Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/13998 K.2012/1600

Dava, ... sigortalılığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ile anılan sigortalılığın geçerli olduğuna ve tahsis talep tarihinden itibaren aylık bağlanarak yasal faizi ile ödenmesi gerektiğine karar verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, bozmaya uyularak, yazılı biçimde davanın kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hükmüne uyulan Dairemizin 06.07.2010 gün ...Karar sayılı İlamıyla. “Dosya içeriğindeki bilgi ve belgelere göre.

01.12.1985 tarihi itibariyle 2926 sayılı Yasa kapsamında...sigortalısı olarak kayıt ve tescil edilen davacının ilk defa 06.06.2003 tarihinde olmak üzere, 2003 yılında 7, 9, 10 ve 11. aylarda, 2004 yılında 2, 9 ve 10. aylar hariç diğer tüm aylarda, 2005 yılında tüm aylarda, 2006 yılında 4. ay hariç diğer tüm aylarda, 2007 yılında 7 ve 11. aylar hariç diğer tüm aylarda, 2008 yılında 2 ve 3. aylarda olmak üzere prim ödemesinin bulunduğu, 24.03.2008 tarihli tahsis talebi üzerine Kurum yoklama memurları ile, muhtar ve köy halkından iki kişinin imzasını içeren 03.04.2008 tarihli tutanakta;

davacının, ....’da ikâmet ettiğinin ve hasat mevsiminde yaşlı anne ve babasına yardımcı olmak için köye geldiğinin ve tarım işiyle uğraşmadığının belirtilmesi üzerine,sigortalılığın başlangıç tarihi itibariyle iptal edilip, 14074 TL prim ödemesinin fazla ödeme kaydedildiği, dinlenen dört tanığın, davacının İstanbul’a taşındığı tarihi farklı bildirmelerine karşın, tümünün taşınma tarihinden bu yana köye anne babasına yardım amaçlı olarak geldiğini, ancak, taşınıncaya kadar ise, çiftçilik yaptığını ifade ettikleri...taşınmaz kaydının bulunmadığının bildirildiği,

dosya kapsamına göre prim tevkifatının bulunmadığı gibi, bu yönde herhangi bir iddia ve araştırmanın da olmadığı,.... kaydının ise, 20.12.2004 tarihinden itibaren devam ettiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli olmayıp noksan tahkikata dayalı olarak, yazılı şekilde tesis edilen hüküm, usul ve yasaya aykırı görülmüştür.

Mahkemece, öncelikle davacının İstanbul’a hangi tarihte gittiği ve ...’daki ikâmetinin sürekli olup olmadığı yöntemince araştırılıp açık ve net bir biçimde belirlenmeli, yine prim tevkifatı ve ürün teslimatı bulunup bulunmadığı yönünde gerekli araştırmalar yapılarak davacının tarımsal faaliyetine ara verip vermediği,

bu yıllarda tarımsal faaliyette bulunmuşsa hangi ürünleri ektiği ne kadar ürün elde ederek nerelere sattığı, tapuda kayıtlı taşınmaz mal varlığı bulunmadığına göre tarımsal faaliyete konu arazileri ne şekilde ve kimden temin ettiği, muhtardan ve ilgili kurumlardan araştırılmalı, ayrıca belirtilen hususlarda zabıta marifetiyle tahkikat yaptırılıp keza, varsa bu yöndeki kayıt ve belgeleri davacıya ibraz ettirilmeli, 2926 Sayılı Yasanın 10. maddesinde belirtilen kuruluş kayıtlarının bulunup bulunmadığı yönünde yazışmalar yapılmalı ve varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Herhangi bir delil elde edilemediği takdirde ise prim ödemelerinin karşılık geldiği süre Kurumdan sorulup gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle söz konusu sürelerde davacının isteğe bağlı...sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmeli, tahsis istemi de bu çerçevede değerlendirilip sonucuna göre hükme bağlanmalıdır.” gerekçesiyle redde dair önceki hüküm bozulmuştur.

Bozma sonrası sürdürülen yargılama sürecinde, aynı tanıklar tekrar dinlenmişler ise de gerek İstanbul’a gidiş tarihi gerekse tarımsal faaliyete ilişkin önceki beyanlarını değiştirerek, ...’a gidiş tarihlerini farklı farklı fakat bozma öncesi belirttikleri tarihten daha önceki tarihler olarak belirtmişler, yine bozma öncesi ifadelerinde taşınma tarihinden sonra tarımsal faaliyette bulunmadığını köye gelişinin ziyaret ve yardım amaçlı olduğunu beyan etmelerine rağmen, bozma sonrası ifadelerinde gerek taşınma öncesi gerekse taşınma sonrası tarımsal faaliyeti bizzat devam ettirdiğini bildirmişlerdir.

Diğer taraftan, bozmaya uyulmasına rağmen, davacının ...’a hangi tarihte gittiği ve ...’daki ikametin sürekli olup olmadığı, yine, prim tevkifatı ve ürün teslimatı ile kuruluş kayıtlarının bulunup bulunmadığı yönünde herhangi bir araştırma yapılmamıştır. Hal böyle olmasına rağmen, mahkemece, 01.12.1985-24.03.2008 arası ....sigortalılığının tespiti ile 01.04.2008 tarihi itibariyle tahsise hükmedilmesi isabetsiz bulunmuştur.

Mahkemece, hükmüne uyulan önceki bozma ilamı kapsamında davacının ikamet durumu ile, prim tefkivatı ve ürün teslimatı ve kuruluş kaydı bulunup, bulunmadığı araştırılıp, açıklığa kavuşturulmalı, tarımsal faaliyete ve köyden ayrılış tarihine ilişkin tanık beyanları arasındaki çelişkiler muhtar ve köy ihtiyar heyeti üyeleri dinlenmek suretiyle giderilmeli, 20.12.2004 tarihinden itibaren devam eden... kaydı da gözetilerek,

sigortalılık süresi belirlenmelidir.Bu yönde herhangi bir delil elde edilemediği takdir de ise, prim ödemelerinin karşılık geldiği süre, Kurumdan sorulup, gerekirse, bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle söz konusu sürelerde davacının isteğe bağlı ...sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmeli, tahsis istemi de bu çerçevede değerlendirilip sonucuna göre hükme bağlanmalıdır.

O halde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.