Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/19827 K.2012/6556

Dava, diş tedavisi nedeniyle yapılan tedavi giderinin davalı Kurum’dan tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, taraflar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1- Davacının ilgili hastaneye başvuru, sevk, özel tedavi merkezindeki tedavi, fatura ve Kuruma başvuru tarihleri ile 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe dair 108. maddesi dikkate alındığında, davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Kanunun "Finansmanı Sağlanan Sağlık Hizmetleri ve Süresi" başlıklı 63. maddesinde, “...Kişilerin hastalanmaları halinde ayakta veya yatarak;

ağız ve diş muayenesi, diş hekiminin göreceği lüzum üzerine ağız ve diş hastalıklarının teşhisi için gereken klinik muayeneler, laboratuvar tetkik ve tahlilleri ile diğer tanı yöntemleri, konulan teşhise dayalı olarak yapılacak tıbbî müdahale ve tedaviler, diş çekimi, konservatif diş tedavisi ve kanal tedavisi, hasta takibi, diş protez uygulamaları, ağız ve diş hastalıkları ile ilgili acil sağlık hizmetleri, 18 yaşını doldurmamış kişilerin ortodontik diş tedavilerinin 72'nci maddeye göre belirlenen tutarı da sayılmış, "Sağlık Hizmetlerinin Sağlanma Yöntemi Ve Sağlık Giderlerinin Ödenmesi" başlıklı 73. maddesinde.

"Bu Kanuna göre sağlık hizmetleri, Kurum ile yurt içindeki veya yurt dışındaki sağlık hizmeti sunucuları arasında yapılan sözleşmeler yoluyla ve/veya bu Kanun hükümlerine uygun olarak genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucularından satın aldıkları sağlık hizmeti giderlerinin ödenmesi suretiyle sağlanır.

Sağlık hizmeti satın alma sözleşmelerinin hazırlanması ve akdedilmesi, sağlık hizmeti giderlerinin ödenmesi ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükmü; "Katkı Payı"na dair 68. maddesinde ise; "63 üncü maddede sayılan sağlık hizmetlerinden katılım payı alınacak olanlar şunlardır:

a) Ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi.

b) (Değişik bend:25.06.2009 - 5917 S.K./40.mad) Vücut dışı protez ve ortezler

c) Ayakta tedavide sağlanan ilaçlar.

d) (Ek bend:25.06.2009 - 5917 S.K./40.mad) Kurumca belirlenecek hastalık gruplarına göre yatarak tedavide finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri.

(Değişik fıkra:17.04.2008-5754 S.K./43.mad ; Değişik fıkra:25.06.2009 - 5917 S.K./40.mad) Katılım payı, birinci fıkranın (a) bendindeki sağlık hizmetleri için 2 Türk Lirası olarak uygulanır. Katılım payı, (b) ve (c) bentlerindeki sağlık hizmetleri için gereksiz kullanımı azaltma, sağlık hizmetlerinin niteliği itibarıyla hayati öneme sahip olup olmaması, kişilerin prime esas kazançlarının, gelir ve aylıklarının tutarı ve benzeri ölçütler dikkate alınarak % 10 ilâ % 20 oranları arasında olmak üzere Kurumca belirlenir. ..

(Değişik fıkra:25.06.2009 - 5917 S.K./40.mad) Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin birinci fıkranın (b) bendi gereği ödeyecekleri katılım payının tutarı, sağlık hizmetinin alındığı tarihteki asgarî ücretin % 75'ini, (d) bendi gereği ödeyecekleri katılım payının tutarı ise bir takvim yılında asgari ücret tutarını geçmemek kaydıyla her bir yatarak tedavi için asgari ücretin dörtte birini geçemez...

(Değişik fıkra:25.06.2009 - 5917 S.K./40.mad) Katılım paylarını, gelir veya aylık alan kişilerin gelir veya aylıklarından, çalışanların ücret veya maaşlarından mahsup edilmek suretiyle veya eczaneler ile diğer kurum ve kuruluşlar aracılığı ile tahsile ve katılım paylarının ödenme usulünü belirlemeye Kurum yetkilidir. Sözleşmeli sağlık hizmeti sunucularına, tahsil ettikleri katılım payı düşüldükten sonra kalan tutar ödenir...

