Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2010/9119 K.2012/14064

Dava, 1479 sayılı Yasa kapsamında yaşlılık aylığına esas basamak tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı ... avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacının, 15.04.1988-04.06.1998 tarihleri arasında 1479 sayılı kanun kapsamında çalıştığını, 01.09.1972-14.04.1988 tarihleri arasında 5434 sayılı Yasa kapsamında çalıştığını, intibak yapılması sonucu 12. basamaktan yaşlılık aylığına hak kazanığının bildirildiği,basamak hesaplamasının yanlış yapıldığı ve yaşlılık aylığına esas olacak basamağın mahkemece tespiti istemine yöneliktir.

Mahkemece; 1479 sayılı kanunun 51.maddesinde, 3396 sayılı Kanun ve 619 sayılı KHK ile yapılan değişiklik ile ve Kurumun 08.11.2000 tarih 2000/30 sayılı genelgesine göre, Kurumca davacının hak kaybına neden olacak şekilde intibak yapıldığı, 15 yıl 7 ay 14 günlük hizmetinin 12 yılı için ilk tescil tarihi (10.06.1988) itibariyle 13. basamaktan, 14 hizmet yılı için 14. basamaktan intibakının yapılması, 01.01.1995 tarihi itibariyle bir basamak yükseltilmesi ile 15. basamaktan yaşlılık aylığı tahsisinin yapılması gerektiği kanaatiyle davanın kabulü yönünde hüküm tesis edilmiştir.

Davanın, 01.102008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4-(b) bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu, ancak, geçiş hükümlerini içeren aynı Kanunun Geçici 7. maddesindeki.

“Bu Kanunun yürürlük tarihine kadar 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08.06.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirilirler.” Geçici 1. maddesindeki.

“17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı Kanunlara göre bağlanan veya hak kazanan; aylık, gelir ve diğer ödenekler ile 08.02.2006 tarihli ve 5454 sayılı Kanunun 1. maddesine göre ödenmekte olan ek ödemenin verilmesine devam edilir.

Bu gelir ve aylıkların durum değişikliği nedeniyle artırılması, azaltılması, kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili Kanun hükümleri uygulanır.” düzenlemeleri ve genel olarak kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı gereği olarak; davanın yasal dayanağı, 1479 sayılı Kanundur.

1479 sayılı Kanunun 35 ve geçici 10. maddeleri hükümlerine göre; “yazılı talepte bulunma, belirli süre sigortalı olma ve yaş haddi” koşullarına sahip olan sigortalılara yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için, ayrıca, “prim ve her türlü borçlarını ödemiş olma” koşulunun da gerçekleşmiş olması gerekir.

İlgili diğer bir madde ise;” değişen aylıkların başlangıcını düzenleyen aynı yasanın 77.maddesi olup,bu Kanuna göre aylık bağlanan sigortalı ile hak sahibi kimselerin durumlarında, kendilerine veya başka hak sahiplerine bağlanmış aylık tutarının artırılmasını veya azaltılmasını gerektiren bir değişiklik meydana gelirse aylık miktarları,bu değişikliğin meydana geldiği tarihi takip eden aybaşından başlanarak artırılır veya azaltılır.”düzenlemesini içermektedir.

Mahkemece,davacının yaşlılık aylığına esas olarak 14. basamaktan intibakının yapılarak bir basamak yükseltilmesi ile 15. basamak olarak tespiti isabetli ise de;Bu kabule göre, yaşlılık aylığı tahsisinin yapılması ve doğacak prim farkının davacı tarafından Kuruma ödenmesi gerektiğinin tespitine ilişkin hüküm yukarıda açıklanan nedenlerle, usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Mahkemece, yapılması gereken iş; basamak intibakından doğacak prim borcunu ödemesi için uygun bir mehil verilerek, ödeme yapması durumunda 1479 sayılı Kanunun 37. maddesi uyarınca ödeme yaptığı tarihi takip eden aybaşından itibaren 15.basamak üzerinden davacıya yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı ... avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.