Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/18042 K.2013/1923

Dava, davalılardan işverene ait işyerinde geçen hizmetlerin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan SGK Başkanlığı ve ... avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın 5510 sayılı Kanunun 4/I-a bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu, geçiş hükümlerini içeren aynı Kanunun Geçici 7. maddesi hükmü gözetildiğinde, davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir.

Anılan Kanununun 6. maddesinde ifade edildiği üzere “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak her türden kanıtın toplanabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Davalı adına 1109308 işyeri sicil numarasıyla işlem gören pimapen bayii işyeri 30.05.2008 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alınmış olup, Mahkemece, işyerinin tescil tarihinden sonraki döneme ilişkin olarak verilen tespit kararında isabetsizlik bulunmamaktadır. Davalı tarafından anılan tarihi öncesinde böyle bir faaliyette bulunulup, işçi çalıştırması mümkün bulunmakla birlikte, işyerinin tescil tarihinden önceki dönemde faaliyetinin olup olmadığı araştırılmaksızın tespit kararı verilmesi isabetsiz bulunmuştur.

Bu nedenle, mahkemece, 01.04.2008-30.05.2008 döneme ilişkin olarak davalıya ait vergi dairesi, belediye ve benzeri kuruluşlardaki, vergi kaydı, işyeri açma izni, telefon, elektrik, su kayıtları, kira sözleşmesi, faturalar ve irsaliyeler gibi kayıtlar getirtilerek, anılan işyerinin söz konusu dönemde faaliyetinin bulunup bulunmadığı hususunda gerekli soruşturma yapılarak, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerekmektedir.

Öte yandan; 506 Sayılı Kanun kapsamında işveren, bu Kanun uygulanmasında 2. maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler işveren vekili ise, işveren nam ve hesabına işin yönetimi görevini yapan kimseler olarak tanımlanmış olup, somut olayda; işyerinin davalılardan ... adına 506 sayılı Kanun kapsamına alınmış olması karşısında, tüzel kişiliği olmayan ... İnşaatın davada taraf olarak gösterilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde davalılardan SGK Başkanlığı ve ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.