Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/19093 K.2012/18300

Dava, davalılardan Bakanlık bünyesindeki ...anaokulunda temizlik, yemek ve çay-kahve yapımı işlerinde, 15.09.1998-15.06.2009 tarihleri arasında geçen hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtilen gerekçelerle, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki belgeler okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, davalılardan Bakanlık bünyesindeki... anaokulunda temizlik, yemek ve çay-kahve yapımı işlerinde, 15.09.1998-15.06.2009 tarihleri arasında geçen hizmet süresinin tespiti talep etmiş olup, Mahkemece, davacının iş kanunu kapsamında davalı Bakanlık ile kurulmuş iş ilişkisi olduğu yönünde olumlu kanaat oluşmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Davanın, yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi olup, bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki dava dosyasına konu somut olayda; tespiti istenen çalışmanın geçtiği işyeri...

İlköğretim Okulu anaokulu olup, Seyhan Milli Eğitim Müdürlüğüne verilen cevapta davacının talep konusu eğitim dönemlerinde öğrenci velisi olarak, 2005-2006 eğitim öğretim döneminden itibaren okulun anasınıfında gönüllü olarak beslenme saatlerinde öğrencilere yardımcı olduğunun, hizmetleri karşılığının veliler tarafından ödendiğinin bildirildiği, 17.09.2007 tarihli yazıda davacının okuldaki görevlerinin düzenlenerek imzalandığı, keşif sonucu incelenen okul kayıt defterlerinde 29.09.2006 tarihinde davacının görevlendirilmesi kaydının yazılı olduğu,

anılan yazılı belgelere karşın ilgili dönemde görev yapan okul müdürünün aşamalarda alınan beyanlarında görevlendirme yazılarının hazırlandığının ancak davacının fiilen çalışmadığını bildirdiği anlaşılmaktadır.

O halde Mahkemece yapılacak iş. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2005/21-409 Esas 2005/413 Karar ve 2011/10-223 Esas, 2011/369 sayılı karalarında da belirtildiği üzere, dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan öğretmenler davalı işverenden saptanarak, bilgi ve görgülerine başvurulmalı, davacı çocuklarının anasınıfında eğitim görüp görmediği,

gönüllü olarak çalışıp çalışmadığı açıklığa kavuşturularak beyanlar arasındaki çelişki giderilmeli, ücretinin nasıl ödendiği araştırılmalı, varsa, buna dair kayıtlar celp olunmalı, veliler tarafından ödendiğinin anlaşılması halinde beyanları alınmalı, davacı ile birlikte çalışan ve dönem bordrolarında kayıtlı kişiler ve olmadığı takdirde benzer işi yapan komşu işverenlerin aynı şekilde kayıtlarına geçmiş kimselerin tespit edilerek anılan kişilerin bilgilerine başvurulmalı, dinlenen tanıkların sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işyerinin kapsam,

kapasite ve niteliği ile bu beyanlar kontrol edilmeli, kurum tarafından işyerinde yapılmış denetimler olup olmadığı, çalışan sayısının tam olarak tespit edilip edilmediği araştırılmalı, yargılama aşamasında dinlenen aynı işyerinde çalıştıklarını ifade eden tanıkların kurum kayıtlarında yer alıp almadığı araştırılıp,

davacı yanca gösterilen tanığın okulun temizlik elemanlarının görevleri arasında olmadığından anasınıfını temizlik işini gönüllü annelerin yaptığı beyanı dahil gerektiğinde o işyerine komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar dahi dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma süresi böylece bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenerek, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.