Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/12277 K.2013/14290

........

Dava, Kurum işleminin iptali, davalı Kuruma eksik işçilik bildirimi nedeniyle prim borcu bulunmadığının tespiti ve 109.070,22-TL'nin yasal faizi ile davalı Kurumdan tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, taraflar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki belgeler okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun 9. maddesinde Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığına işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarını saptama yetkisi tanınmış; aynı Kanunla 506 sayılı Kanunun 130. maddesine eklenen yeni fıkra ile “işverenin Kuruma, emsaline, yapılan işin nitelik, kapsam ve kapasitesine göre işin yürütülmesi için gerekli olan sigortalı sayısının, çalışma süresinin veya prime esas kazanç tutarının altında bildirimde bulunduğunun Kurumca saptanması halinde, işin yürütülmesi için gerekli olan asgari işçilik miktarı, yapılan işin niteliği, bünyesinde kullanılan teknoloji, iş yerinin büyüklüğü,

benzer işletmelerde çalıştırılan işçi sayısı, ilgili meslek ve kamu kuruluşlarının görüşü gibi unsurları dikkate alarak sigorta müfettişi tarafından tespit edilir.” hükmü getirilmiş, yine bu konu ile bağlantılı olarak 506 sayılı Kanunun 79. maddesine de yeni fıkra hükümleri eklenmiştir.

Somut olay incelendiğinde; davalı Kurum tarafından ...... sicil sayılı ...... İnşaatı" isimli iş yeri ile ilgili olarak Kuruma eksik işçilik bildiriminde bulunulduğu gerekçesiyle sigorta müfettişlik raporuna istinaden fark işçilik nedeniyle ek tahakkuk yapıldığını, 2005/9 dönemine ait 52.541,91 TL. prim borcunun ödenmesinin istenildiği, davacı şirket tarafından dava, itiraz ve istirdat hakkı saklı tutulmak kaydı ile resen tahakkuk ettirilen ödeme tarihi itibariyle oluşan gecikme zammı ile birlikte 109.070,22 TL tutarın, davalı Kurum hesabına yatırıldığı anlaşılmıştır.

Davacı şirket tarafından, re'sen prim tahakkuku için gerekli maddi ve hukuki koşullar oluşmadığından prim tahakkukuna ilişkin kurum işleminin iptali, davalı Kuruma borcunun bulunmadığının tespiti, gecikme zammı ile birlikte 12.09.2009 tarihinde ödenmiş 109.070,22 TL'nin yasal faizi ile davalı Kurumdan tahsiline karar verilmesinin istenildiği anlaşılmaktadır.

./...

-2-

Davacı şirketin ".....ı" isimli iş yeri ile ilgili olarak davalı Kurumca yapılan inceleme sonucunda 148.005.38 TL. eksik işçilik bildirimi tespit edilerek 2005/9. ay için resen prim tahakkuku yoluna gidilmiş ise de; Mahkemece, davacı şirketin 4.728.06 TL. eksik işçilik bildirimi karşılığında davalı Kuruma 1.678,46 TL. ek prim ve 1.805,81 TL. gecikme zammı borcu bulunduğu kanaatiyle, "2005/9 dönemine ait 50.863,45 TL. ek prim borcu ve 54.722,50 TL gecikme zammı bakımından borçlu olmadığının tespitine, 50.863,45 TL. Ek prim ve 54.722,50 TL gecikme zammının ödeme tarihi olan 12.11.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili" gerektiği yönünde hüküm tesis edildiği görülmüştür.

Dosya incelendiğinde; sigorta müfettişi ...... tarafından ayrı ayrı rapor hazırlandığı, ...... tarafından hazırlanan rapor sonucunda; davacı şirket tarafından 1.073,98-TL fazla işçilik bildiriminde bulunulduğunun bildirildiği, ....... tarafından hazırlanan raporda ise davacı şirket tarafından 148.005.38-TL eksik işçilik bildiriminde bulunulduğunun belirtildiği, üç kişilik bilirkişi tarafından hazırlanan raporda ise iki müfettiş raporundaki hesaplamalardan farklı olarak davacı şirket tarafından 4.728,06-TL eksik işçilik bildiriminde bulunulduğunun bildirildiği görülmüştür.

Bu üç rapordaki yapılan hesaplamalar incelendiğinde; sonuçlar arasındaki fark, hesaplama yapılırken baz alınan malzemeli işçilik ve salt işçilik miktarlarındaki farklılıktan kaynaklanmaktadır.

......tarafından .....adına kesilen ve dosyada yer alan faturaların içeriğinin "......"olarak belirlendiği, ........arafından hazırlanan raporda fatura içeriklerinin "salt işçilik" olarak değerlendirildiği; ......arafından hazırlanan raporda ise malzeme bedeli ve kesilen fatura bedelleri toplanarak bu miktarın "malzemeli işçilik" tutarı olarak kabul edildiği görülmüştür.

Bilirkişi heyeti tarafından yapılan hesaplamada ise ......tarafından düzenlenen faturalarda hem malzeme hem de işçilik bedelleri içerdiği anlaşıldığından bu faturaların "malzemeli işçilik" faturası olarak kabul edildiğinin açıklandığı görülmüştür.

Mahkemece, hükme esas alınan bu raporda; söz konusu işte ve kesilen faturalarda esas alınan malzemeli işçilik ve salt işçilik miktarlarının ve sonuç olarak yapılan hesaplamanın denetime elverişli olmadığı gibi hüküm tesis edilmesine de yeterli olmadığı görülmüştür.

Mahkemece yapılması gereken iş; raporlar arasındaki çelişkiler giderilmek suretiyle, uyuşmazlığa neden olan söz konusu faturalardaki yapılan işin malzemeli işçilik olup olmadığı, denetime elverişli olacak biçimde, içinde muhasebeci veya mali müşavirinde bulunduğu konusunda uzman üç kişilik bilirkişi heyetinden yeniden bilirkişi raporu alınarak varılacak sonuca çıkacak sonuca göre karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmayarak bu yönde bir inceleme yapılmaksızın sonuca varan, yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

../... -3-

O hâlde, taraflar avukatlarının, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

......