Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/6252 K.2012/9753

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyizi üzerine, temyizin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:

Dava 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle, özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların resen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Mahkemece, 01.12.2001- 01.01.2003 tarihleri arasındaki için hak düşürücü süre geçtiğinden reddine, 01.01.2003-17.07.2006 tarihleri arasındaki süre için tanık beyanları esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacının davalı işyerinden bildirimleri 18.07.2006 tarihinden itibaren başlamış olup, işyeri 18.03.2005 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa kapsamına alınmıştır.

İl Özel İdaresinin 25.09.2009 tarihli yazısı ile, davalıya ait kum-çakıl ocaklarının işletmeye açılış tarihleri ve faaliyet durumu bildirilmiş olup, 5 ayrı ocak olduğu ve 04.12.2005-25.02.2013 tarihleri arasını kapsayan ruhsatlarının bulunduğu bildirilmiştir. Davacı tanıklarından biri, beyanlarında 1999 yılı 6. Ayından itibaren çalıştığını, diğeri, 2000 yılından itibaren çalıştığını beyan etmişlerdir. Ayrıca, davalı işverene ait araçların kullanımı sırasında düzenlenmiş bulunan ceza tutanaklarında, plakaları belirtilen araçların kimler adına kayıtlı olduğu, araştırılmalı, özel idare müdürlüğünde kayıtlı işyerleri ile düzenlenmiş tutanaklar bulunup bulunmadığı Belediyeden sorulmalı, vergi kaydı ve bu işyerlerinin faaliyetinin bulunup

bulunmadığı ilgili vergi dairesinden sorulmalı, aynı işyerinde ve komşu işyerlerinde davacının kabulüne karar verilen sürelerdeki çalışmalarını bilebilecek tanıklar tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı, gerektiğinde, bu tür davaların niteliği de gözönünde bulundurularak, re’sen araştırma yoluna gidilerek , davacının imzasını içeren yazılı belge ibraz olunmayan dönemler için, davacı ile birlikte çalışan ve işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler re'sen saptanarak,

çalışmaların varlığı ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği yada bildirim dışı kaldığı hususu gereğince araştırılmalı, davalı işyerinde tespiti istenen dönemde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa, belgeler getirtilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde; iş yerinin kapsamı, kapasitesi ile,

işin ve işyerinin niteliği nazara alınmalı, tüm soruşturmalar yapılarak uyuşmazlık konusu, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.