Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2010/11408 K.2012/1448

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalılardan .... avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Yasanın Geçici 7.maddesi kapsamında uygulama alanı bulan 506 sayılı Yasanın 79/10 maddesidir.

Davacı, davalıya ait işyerinde, kaynakçı olarak, 01.05.2008 tarihinden 31.10.2008 tarihine kadar sürekli olarak çalışmasına karşın, eksik bildirilen hizmetlerinin tespitine karar verilmesini istemiş, davalı işveren ise, davacının, şirketlerine taşeron olarak iş yapan..... işçisi olduğunu, adı geçen firmanın işi yarım bırakması üzerine, bu kez işin ...verildiğini, ... de işyerinde uygunsuz davranışlarda bulunması üzerine, işin yarım bıraktırılarak,

davacı ve diğer işçilerle işin tamamlanması için kısmi süreli iş sözleşmesi imzalandığını, bu sürede de sigorta hizmetlerinin Kuruma bildirildiğini, iş bitiminde, iş sözleşmesinin feshedilerek davacının şirketten ayrıldığını, çalıştığı sürelerde hiçbir alacağının kalmadığına ilişkin ibraname imzaladığını, tespiti istenilen sürede başka işyerlerinde çalışmasının bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

506 sayılı Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda, davacının, davalıya ait işyerinde belirli süreli iş sözleşmesi ile 12.09.2008 – 04.10.2008 tarihleri arasında çalıştığı, anılan tarihler arasında çalıştığına ve bu sürelere ilişkin 352,79 TL ücret alacağını aldığına, başka hiçbir hak ve alacağı kalmadığına ilişkin bila tarihli ibranameyi imzaladığı, 27.10.2008 tarihli şikayet dilekçesi ile... müracaat etmesi üzerine düzenlenen.... raporu ile, belirli süreli hizmet sözleşmesi ile çalışması ve bu çalışmalarının Kuruma bildirilmesi nedeniyle, ihbar tazminatı alacağının bulunmadığının belirtildiği,

davacının tespiti istenen sürede, ... ait işyerlerinden kısmi bildirimlerinin yapıldığı, 12.09.2008 – 04.10.2008 tarihleri arasında 18 günlük bildirimin davalı işveren tarafından 5 günlük bildirimin...tarafından yapıldığı, davacının 01.05.2008 – 27.05.2008, 01.08.2008 – 11.09.2008 ve 05.10.2008 – 31.10.2008 tarihleri arasında davalı şirkette geçen sigortalı çalışmalarının tespitini ister şekilde dava açmış olduğu anlaşılmaktadır.

506 sayılı Kanunun 79/10 maddesine göre, hizmet tesbiti davaları kural olarak bu ödevi yerine getirmeyen işverene karşı açılmalıdır. Şayet, varsa, onunla birlikte müteselsilen sorumlu olan asıl işverene karşı da dava açılabilir.Burada asıl işveren yönünden ihtiyari dava arkadaşlığı söz konusudur. Davalı şirketin beyanları doğrultusunda, davacının çalıştığı işin taşerona verilmesi ve davacının da, taşeronların işçisi olmasına göre, taşeronlar aleyhine dava açılması için, davacıya mehil verilmesi ve davalıların delillerinin sorulması gerekir.

4447 sayılı Kanun ile 506 sayılı Kanun’un 79.maddesine eklenen 2.fıkra hükmüne göre,”Ay içinde bazı işgünlerinde çalıştırılmadığı ve ücret ödenmediği beyan edilen sigortalıların otuz günden az çalıştıklarını açıklayan bilgi ve belgelerin işverence prim belgelerine eklenmesi şarttır. 3.fıkra hükmüne göre ise, bu kurala uyulmaması halinde, uygulanacak yaptırım olarak, Kurumca re'sen prim tahakkuk ettirilerek 80.maddeye göre tahsil edileceği hükmüne yer verilmiştir.

Maddenin açık ifadesi karşısında, tespiti istenilen sürede eksik çalışmaya ilişkin bilgi ve belgelerin, prim belgeleriyle birlikte süresinde verilmesinin şart olduğunun anlaşılması karşısında, eksik bildirimin dayanağı belgelerin işveren veya Kurumdan celbi ile, tüm delillerin bir arada değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Anılan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.