Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2009/8048 K.2010/15893

Dava, re’sen tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammı nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi . tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı uyuşmazlığa konu dönemde yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanun’un 79 ve 130’uncu maddeleri olup, yapılan işin niteliği, bünyesinde kullanılan teknoloji gibi kıstaslardan hareketle, Kuruma bildirilmesi gereken sigortalı sayısı, çalışma süresi ve prime esas kazançların Kurum müfettişlerince denetlenmesiyle, sigortalılarla ilişkilendirilmeksizin re’sen prim tahakkuk ettirilebileceği düzenlenmiştir.

İşveren tarafından bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı belirlenirken “malzemeli işçilik” ödemeleri işçilik oranı uygulanacak değerlendirmeye esas tutardan, “salt işçilik” ödemeleri ise işveren ve taşeronları tarafından bildirilen işçiliklerle birlikte asgari işçilik tutarından düşülür. Hesaplanan bu tutar pozitifse, işverenin eksik bildirim yaptığı sonucuna varılarak, bu bakiye işçilik miktarı esas alınarak ek prim tahakkuk ettirilir.

Davacı, davalı Kurum tarafından asgari işçilik nedeniyle tahakkuk ettirilen 13.348,04 TL. prim aslı ve 4.055,01 TL. gecikme zammından oluşan borcunun bulunmadığının tespitini istemiş, Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı, dava dışı Konya Karatay Belediye Başkanlığı tarafından ihale edilen “Ulubatlı Hasan Mahallesi Kapalı Pazaryeri İnşaatı” işini üstlenmiş, 06.04.2005 tarihinden itibaren işçi çalıştırılmaya başlanmış, 02.09.2005 tarihinde bitirilmiştir. Davalı Kurum müfettişince yapılan denetim sonucunda davacı işverenin 37.600,11 TL. eksik işçilik tespit edilerek ek prim ve gecikme zammı hesaplanmıştır. Uyuşmazlık; dava dışı Ç.Ç. Konstrüksiyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınan 22.12.2005 tarihli faturada yer alan 45.000,00 TL. lık ödemenin “malzemeli işçilik” olarak mı, “salt işçilik” olarak mı değerlendirileceğinin saptanması noktasında toplanmaktadır.

Söz konusu faturadaki 51.6922,45 TL. den 45.000,00 TL. nin; 6.000 m² üzerinden “çelik konstrüksiyon imalat ve montaj bedeli CTP Çatı kaplaması ve boya-antipas işçiliği” bedeli olarak belirtilmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, faturada 6.922,45 TL. dava sac, vida, tiner, astar gibi malzemenin

belirtildiği, ayrıca davacının 38 ayrı faturada benzer malzemeler aldığı gerekçesiyle 45.000,00 TL. nin salt işçilik bedeli olarak kabul edilmiştir.

Ne var ki; salt işçilik, salt işçilik faturasını kesen işverenin faturadaki tutar kadar işçiliği ayrıca Kuruma bildireceği anlamını taşıdığından, üretimde kullanılan malzemenin tamamı ile makine, alet ve edevatın da işveren tarafından temin edilmesi, bir başka deyişle içinde işçilik dışında maliyete yönelik kalemlerin bulunmaması gerekmektedir.

Bu kapsamda 45.000,00 TL. çelik konstrüksiyon imalat ve montaj bedeli içinde imalde kullanılan malzeme ve makine işletim giderlerinin yer aldığı açık olup, anılan faturanın “malzemeli işçilik” bedeli olarak değerlendirilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.