(Değişik fıkra:17.04.2008-5754 S.K./43.mad) Katılım paylarının hesaplanmasında 72 nci maddeye göre tespit edilen sağlık hizmeti tutarları esas alınır..." hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda, geçirdiği kaza sonucu çalışma gücünü %70 oranında kaybetmiş olan davacının 12.08.2010 tarihinde... başvurusu ve konulan teşhis üzerine tedavinin Kurumda 90 gün içinde yapılamayacağından serbest hekime sevk edilmesi ile serbest diş hekimi tarafından gerçekleştirilen tedavi sonucunda 01.09.2010 günlü, 3359,24 TL'lik fatura düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Yapılan yargılama sonunda, mahkemece, 5510 sayılı Kanunun 72. maddesinde düzenlenen, "65 inci madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir..." hükmü karşısında, anılan komisyonun yetkilerinin, önceliği bir meslek grubunun menfaatlerini gözetmek ve o meslek grubunu bağlayıcı kararlar almak olan bir meslek odasına devredilmesinin yasal düzenlemeye aykırı olduğu ve 25.05.2007 tarihli ve 26532 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ... tebliğinin 8 ve 2. maddesinin, "serbest diş hekimleri,

Kurumla sözleşmesiz resmi sağlık kurum ve kuruluşları veya özel sağlık kurum veya kuruluşlarındaki teşhis, tedavi ve proteze ilişkin bedellerin ödenmesinde SUT eki ek-7 listesinde yer alan fiyatlar esas alınır" şeklindeki 8. fıkrasının, ... yürütmeyi durdurma kararında ilgili kararında yer almadığı gerekçesiyle, ek-7 'deki fiyatların esas alınması suretiyle karar verilmiştir. Ancak, ...

10. dairesinin, 2007 SUT m.8.2,8.fıkra için 2007/8923 - 2010/ 11809 sayılı (paralel yönde, aynı dairenin... kararı ile iptal edilmiş bulunması karşısında, anılan iptal kararında da değinildiği üzere, serbest diş hekimliklerine veya Kurumla sözleşmesi olmayan sağlık kurum ve kuruluşlarına yapılması öngörülen sevk, tedavinin zamanında ve gereği gibi yapılamayacak olmasının sonucudur.

Bu itibarla Kurumla sözleşmesi olmayan serbest diş hekimliklerine, resmi ve özel kurum ve kuruluşlarına sevk ile başlayan süreç, hastaların tercihi ile gerçekleşen bir süreç olmayıp, bir zorunluluktan, iyileştirme için belirlenen ve gerekli olan sürede diş tedavisinin yapılamayacak olmasından kaynaklanmaktadır.

Yine, 3224 sayılı ... ile oluşturulan, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu statüsündeki ... yönetim kuruluna verilen , faaliyet alanı içerisinde uygulanacak asgari muayene ve tedavi ücret tarife tekliflerini düzenleme görevi gereği hazırlanarak, ...gönderilen ve Kurul tarafından ... onayına sunulan, Bakanlıkça aynen veya değiştirilerek onaylanmak suretiyle... yayımlanan, asgari diş tedavi ve muayene ücretine ilişkin tarifelerin, serbest faaliyet gösteren tüm diş hekimlerini bağladığı tartışmasız olup, belirlenen bu bedellerden daha düşük bedelle serbest diş hekimince hizmet sunulması olanağı bulunmamaktadır.

Devletin sigortalıların tedavilerini en iyi şekilde yaptırması gereği, sosyal güvenlik hukukunun en temel ilkelerinden biri olarak, Anayasanın 56. maddesinde. Devletin bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak yerine getireceği hükmü öngörülmüştür.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ...belirlediği tarife dikkate alınarak, katılım payı da gözetilmek suretiyle sonuca varılmalıdır.

2- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 12. maddesinde “tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, (yedinci maddenin ikinci fıkrası, dokuzuncu maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ile onuncu maddenin son fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla,) tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.

Belirlenen bu ücret tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre tespit edilen ücretten az olamaz.” kuralı öngörülmüş olup, tarifedeki kuralın “belirlenen bu ücret tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre tespit edilen ücretten az olamaz.” kısmının, ... sayılı Kararı ile yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir avukatlık ücretinin takdirinde, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 168. maddesinde yer alan “hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır.” şeklindeki açık yasal düzenleme uyarınca, karar tarihindeki tarife hükümleri gereği,

taraflar lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde 1100,00’er TL maktu vekalet ücretine hükmedilmiş olması, usul ve yasaya aykırıdır.

3- Davanın reddi dışında harç daima davalıya yükletilir. Davalının harçtan muaf olması durumunda, davacı tarafından ödenen harcın tamamının iadesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemiş olması, usul ve yasaya aykırı bozma nedenidir. Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.