektiğinin tespiti istemlerine ilişkin olup, mahkemece yapılan yargılama sonunda istem aynen hüküm altına alınmıştır.

Davalı Kurumca 27.12.1979 tarihi itibarıyla tescili gerçekleştirilen davacının, 15.02.1979 - 15.02.1994 dönemi ile 15.09.2006 tarihinden itibaren vergi kaydı, 20.10.1998 tarihinden itibaren limited şirket ortaklığı, 27.02.1979 - 26.05.2006 döneminde Ziraaat Aletleri Tamirciler ve Demir İşleri Sanatkârları Odası, 17.11.1984 - 24.05.2006 tarihleri arasında Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Memurluğu kaydının bulunduğu, 2006 yılının Eylül ayında geriye dönük olarak tesis edilen işlem ile sigortalılığının 15.02.1994 tarihi itibarıyla sona erdirildiği,

19.10.2006 günlü tahsis başvurusu üzerine yapılan inceleme sonrasında 24.12.1998 tarihi itibarıyla sigortalılığının yeniden başlatıldığı, 27.04.1979 - 05.03.1998 tarihleri arasında düzensiz prim ödemelerinde bulunduktan sonra 02.06.2006, 13.09.2006, 09.10.2006 tarihlerinde toplu ödeme yaptığı anlaşılmaktadır.

Öncelikle belirtilmelidir ki; sigortalılık süresinin tespiti isteminin hüküm altına alınmasına yönelik mahkeme kabulü yerinde olduğu gibi, yaşlılık aylığı tahsis koşullarına ilişkin olarak; "yazılı başvuru", "prim ödeme gün sayısı" ve "yaş" koşullarının gerçekleştiği de belirgindir.

Bununla birlikte, 1479 sayılı Kanunun "Yaşlılık aylığından yararlanma koşulları" başlığını taşıyan 35 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, yaşlılık aylığından yararlanabilmek için sigortalının yazılı talepte bulunduğu tarihte prim ve her türlü borçlarını ödemiş olması gerektiği belirtilmiştir.

Şu durumda uyuşmazlık, davacının tahsis başvuru tarihi itibarıyla sigorta prim borcu bulunup bulunmadığı ve bu kapsamda 5458 sayılı Kanun hükümleri gereğince yeniden yapılandırma olanağından faydalanıp faydalanamayacağı noktasında toplanmaktadır. 01.04.2006 tarihinde yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında 5458 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde.

1479 sayılı Kanuna göre, 31.03.2005 tarihine kadar tahakkuk ettiği halde bu Kanunun yürürlüğe girdiği 01.04.2006 gününe kadar ödenmemiş olan prim ve sosyal güvenlik destek primi borçlarının, anılan Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içerisinde Kuruma yazılı olarak başvurmak koşuluyla, 2 ve 3 üncü madde hükümlerine göre yeniden yapılandırılacağı yönünde düzenleme yapılmış olup.

Bağ-Kur Genel Müdürlüğü'nün 30.05.2006 gün ve 2006/327 sayılı kararıyla, anılan Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının verdiği yetki çerçevesinde, prim borçlarının yeniden yapılandırma başvuru süresi 30.06.2006 tarihine kadar bir ay süre ile uzatılmıştır.

Görüldüğü gibi, kanunda öngörülen haktan yararlanabilmek için Kuruma yazılı olarak başvuruda bulunmak zorunludur ve inceleme konusu davada, davacının Kuruma yöneltilmiş bu türden bir istemi olmadığı gibi, esasen yargılama aşamasında bu yönde bir iddiada da bulunulmamıştır.

Bu nedenle; anılan yasal düzenlemede yazılı başvuru koşulu açıkça belirtilmesine karşın, madde metni mahkemece yoruma tabi tutularak ve kanun koyucunun iradesini aşacak şekilde, 02.06.2006 günü gerçekleşen kısmî prim ödeme olgusunun yazılı başvuru olarak nitelendirilmesi isabetsizdir.

Şu durumda; 27.02.1979 - 19.10.2006 tarihleri arasında zorunlu sigortalı konumundaki davacının söz konusu Kanunda öngörülen yeniden yapılandırma olanağından yararlanamayacağı benimsenmeli, tahsis başvurusunda bulunduğu 19.10.2006 tarihi itibarıyla prim borcu bulunup bulunmadığı, konusunda uzman bilirkişi aracılığı ile saptanmalı, borcun varlığı belirlendiği takdirde bu kez, usûl ekonomisi de gözetilerek olası ödeme tarihi itibarıyla yeni borç tutarı hesaplanarak Kurum hesabına yatırması için davacıya uygun ve yeterli süre tanınmalı, sonrasında elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu istemin aynen hüküm altına alınması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.