Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/10716 K.2013/6018

.......

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünülüp aşağıdaki karar tespit edildi.ar tes

Davacı, 07.10.2004-18.02.2005 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, davacının davalı işyerinde hizmet akdine dayalı fiili çalışması bulunmadığından bahisle, davanın reddine karar verilmiş ise de, mahkemenin hükmü eksik araştırma ve incelemeye değerlendirmeye ilişkindir.

Davanın yasal dayanağı, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanunun 79/10. ve maddesidir.

506 sayılı Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Davada somutlaşan olayda, davacının davalı işyerinden verilen herhangi bir işe giriş bildirgesinin ve Kuruma bildirilen hizmetlerinin bulunmadığı, ihtilaf konusu döneme ait muhtasar beyannamelerde sadece bir kişiye ait çalışma bildiriminde bulunulduğu, dönem bordrolarınında da sadece ...'ın isminin yer aldığı, mahkemece tek bordro tanığı olan ... ile komşu işyeri tanığı ...'un re'sen dinlendiği, tanıkların çalışma olgusuna dair herhangi bir beyanda bulunmadıkları anlaşılmakta ise de, dosyada yer alan "...'ne" hitaben yazılı, davacı şirket kaşesinin

./..

-2-

ve dava dışı işveren ......'in imzasının bulunduğu bila tarihli "...reklam satış departmanında çalışan reklam müdürü yardımcısı......'ın maaş tutarı: 750,00 TL'dir.Tarafımızca bilinen ve uygulanan herhangi bir yasal kesinti yoktur. Bu belge personelin isteği üzerine verilmiştir." içerikli belge yönünden herhangi bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Re'sen araştırma ilkesi uyarınca, Mahkemece; dosyada yer alan "......'ne" hitaben yazılı belgenin, davacı şirket tarafından verilip verilmediğinin tespiti amacıyla, .....'ne müzekkere yazılmalı, işverenin, çalışma olgusunu kabulü ya da reddinin tek başına hukuki bir sonuç doğurmayacağı da göz önünde bulundurulmak suretiyle, belgede ismi ve imzası bulunan dava dışı işveren ..... tanık sıfatıyla dinlenmeli;

davacı tarafından davalı işverene karşı .......'nin 2011/315 Esas sayılı dosyası ile açılan işçi alacaklarına ilişkin dava dosyası celbedilmeli ve işçilik hakları davasında dinlenen tanık anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanık anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli; işyerinde Kurum tarafından yapılmış tespit ve müfettiş raporu bulunup bulunmadığı araştırılmalı; bu şekilde çalışmanın varlığı yöntemince araştırılmalı, toplanan ve toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

......