Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/8458 K.2012/11273

Davacı, davalı Kurum işleminin iptali ile 01.03.2001-01.05.2003 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı olduğunun tespitine ve primleri ödendiğinde emeklilik işlemleri yapılarak kendisine aylık bağlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

22.02.2001 günlü dilekçesi üzerine 01.03.2001 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun hükümleri kapsamında isteğe bağlı sigortalılığı başlatılan, sadece 2001 yılının 3.,4. ve 5. aylarında toplam 90 gün prim ödemesi bulunan davacının, 26.08.2003 tarihinde davalı Kuruma başvurarak prim borçlarının 4958 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yeniden yapılandırılmasını talep ettiği, isteminin Kurumca uygun görülüp gerekli taksitlendirme yapılarak borcu kendisine bildirilmesine karşın herhangi bir ödeme gerçekleştirmediği, sonrasında 10.04.2006 tarihinde yeniden isteğe bağlı sigortalılık için Kuruma başvurduğu,

en son 24.06.2008 tarihinde Kuruma başvurarak bu kez 5763 sayılı Kanun hükümleri gereğince yeniden yapılandırma olanağından yararlanma isteminde bulunduğu, Kurumca talebinin karşılanmaması üzerine işbu davanın açıldığı, mahkemece, davacının 01.03.2001-01.05.2003 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı olduğunun tespitine, diğer taleplerinin ise reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanaklarından olan, 06.08.2003 günü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu'nun geçici 1. maddesinin (K) fıkrasında.

506 sayılı Kanunun 85. maddesine göre isteğe bağlı olarak devam eden sigortalıların, öngörülen süre içerisinde Kuruma yazılı başvurmaları durumunda, 30.06.2003 tarihi itibarıyla prim ve gecikme zammı borçlarının yeniden yapılandırılarak belirleneceği, taksitlendirme anlaşması yapılan borçluların, ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılı içinde art ... üç kez yerine getirmemeleri durumunda bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkını kaybedecekleri, yapılandırma isteminde bulunup, anılan yükümlülüğü yerine getiren isteğe bağlı sigortalılar hakkında 506 sayılı Kanunun geçici 85. maddesinin c bendi hükmünün uygulanmayacağı,

belirlenen sürede 506 sayılı Kanunun 85. maddesinin (D) bendinin c alt bendine göre isteğe bağlı sigortalılığı sona erenlerden istemde bulunanlar hakkında da bu hükmün uygulanacağı belirtilmiştir. Diğer taraftan, 01.04.2006 günü itibarıyla yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında 5458 sayılı Kanunun 1’inci maddesinin ilk fıkrasında.

506 sayılı Kanunun 85. maddesine göre prim ödeyen isteğe bağlı sigortalıların 01.05.2003 tarihinden 31.03.2005 tarihine kadar isteğe bağlı sigortalılıklarının devam ettiği süre içerisindeki prim borçlarının, belirtilen süre içinde Kuruma yazılı olarak başvurmak koşulu ile bu madde ve 3.madde hükümlerine göre yeniden yapılandırılacağı yönünde düzenleme yapılmış, 3. maddesinin altıncı fıkrasında;

bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 4958 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin (K) fıkrası uyarınca borçlarını taksitlendirip öngörülen koşullara uygun olarak ödemekte olanların, kalan borç tutarları için başvuru süresi içinde istemeleri durumunda, yeniden yapılandırma hükümlerinden yararlanabilecekleri, bu takdirde, daha önce yapılmış olan tecil ve taksitlendirme işleminin bozularak taksitlendirme koşullarına uygun olarak daha önce ödenmiş olan taksit tutarlarının, Kurumun mevzuatına göre mahsup edildikten sonra kalan borçların vadesinde ödenmemiş alacak kabul edileceği hüküm altına alınmıştır.

Açıklanan yasal düzenlemeler ışığı altında yapılan değerlendirmeye göre; davacı yasal süresi içinde Kuruma başvurarak 4958 ve 5763 sayılı Kanun hükümlerine göre prim borçları yönünden yeniden yapılandırma isteminde bulunmuş olup, bu konuda taraflar arasında uyuşmazlık yoktur. Bununla birlikte; taksitlendirilen, sigorta prim borcuna karşılık davacı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı belirgindir. Bu durumda, söz konusu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedildiği gibi, art ... üç ay prim ödememe olgusu karşısında, 506 sayılı Kanunun 85. ve geçici 85. maddeleri gereğince isteğe bağlı sigortalılığı da primi ödenmiş son ayın bitiminden itibaren sona ermiştir.

Yukarıdaki yasal düzenlemeler ve açıklamalar ile ortaya çıkan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulduğunda; isteğe bağlı sigortalılığı 01.03.2001 tarihinde başlayan davacının, 2001 yılının 3.,4. ve 5. aylarında toplam 90 gün prim ödemesi bulunduğundan, 506 sayılı Kanunun 85. ve geçici 85. maddeleri gereğince isteğe bağlı sigortalılığı, 31.05.2001 tarihinde sona ereceğinden, mahkemece, 01.03.2001-31.05.2001 tarihleri arasındaki 90 günlük isteğe bağlı sigortalılık süresi dışında kalan sürelerin reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.