Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/15658 K.2013/923

... 2-...

Dava, iş kazası sonucu sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelirler ile yapılan ödemelerden oluşan Kurum zararının rücuan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili ile davalı ... Endüstri .... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı Kurum, davalı işveren tarafından işe girişinin süresinde bildirilmediği iddia edilen ve 27.05.2003 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu %12,20 oranında sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalı ...e bağlanan gelirler ile yapılan ödemelerden oluşan sosyal sigorta yardımlarının 506 sayılı Kanunun 10, 26 ve 87’nci maddeleri uyarınca rücuan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkemece davalılar kusurunu %70 olarak belirleyen bilirkişi kusur raporu esas alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

1- Mahkemece, eldeki davada alınan bilirkişi kusur raporunda asıl işveren ... . kusuru %30, taşeron ... kusuru %50 ve sigortalı kusuru %20 olarak belirlendiği halde, sigortalının davalılar aleyhine açtığı maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılamasında alınan ve asıl işveren ... . kusurunu %10, taşeron ... kusurunu %60 ve sigortalı kusurunu %30 olarak belirleyen kusur raporuna itiraz edilmediğinden bahisle anılan rapora dayanılarak karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanunun 26’ncı maddesi uyarınca sorumluluk, kusur sorumluluğuna dayanmakta olup, kusur oran ve aidiyetlerinin belirlenmesi gerekir. Sigortalı veya hak sahipleri tarafından tazmin

./...

-2-

sorumlularına karşı açılan tazminat davasında alınan kusur ve hesap raporu, rücu davası yönünden bağlayıcı olmayıp, kesinleşmesi halinde güçlü delil niteliğinde sayılması gerekmektedir.

Somut olayda; sigortalı tarafından tazmin sorumlularına karşı açılan tazminat davasının takipsiz bırakılması nedeniyle açılmamış sayılmasına karar verildiğinden artık güçlü delil olduğundan bahsedilemeyeceği gibi, anılan davada ne taraf ne de müdahil konumunda olmadığından kanıt ve savunma sunma olanağından yoksun olan davacı Kurumun rapora itiraz etmediği ve dolayısıyla raporu kabul ettiğinden de bahsedilemeyeceğinden, hükme esas alınan kusur raporunun işbu rücu davasına ilişkin olarak bağlayıcılığı bulunmamaktadır.

Bu durumda; eldeki dosyada alınan rapor ve varsa bu rapora somut itirazlar değerlendirilerek gerekirse yeniden iş güvenliği ve işçi sağlığı konularında uzman bilirkişilerden oluşacak kuruldan, kaza tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanunun 26, 4857 sayılı Kanunun... Tüzüğünün 2 ve devamı maddelerine uygun olarak düzenlenmiş kusur raporu alınarak, ilgililerin kusur oran ve aidiyetlerinin gerçeğe uygun olarak tespiti gerekmektedir.

2- Çalıştırılan sigortalıların Kuruma bildirilmelerini düzenleyen ve 08.09.1999 tarihinde yürürlüğe giren 4447 sayılı Kanunla değiştirilen 506 sayılı Kanunun 9’ncu maddesi, kaza tarihi itibariyle. “İşveren, çalıştırdığı sigortalıları, örneği Kurumca hazırlanacak bildirgelerle en geç bir ay içinde Kuruma bildirmeye mecburdur.” hükmünü içermektedir. Anılan Kanunun 10’uncu maddesine göre ise.

9’uncu madde düzenlemesine rağmen sigortalı çalıştırılmaya başlandığının, yukarıda belirtilen bir aylık süre içinde Kuruma bildirilmemesi ya da geç bildirilmesi veya bu durumun Kurumca tespit edilmesi halinde, sigortalı işe giriş bildirgesinin verildiği veya bu durumun Kurumca saptandığı tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde, ilgililerin sigorta yardımları Kurumca yapılır.

Ancak, belirtilen sigorta olayları için Kurumca yapılan ve ilerde yapılması gerekli bulunan her türlü masraflar ile gelir bağlanırsa bu gelirlerin sermaye değerleri aynı Kanunun 26’ncı maddesinde yazılı kasıt veya iş güvenliği mevzuatına aykırı hareketi olmasa bile işverenden tahsil edilir. Başka bir anlatımla, 10’uncu madde kapsamındaki sorumluluk, yasal koşulların gerçekleşmesi kaydıyla, kusursuz sorumluluktur.

Ancak, bu durumda Borçlar Kanununun 43 ve 44’üncü maddeleri gözetilerek işverenin sorumluluğunda, zarar görenin / sigortalının müterafik kusurunun %50 sinden az olmamak üzere hakkaniyet indirimi yapılmalıdır.

Davaya konu somut olayda; davacı Kurum, davasını 506 sayılı Kanunun 10 ve 26’ncı maddelerine dayandırdığından, Mahkemece, 506 sayılı Kanunun 9’uncu maddesine uygun ve süresinde, davalı Kuruma sigortalının işe giriş bildiriminin yapılıp yapılmadığı araştırılarak, aynı Kanunun 10’uncu maddesi koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi, Borçlar Kanununun 43 ve 44’üncü maddesi kapsamında hakkaniyet indirimi de nazara alınmak ve isteme bağlı kalmak suretiyle hüküm kurulması gerekir. ../...

-3- Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme ile yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı Kurum vekili ile davalı ... .vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

...