Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/89 K.2012/6687

Dava, 506 sayılı Kanun hükümleri kapsamındaki zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalılardan ... Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davalı ... adına tescilli .... sicil numaralı işyerinden 31.10.2003 – 30.11.2003 tarihleri arasında, davalı... adına tescilli ... sicil numaralı işyerinden ise 10.01.2004 – 01.09.2004, 01.11.2004 - 01.01.2006, 01.04.2006 – 01.07.2006 dönemlerinde adına tam bildirim ve prim ödemeleri gerçekleştirilen davacı sigortalının adının, 10.10.2003 tarihinde 51050082 sicil numaralı işyerinde davalı Kurum yetkililerince yapılan denetim sırasında düzenlenen ve çalışanları belirten....yer almadığı belirgin olup,

01.10.2002 – 01.07.2006 tarihleri arasında anılan davalılara ait işyerinde hizmet akdine dayalı olarak geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitine ilişkin davada mahkemece yapılan yargılama sonunda, iki tanığın anlatımlarına dayanılarak dava kısmen kabul edilip 01.01.2003 – 30.10.2003, 01.12.2003 – 10.01.2004 dönemleri hüküm altına alınmış ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile toplanan kanıtlar hüküm kurmaya elverişli değildir.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79’uncu maddesinin onuncu fıkrası olup, anılan Kanunun 6’ncı maddesinde yer alan, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği yönündeki düzenleme ile anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi göz önünde bulundurulduğunda, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin

saptanmasına ilişkin bu tür davaların kamu düzeni ile ilgili olduğu ve özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri gerektiği açıktır. Bu bağlamda, hak kayıpları ile gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi ve temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği dikkate alınmalıdır.

Bu bakımdan inceleme konusu dava yönünden; varsa .... sicil numaralı işyeriyle ilgili olarak 2003/3. ve 2004/1. dönemine ait dört aylık sigorta primleri bordroları davalı Kurumdan getirtilmeli, anılan işyeri ile ... sicil numaralı işyerine ait dönem bordrolarında bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, tüm aramalara karşın bu kişilere ulaşılmadığı takdirde bu kez aynı çevrede faaliyet yürüten işyerlerinin işverenleri ve çalışanları yöntemince saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı,

belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli ve toplanan kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.