Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2009/14392 K.2011/2694

Davacı, 3201 sayılı Yasaya göre borçlanmak istediği yurtdışı hizmetlerinin, borçlanma başvuru tarihi olan 13.01.2005 gününde geçerli olan günlüğü 2 Dolar üzerinden borçlanabileceğinin tespitini istemiştir. Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı Kurum vekilinin, sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-3201 sayılı “Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun” un 4 üncü maddesinin birinci fıkrası; sosyal güvenlik kuruluşlarınca döviz ile değerlendirilecek sürelerin her bir günü için tahakkuk ettirilecek prim, kesenek ve karşılık borcu tutarının bir dolar olduğunu, dövizin cinsi ve miktarının Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilebileceğini, değişen miktarın, tahakkuk ettirilmiş borçlarının tümünü ödememiş olanların kalan borç sürelerine de uygulanacağını hükme bağlamıştır.

Anılan Kanunun geçici 1 inci maddesinde; sürelerin, 4 üncü madde hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek borç tutarını ödeme tarihindeki doların, Türk lirası karşılığı esası ile ödenmek suretiyle değerlendirileceği belirtilmiş olup, borçlanmaya esas prim tutarının, ödeme tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre saptanması zorunluluğu, gerek, anılan Kanunun, gerekse istikrar kazanmış Yargıtay uygulamalarının bir sonucudur.

16.03.1998 gün ve 1998/10999 sayılı Kararname ile 2 ABD doları olarak belirlenen sosyal güvenlik kuruluşlarınca döviz ile değerlendirilecek sürelerin her bir günü için tahakkuk ettirilecek prim, kesenek ve karşılık borcu tutarı, 10.05.2005 günlü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2005/8776 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 5 ABD dolarına yükseltilmiştir. Daha sonra 06.12.2005

günlü Resmi Gazete’de yayımlanan 2005/9665 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile, 2005/8776 sayılı Kararname yürürlükten kaldırılarak, anılan miktar 3,5 ABD Doları olarak kabul edilmiş, 10.05.2005 tarihinden bu Kararnamenin yayımı tarihine kadar, bu tarihten önce veya sonra başvurulmuş olmasına bakılmaksızın 5 ABD Doları üzerinden borçlanma tutarını tamamen veya kısmen ödeyenlerin de bu Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içerisinde başvurmaları koşuluyla belirtilen miktar üzerinden borçlanma tutarları ve bağlanmış ise aylıkları yeniden hesaplanıp, fazladan alınmış olan tutarların ödeme tarihindeki Yeni Türk Lirası üzerinden iade veya mahsubuna da karar verilmiştir.

İnceleme konusu davada; davacının, davaya konu isteminin temelinde “ilk başvuru tarihi itibarıyla geçerli olan, günlük 2 ABD doları üzerinden borçlanma işleminin tesisi” düşüncesi ve amacı bulunmakta ise de, yukarıda da belirtildiği gibi prim borcunun belirlenmesinde “ödeme tarihi” esas olup, davacının borçlanma karşılığı herhangi bir ödemesinin bulunmadığı da açıktır.Bu nedenle; yurt dışında geçen sürelerin, ödeme tarihi itibarıyla geçerli prim tutarı üzerinden 3201 sayılı Kanun hükümlerine göre değerlendirilmesi gerektiği yönündeki ilke gözetilerek, günlüğü 3,5 ABD doları üzerinden borçlanılabileceğinin tespitine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki bu hususun düzeltilmesi, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır