Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2009/15960 K.2010/1566

.......

Dava, 506 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet süreleri dışında kalan 01.01.1987 ile 01.05.1997 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında......sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, tarımsal faaliyetin gerçekleştiği ve Kurumun bu döneme ilişkin primleri tahsil ettiği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacının 01.01.1987 tarihi itibariyle ...... sigortalısı olarak tescil edildiği, ne var ki, .......tabi çalışmaları nedeniyle, 22.04.1987 tarihinde, bu sigortalılığın terkin edildiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamına göre, Kuruma verdiği 29.09.2003 tarihli dilekçesiyle; 1479 sayılı Kanuna 4956 sayılı Kanun ile eklenen geçici 19. madde kapsamında 30.06.2003 tarihine kadar ki borçlarını ödeme talebinde bulunan davacının, düzensiz olan prim ödemeleri; 1997, 2003, 2004, 2005 ve 2006 yıllarında yapılmıştır.

Tarımda kendi adına ve hesabına çalışanlar ...... 36. maddesi “...Kurumun prim alacakları.......ile ürün bedellerinden tevkif suretiyle de tahsil edilebilir” şeklinde bir düzenleme getirilmişse de, dosyada davacının ürettiği ürününden dolayı prim tevkifatının yapıldığını bildirir herhangi bir belgeye rastlanılmamış ve uyuşmazlık konusu olan 22.04.1987 ile 01.05.1997 tarihleri arasında prim ödemesi yapmadığı tespit edilmiştir. Mahkemenin kararına dayanak yaptığı deliller hüküm vermeye elverişli değildir.

Sigortalılığının başlaması için, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.02.2007 gün ve 2007/21-73-71 sayılı kararında da belirtilen yeniden tescil, prim ödeme veya ürün teslimi nedeniyle tevkifat koşullarının gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu kapsamda yapılacak değerlendirmeye ve dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre, bu dönemde, davacının ziraat odasına, ........ kayıtlı olmadığı, tarımsal kredi kullanmadığı, doğrudan gelir desteği

./..

-2-

almadığı, 2008 yılında kadastrodan elde edilmiş iki dönüm arazisinin olduğu belirlenmişse de.

506 sayılı Kanuna tabi hizmetinin son bulmasından sonra uyuşmazlık konusu dönem içinde yapılmış prim ödemesinin veya prim tevkifatı yapılmış ürün teslimi olup olmadığı hususları muhtardan, ilgili Kurumlardan ve gerektiğinde yeniden zabıta marifeti ile araştırılmalı, varsa, bu dönemlere ilişkin davacıdan delilleri sorulmalı, yasal zorunluluk nedeniyle tarımsal faaliyetin bu yönüyle bulunup bulunmadığı yöntemince saptanmalı ve bu kapsamda yapılacak değerlendirme sonucuna göre, davacının zorunlu ........ sigortalısı olup olmadığı yolunda hüküm kurulmalıdır.

Zira, sadece, sonradan toplu prim ödemesi yapılmış olması, davacının sigortalılığına karar verilmesini istediği dönem için zorunlu sigortalılık hakkı bahşetmez.

Davacının, yukarıda bahsi geçen Hukuk Genel Kurulu kararında yapılan açıklama doğrultusunda, 2926 sayılı Kanuna tabi sigortalılığının kabulünün mümkün olmaması durumunda ise; nizalı dönem bakımından Kurumca primlerin tahsil edildiğinin anlaşılması halinde, bu dönemde yapılmış düzenli prim ödemeleri yoksa da, davacının bahse konu toptan ödemesinin içinde, uyuşmazlığın bulunduğu 22.04.1987 ile 01.05.1997 dönemine ait primlerin de bulunması halinde, uyuşmazlık konusu bu dönem için davacının isteğe bağlı sigortalı olarak kabulü gerekecektir.

Zira, davacıdan yapılan toplu prim ödemesinin tahsil edilerek, nemalandırılması karşısında, bu sürenin iptal edilmesi Medeni Kanunun 2. maddesindeki evrensel iyi niyet kuralına aykırı olacaktır (Hukuk Genel Kurulunun 2008/10-732 E.-2008/736 K. sayılı kararı).

Bu çerçevede araştırma yapılması ve elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve incelemeye dayalı hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmektedir. Açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

......