Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/9215 K.2012/2028

Dava, iş kazası sonucu sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya yapılan sosyal sigorta yardımları sonucu uğranılan Kurum zararının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, bozma üzerine,ilamında belirtildiği şekilde davalılardan ... ve ... hakkında açılan davanın reddine, diğer davalılar ... ve ... yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davacı Kurum ve davalılardan ... ve .... avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanunun 10. ve 26.maddesindeki halefiyet ilkesi uyarınca, Kurumun rücu alacağı; hak sahiplerinin tazmin sorumlularından isteyebileceği maddi zarar (Tavan) miktarı ile sınırlı iken, Anayasa Mahkemesi’nin, 21.03.2007 gün ve 26649 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 23.11.2006 gün ve E:2003/10, K:2006/106 sayılı kararı ile 26.maddedeki “…sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarla sınırlı olmak üzere…” bölümünün Anayasaya aykırılık nedeniyle iptali sonrasında, Kurumun rücu hakkının, yasadan doğan kendine özgü ve sigortalı, ya da,

hak sahiplerinin hakkından bağımsız basit rücu hakkına dönüşmüş olması karşısında, Kurum tarafından gönderilen peşin değer cetvelindeki gelire girme tarihi itibariyle bağlanan gelirin ilk peşin değeri (sosyal yardım zammı da dahil edilerek ) 11.406,50 TL olmasına rağmen, mahkemece kanun ve katsayılardan kaynaklanan artışların da ilave edilmesi sonucu ilk peşin değerli gelirin hatalı belirlendiği anlaşılmaktadır.

2- Davalı ... yönünden davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 26. maddesinde düzenlenen kusur sorumluluğuna dayanmaktadır. Hükme esas alınan kusur raporunda davalı ... %100 kusurlu olup, hakkaniyet indirimi yapılması isabetsizdir.

3- Diğer taraftan davalı işverenin 506 sayılı Yasanın 10. maddesine göre sorumluluğu; kusursuzluk ilkesine dayanır.

Zararlandırıcı sigorta olayında işverenin hiç kusuru olmasa bile, şayet, sigortalının işe girişi, süresinde Kuruma bildirilmemişse, Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarından 10.maddeye göre sorumlu tutulması gerekmekte olup, mahkemece davalı işverenin 10. madde uyarınca sorumlu olduğunun kabul edilmiş olması isabetli ise de; işverenin %100 kusurlu olduğu kabul edilerek, belirlenecek ilk peşin değerli gelirler ile,

davaya konu masraf ve ödemeleri oluşturan tazminat miktarından, Borçlar Kanununun 43 ve 44. maddeleri uyarınca dava dışı üçüncü kişi kusurunun %50’sinden az olmamak üzere hakkaniyet indirimi yapılarak karar verilmesi gerekirken, fazla rücu alacağına hükmedilmiş olması,

2-Dava tarihindeki mevzuat ve içtihatlara uygun olarak açılan davanın, anılan iptal hükmü nedeniyle oluşan hukuksal durum gereğince kısmen reddine karar verilmesinde, tarafların sorumluluğu bulunmadığı halde, davacı Kurumun davada haksız çıkan taraf olarak nitelenip vekalet ücretiyle sorumluluğuna hükmedilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki, bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesinde yer alan 1086 sayılı Kanunun temyize dair hükümlerinin uygulanmasının gerektiğine ilişkin düzenleme gereğince) Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.