Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/6789 K.2012/10458

Dava, iş kazası sonucu sürekli işgöremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelirlerin 506 sayılı Yasanın 10 ve 26. maddeleri uyarınca tazminine karar verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteği hüküm altına almıştır.

Hükmün, tarafların avukatlarınca temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin, yerinde görülmeyen tüm, davacı Kurum vekilinin, sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Davacı Kurum, davasını 506 sayılı Yasa’nın 10 ve 26. maddelerine dayandırmış olup. 10. maddenin 26. maddeye göre uygulama önceliği bulunmaktadır. Anılan Yasa’nın 4447 sayılı Yasa ile değişik 9. maddesine göre; işveren çalıştıracağı kimseleri, işe başlatmadan önce örneği Kurumca hazırlanacak işe giriş bildirgesiyle Kuruma doğrudan bildirmekle veya bu belgeleri iadeli-taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür.

İnşaat işyerlerinde işe başlatılacak kimseler için işe başladıkları gün Kuruma veya iadeli-taahhütlü olarak postaya verilen işe giriş bildirgeleri ile, Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde işe alınan işçiler için en geç bir ay içinde Kuruma verilen veya iadeli-taahhütlü olarak gönderilen işe giriş bildirgeleri de süresi içinde verilmiş sayılır. Hemen belirtilmelidir ki.

506 sayılı Kanunun 4447 sayılı Kanunun 2. maddesiyle değiştirilen ve 08.09.1999 tarihinde yürürlüğe giren 9. madde hükmü uyarınca, işe giriş bildirgesinin sigortalıların “işe başlatılmasından önce” verilmesi yeterli bulunup, bildirgenin işe başlatılmadan bir gün önce verilmesine yönelik bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Dosyadaki belgelerden, davaya konu iş kazasının meydana geldiği işyerinin inşaat işyeri olduğu anlaşılmaktadır. Kazalı sigortalının, kazanın meydana geldiği 28.12.2006 tarihinde işe girdiği belirtilerek, aynı gün düzenlenen işe giriş bildirgesinin Kurum’a verildiği belirtilmiş ise de; kazalı, Kurum müfettişine verdiği beyanda, 14.10.2006 tarihinden itibaren çalıştığını beyan etmiştir.

Mahkemece, öncelikle, kazalı sigortalının davaya konu işyerinde çalışmaya başladığı tarih araştırılmalı; kazalının, kazanın meydana geldiği 28.12.2006 tarihinde çalışmaya başladığının anlaşılması durumunda, çalışmanın inşaat işyerinde gerçekleştiği gözetildiğinde, işe girişin Kurum’a süresinde bildirildiği esas alınmalıdır.

Kazalının, davaya konu iş kazasının meydana geldiği tarihten önce çalışmaya başladığının anlaşılması durumunda ise; işe giriş bildirgesinin, kazanın meydana geldiği günde Kurum’a verildiği gözetilerek, zararlandırıcı sigorta olayına uğrayan sigortalıya ait bildirgenin işe başlatılmadan önce verilip verilmediğinin belirlenmesi önem taşıyacaktır.

İşe giriş bildirgesi, kazanın meydana gelmesinden önce verildiğinin ispatı durumunda, işveren davalının, 10. madde nedeniyle sorumlu olmayacağı; işe giriş bildirgesinin, kazanın meydana gelmesinden sonra verildiğinin anlaşılması durumunda ise, işveren davalı, 10. madde nedeniyle de sorumlu olacağı gözetilmelidir.

YHGK’nun 19.03.2008 tarih 10-54-266 sayılı kararında da belirtildiği gibi, Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (TMK m.6). Ancak, iddialar karşısında kimin ispat yükü altında bulunduğunun tespiti her zaman kolay olmamaktadır. Genel hükümler uyarınca, ispat yükünün dağıtımında objektif iyiniyet kuralları da gözönünde tutulmalıdır.

Olumsuz olayların ispatındaki güçlük, çoğu zaman imkansızlık gözönüne alındığında, bildirgenin işe başlatılmadan (iadeli-taahhütlü olarak) postalandığının veya Kurum’a verildiğinin ispatı, davacı ... olumsuz bir olayın ispatına zorlamak olur ki, bu durumda objektif iyiniyet kuralları ile bağdaşmaz.

Çalıştırılan sigortalıları bildirme yükümlülüğü anılan Kanunun 9. maddesi ile işverene ait olup, bu yükümlülüğün Yasanın aradığı sürede yerine getirildiğinin ispatı da kendisine ait olacaktır.

Mahkemece, Yasa’nın 10. maddesi şartları yukarıda belirtilen şekilde araştırılıp, tartışılmadan, yazılı gerekçe ile hüküm kurulması, usul ve yasaya olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.