Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2010/3757 K.2010/17404

......

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı ......Kanununun geçici 7.maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Kanunun 79/10.madesi olup, bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak, kanıtlar toplanmalıdır.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında, ayrıca, davacının; yargılama aşamasında dinlenen tanıkların, aynı işveren aleyhine açtıkları hizmet tespiti davalarında, davacı tanığı sıfatıyla beyanda bulunduğu olgusu da gözetilmek suretiyle, mahkemece, davacının çalışma iddiası konusunda; davalı işveren şirket nezdindeki tüm belgeler getirtilmeli, dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve işveren kayıtlarında yer alan kişiler ile,

aynı yörede komşu işverenler veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, davalı işverene ait işyerinde, tespite konu dönemde Kurum müfettişleri ve iş müfettişlerince yapılan incelemelere ait tüm belgeler getirtilmeli, bu konuda gerekli tüm araştırma ve soruşturma yapılarak, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Şüphesiz, davaya konu çalışma süresi içinde kalan, 13/06/2006 ile 04/10/2006 tarihleri arasındaki 112 günlük, 05/10/2006 ile 15/10/2006 tarihleri arasındaki 11 günlük çalışmanın; dava dışı, başka işyerlerinden bildirilerek primlerinin Kuruma ödenmiş olması itibariyle bu işyerlerinin davalı işveren şirketle ilişkisi üzerinde durulmalı, giderek Kuruma bildirilen bu süreler dışlanmak suretiyle hüküm kurulmalıdır.

Kabule göre de; davanın, her iki davalı hakkında kabulüne karar verilmesi karşısında, davacı lehine hükmedilen vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalıdan değil, davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmeli; dava dilekçesinin içeriğine göre, davacının, prime esas asgari kazanç üzerinde ücretle çalıştığına ilişkin

./..

-2-

isteminin, mahkemece, kabul edilmemesi; bu bağlamda, davanın kısmen reddi nedeniyle Hukuk Genel Kurulunun 28/05/2008 günlü, 2008/370 Esas -2008/410 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, HUMK.'nun 417/1.maddesi hükmü kapsamında, davalı yararına masraf ve vekalet ücretine hükmedilmesinin yasal bir zorunluluk olduğu hususu gözetilmeli; keza, 5502 sayılı...... Kanununun 36.maddesinde yazılı olan "ilgili kanunlarda yer verilmemiş olsa dahi, ...

Kurumun taraf olduğu davalar, icra kovuşturmaları ile ilamlar,... damga vergisi ve harçlar ile belediyelerde yürütülecek her türlü hizmet karşılıığı alınan ücret ve katılım payından müstesnadır" hükmü gereğince .........Başkanlığının harçtan bağışık olduğu hususu nazara alınmak suretiyle hüküm altına alınan yargılama giderleri toplamının nelerden meydana geldiği, gerekçeli kararın hüküm fıkrasında açıkça öngörülmelidir.

Mahkemece açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözönünde tutulmaksızın, eksik araştırma ve hatalı değerlendirme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalılar avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

.....