Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2009/13686 K.2010/913

...... Dava, 506 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı bildirmediği gerekçesi ile çıkarılan idari para cezasının iptali ile anılan yasa kapsamındaki sigortalılık ile çakışan süreler dışında, 01.01.1985 – 01.02.2001 tarihleri arasında....sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, idari para cezasının iptaline ilişkin isteğin reddine, tespite ilişkin isteğin kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 2926 sayılı Yasanın 2,6 ve 9. maddeleridir.

2926 sayılı Yasanın 2. maddesi uyarınca “...Diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdiyle bağlı olmayan tarımsal faaliyette bulunan kimseler.... sigortalısı sayılırlar.” Öte yandan sigortalılığın sona ermesini düzenleyen Yasanın 6. maddesinde ise, bu gibilerin diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışmaları halinde çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalılıklarının sona ereceği öngörülmüştür.

Ancak anılan Yasanın 5. maddesinde yerini bulduğu üzere sigortalılığın zorunlu oluşu ve kapsama dahil bulunmak koşuluyla sigortalı olmak hak ve yükümünden vazgeçilemeyeceği gibi kaçınılamayacağı olgusu, Yasanın 9. maddesinde yer alan Kurumun resen tescil yükümü ile birlikte gözetildiğinde, davacının ...... tabi çalışmalarının bitiminde tekrar 2926 sayılı Yasa çerçevesinde tarımsal faaliyetlerine yeniden başlayarak devam etmesi halinde davalı ...’un bu sonradan gerçekleşen tarımsal faaliyete değer vermesi zorunludur.

Davacının, 01.01.1985 tarihinden itibaren başlatılan .......sigortalılığı; 506 sayılı Yasa kapsamındaki 01.03.1987 – 05.05.1987 tarihleri arasında 65 gün, 01.04.1987 tarihinden başlayarak 1987 yılı 3. döneme kadar 240 gün, 01.06.1994 – 15.08.1994 tarihleri arasında 75 günlük çalışmalarının başladığı tarih gözetilerek 28.02.1987 tarihi itibariyle sona erdirilip, 14.01.2001 tarihli prim ödemesi nedeniyle 01.02.2001 tarihinden itibaren yeniden başlatılmış olup; Mahkemece, davacının, çakışan süreler dışında, 01.01.1985 – 01.02.2001 tarihleri arasında......sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiş ise de; yargılamada elde edilen deliller karar vermeye yeterli değildir. ./..

-2-

Mahkemece, 2926 sayılı Yasanın 2,3 vd. maddelerinde aranan yasal unsurların tespiti amacıyla, uyuşmazlık konusu dönemlerde tarımsal kuruluşlara ve ilçe tarım müdürlüğünde kaydı bulunmayan, ancak, 1992 yılından itibaren traktörünün bulunduğu belirtilen ve hissesine düşen yaklaşık 10 dönüm arazisi bulunan davacının, tarımsal faaliyetinin, hizmet sözleşmesine dayalı çalışmanın sona ermesinden sonra da devam edip-etmediği yönünde, kendi arazisinde mi, yoksa kiraladığı arazide mi tarım yaptığı, kiralanan arazide tarım yapıldığının iddia edilmesi durumunda kiralamaya ilişkin sözleşmelerin varlığı,

hangi ürünleri elde ettiği ve elde edilen ürünleri ne şekilde değerlendirdiği, geçimini ağırlıklı olarak nereden sağladığı, tarımsal faaliyetinin geçimini sağlamaya yeterli olup- olmadığı, ne zamandan beri traktörünün bulunduğu, tarımsal aletlerinin bulunup-bulunmadığı vb. incelenip araştırılmalı, elde edilen deliller birlikte değerlendirilerek, oluşacak kanaate göre karar verilmesi gerekir.

Mahkemenin yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

......