Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/645 K.2012/6341

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir.

Anılan Kanunun 6. maddesinde İfade edildiği üzere, "sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez." Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda, davalı ... İlçesinde, 100 yataklı ...

Hastanesinin inşaat işini yüklendiği, işin büyük bir bölümünün 27.01.2006 tarihli taşeronluk sözleşmesi ile, ... verildiği, taşeron ...arasında imzalanan sözleşmeye göre ise, bina inşaatının elektrik işlerinin... verildiği, ancak, .... tarafından sigortalı olarak gösterildiği, davacının, 29.06.2006 tarihinde 3 metre yükseklikte kablo kanalı döşediği sırada, tahta merdivenin kırılması ile betona düştüğü, ... kayıtlarına göre, davacı ...'in 29.06.2006 tarihinde polikliniğe müracaat ettiği, sırtta kesi tanısının konulup, pansuman yapıldığı, ...

Müfettişi ... tarafından tanzim edilen 28.12.2006 tarihli kayıt inceleme tutanağı ve 29.03.2007 tarihli soruşturma raporuna göre; davacının 29.06.2006 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğu, 29.06.2006 tarihli işe giriş bildirgesinin yasal süresinde verilmemesi nedeniyle işyeri hakkında 506 sayılı Yasanın 140-b maddesi uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiğinin belirtildiği, tanıkların sigorta müfettişi ve iş müfettişine verdikleri ifadeler ile mahkeme huzurunda verdikleri ifadelerin birbiri ile çelişkili olması nedeniyle, kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

506 sayılı Yasanın 4. maddesi, işvereni, "Bu kanunun uygulanmasında 2'nci maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlamıştır. Hizmet tespitine yönelik davalarda, çalışma ilişkisinin nitelik ve süresinin belirlenmesinde, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılmada, kısacası, davanın sübutu ve verilen kararın infazı açısından, kim olduğunun bilinmesinde yasal zorunluluk vardır.

Yukarda belirtildiği üzere, işin büyük bölümünün...verildiği, ...elektrik işlerini ...verdiği ve sigortalı olarak Kuruma bildirdiği, davacının ise, elektrik yardımcısı olarak çalıştığını belirtmiş olması karşısında, bina inşaatının elektrik işlerinin kimin tarafından yapıldığı araştırılarak, ... tarafından yapıldığının belirlenmesi durumunda, ... dava açması için davacıya mehil verilmesi, tarafların delillerinin toplanıp, hep birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.