Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/12728 K.2012/5027

Dava, ... tarihleri arasında kalan dönemlere ilişkin hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkeme, davanın kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı ... maddesi uyarınca davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanunun 2. maddesinde, bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanların sigortalı sayılacağı belirtilmiştir.

Anılan Kanun kapsamında sigortalı sayılmanın koşulları; hizmet akdine göre çalışma, sözleşmede öngörülen edimin (hizmetin) işverene ait iş yerinde veya iş yerinden sayılan yerlerde görülmesi, kanunda açıkça belirtilen sigortalı sayılmayacak kişilerden olunmamasıdır.

Bu yönde, anılan Kanunun Sigortalı Sayılmayanlar başlığını taşıyan 3. maddesinin 1-E bendine göre, askerlik hizmetlerini yapmakta olan yükümlülerin 506 sayılı Kanun uygulamasında sigortalı sayılmayacakları öngörülmüştür. Bu düzenleme; bir kamu hizmeti olan askerliği yapmakta olan kişilerin, askerlik yükümü nedeniyle yaptığı çalışmaları kapsamakta olup.

Kanunun, sigortalı niteliğini kazanmak için hizmet akdine göre çalışmayı öngören esasının zorunlu bir sonucu olarak sigortalı olarak kabul edilmemenin nedeni, askeri kuruluşlarda geçen ve askerlik yükümüne dayanan çalışmalarda hizmet akdinin söz konusu olmamasıdır.

Ancak, askerlik hizmetinden izinli olunan dönemlerde hizmet akdine dayalı olarak bir veya birkaç işverenin işyerinde geçen çalışmalar yönünden ise, anılan madde; sigortalı olunması için engel bir hüküm içermeyip, sırf askerlik yükümlüsü bulundukları için çalışanları sigortalı saymamak gibi bir durum yaratmamaktadır. Kaldı ki, bu yolda bir düzenlemeyi haklı kılacak bir neden yoktur.

Zira, bu çalışanların, aynı sigorta olaylarının tehdidi altında oldukları işyerindeki diğer sigortalıların sahip oldukları yasal korunmadan yararlandırılarak sigortalı olarak kabul edilmeleri, kanun koyucunun amacına uygun düşer.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde eldeki davada; davacının, hizmet tespiti kararı verilen dönemle çakışacak şekilde askerlik hizmetini yaptığı 27.05.1986 – 27.11.1987 tarihleri arasında kalan dönemde, nasıl davalı işverene ait olan işyerinde himet akdiyle çalıştığı açıklığa kavuşturulmaksızın, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Kabule göre, 20.05.2006 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5502 sayılı ... maddesi hükmüne göre; ilgili kanunlarda yer verilmemiş olsa dahi, Kurumun taraf olduğu davalar, icra kovuşturmaları ile ilâmların harçlardan müstesna olduğu göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar verilmiş olması, isabetsizdir.

O halde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.