Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2009/15315 K.2011/3963

Dava, davalılardan işverenler ait işyerinde geçen sigortalı çalışma sürelerinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalıların Avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde 01.03.1980–02.03.1996 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak sürekli çalıştığının tesbitini istemiş; Mahkemece, davacının, 01.10.1982–31.12.1992 tarihleri arasında davalılardan ..., 01.01.1993-02.03.1996 tarihleri arasında davalılardan şirkete ait işyerinde kesintisiz çalıştığı esas alınarak, eksik sürenin tesbitine karar verilmiştir.

Davacı için, 01.10.1982 tarihli işe giriş bildirgesine dayalı olarak, 31.07.1992 tarihine kadar, her yıl kısmi olarak davalılardan ...’e ait işyerinden, 01.04.1993 tarihinden başlayarak, 1993, 1995 ve 1996 yıllarında diğer davalıya ait işyerinden kısmi bildirimler yapılarak, bildirime uygun primlerin ödendiği; 1994 yılında hiçbir sigorta bildiriminin yapılmadığı görülmüştür. Dosya kapsamından, işyerinin, daha önceleri davalılardan .......e ait iken, 1993 yılından itibaren faaliyetin davalılardan şirket ünvanı ile devam ettiği anlaşılmaktadır.

Davalılardan işverenler, işyerinde doğal çiçek soğanı toplanması, üretimi, paketlenerek satılması işlemlerinin yapıldığını, ihrac edilecek doğal çiçek soğanının kotayla sınırlı olduğunu, işyerinin mevsimlik çalıştığını ileri sürmüştür. Uyuşmazlık konusu dönem sonrasında, İlçe Tarım Müdürlüğü tarafından düzenlenen kapasite raporunda; işyerinde mevsimlik olarak, doğadan taplama, serada üretim, kurutma, boylama ve paketlenip ihracı için yılda yaklaşık 200 gün çalışıldığı belirtilmiştir.

Davaya konu somut olayda, öncelikle muhtasar vergi beyannameleri, kapasite raporları, dönem bordroları, defter ve belgeler vb. getirtilerek, işyerindeki çalışmaların sürekli mi, yoksa, mevsimlik olarak mı, gerçekleştiği araştırılmalı.

Yine, davacının tesbitini istediği sürelerle ilgili olarak, işveren nezdindeki belgeler getirtilmeli; imzasının davacıya ait olduğu saptananlar yönünden, aksi eşdeğer belge sunulmaması durumunda imzalı belgelere itibar edilmeli; imzasının davacıya ait olmadığı anlaşılanlar ile, imzasız olanlar veya hiçbir belgenin bulunmadığı sürelere ilişkin olarak, işverence .....’ya verilen dönem bordrolarında kayıtlı tanıklar saptanarak,

bu tanıkların bilgilerine başvurulmalı, dönem bordroları yok ise, işverenin komşu işyerlerinin kayıtlara geçmiş kişileri veya benzer işi yapanların kayıtlara geçmiş kimseleri tespit edilip dinlenmeli, davacının işyerinde yaptığı iş araştırılarak, çalışmasının mevsimlik çalışma şeklinde mi, yoksa, sürekli çalışarak mı, gerçekleştiği üzerinde durulup; toplanacak deliller değerlendirilip, uyuşmazlık konusu husus hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenip, sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.