Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/15301 K.2012/1244

Dava, davalılardan işverenlere ait işyerinde geçen sigortalı çalışma sürelerinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma üzerine, davanın, davalılardan şirket yönünden husumet nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde 13.06.1982 – 02.05.1992 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak sürekli çalıştığının tespitini istemiş; Mahkemece, davacının, davalılardan ...’e ait işyerinde 13.06.1983 – 02.05.1992 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı esas alınarak, eksik sürenin tespitine karar verilmiştir.

Davacı için, 13.06.1983 tarihli işe giriş bildirgesine dayalı olarak, 31.08.1991 tarihine kadar, 1985 yılı 2 ve 3., 1986 yılı 1,2 ve 3., 1987 yılı 3., 1988 yılı 2 ve 3., 1989 yılı 2., 1990 yılı 2., 1991 yılı 2. dönemlerde ...’e ait işyerinden kısmi bildirimler yapılarak, bildirime uygun primlerin ödendiği görülmüştür. Dosya kapsamından, işyerinin, daha önceleri davalılardan....ait iken, 1993 yılından itibaren faaliyetin davalılardan şirket ünvanı ile devam ettiği anlaşılmaktadır.

Davalılardan işverenler, işyerinde doğal çiçek soğanı toplanması, üretimi, paketlenerek satılması işlemlerinin yapıldığını, ihraç edilecek doğal çiçek soğanının kotayla sınırlı olduğunu, işyerinin mevsimlik çalıştığını ileri sürmüştür. Uyuşmazlık konusu dönem sonrasında, ..... tarafından düzenlenen kapasite raporunda, işyerinde mevsimlik olarak, doğadan toplama, serada üretim, kurutma, boylama ve paketlenip ihracı için yılda yaklaşık 200 gün çalışıldığı belirtilmiştir.

Davaya konu somut olayda, öncelikle muhtasar vergi beyannameleri, kapasite raporları, dönem bordroları, defter ve belgeler vb. getirtilerek,

işyerindeki çalışmaların sürekli mi yoksa mevsimlik olarak mı gerçekleştiği araştırılmalı.

Yine, davacının tesbitini istediği sürelerle ilgili olarak, işveren nezdindeki belgeler getirtilmeli; imzasının davacıya ait olduğu saptananlar yönünden, aksi eşdeğer belge sunulmaması durumunda imzalı belgelere itibar edilmeli; imzasının davacıya ait olmadığı anlaşılanlar ile imzasız olanlar veya hiçbir belgenin bulunmadığı sürelere ilişkin olarak, işverence ....’ya verilen dönem bordrolarında kayıtlı tanıklar saptanarak,

bu tanıkların bilgilerine başvurulmalı, dönem bordroları yok ise işverenin komşu işyerlerinin kayıtlara geçmiş kişileri veya benzer işi yapanların kayıtlara geçmiş kimseleri tespit edilip dinlenmeli, davacının işyerinde yaptığı iş araştırılarak, çalışmasının mevsimlik çalışma şeklinde mi, yoksa sürekli çalışarak mı gerçekleştiği üzerinde durulup, toplanacak deliller değerlendirilip, uyuşmazlık konusu husus hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenip, sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalılardan Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır.