Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/14041 K.2012/17907

Dava, yaşlılık aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ile 01.12.1998 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının ve Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar vermiştir

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacının zirai gelir vergisi kaydı nedeniyle, 01.01.1985-01.01.1993, 01.01.1997-24.11.1998 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı, 20.04.1982-31.12.1984, 01.01.1993-31.12.1996 tarihleri arasında da 1479 sayılı Yasaya tabi sigortalı kabul edilmiş iken, davacının, 1479 sayılı Yasaya dayanak olan vergi kaydının, usul ve yasalara uygun tutulmadığı gerekçesi ile, iptal dilmesi sonucu; bağlanan aylığının da iptaline karar verildiğinden, Kurum işleminin iptali ile, 01.12.1998 tarihinden itibaren yeniden aylık bağlanmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

Mahkemece, daha önce verilen kısmen kabul kararının davalı tarafından temyizi üzerine verilen bozma kararına uyulmuş olmasına rağmen bozma ilamı içeriğinin yerine getirilmediği anlaşılmış olduğundan, daha önceki bozma ilamında “davacının taşımacılık faaliyeti nedeniyle vergi kaydının 01.01.1976-11.08.1977 tarihleri arasında olduğu, şoförler odası kaydının ise, 01.04.1997 tarihinden itibaren başladığı anlaşılmış, vergi kaydına dayanak olan aracının ise, 15.08.1977 tarihli noter satış senedinden, dava dışı üçüncü kişi Kazım Kuzeytepe’ye satıldığı,

vergi dairesi yoklama memurunun ve davacının imzasını içeren tutanaktan da, aynı tarihte sattığının tesbitinin yapıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece, davacının, zirai vergi kaydının bulunduğu tarihte henüz 2926 sayılı Yasanın uygulanabilir olmaması nedeniyle, 20.04.1982-31.12.1983 tarihleri arası dönemin isteğe bağlı sigortalı olarak kabul edilmesi erindedir.

Ayrıca, mahkemece, davacı, 01.01.1985-20.09.1998 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı kabul edilerek isteğe bağlı sigortalılık süresi ile birlikte yaşlılık aylığına hak kazandığına karar verilmiştir.

Kurum tarafından davacının 01.01.1985-01.01.1993 tarihleri arasında ve 01.01.1997-24.11.1998 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı kabulünde uyuşmazlık bulunmamakta ise de, mahkemece, kabul edilen 01.01.1993-01.01.1997 tarihleri arasında davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olmasını gerektirecek faaliyetinin bulunup bulunmadığı yeterince araştırılmamıştır.

2926 sayılı Yasanın 2. maddesine göre, Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması koşulu 3. maddede belirtilen tarımsal faaliyetin kesintisiz sürdürülmesine bağlıdır.

Sigortalılığın, tescilden sonra devamına ilişkin olarak ise, 2926 sayılı Yasanın 3. ve bu yasanın uygulanma usul ve esasları hakkındaki Yönetmeliğin 5. maddesine göre, tarımsal faaliyet; gerek kendi mülkünde, gerek, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, gerekse, kamuya ait yerlerde yapılabilir.Bu bakımdan 01.01.1993-01.01.1997 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında, tarımsal faaliyete devam edip etmediği kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek yasal mevzuat çerçevesinde sonuca gidilmesi ve yaşlılık aylığı talebinin buna göre değerlendirilmesi gerektiği” belirtildiği halde, mahkemece, bu yönde inceleme yapılmaksızın, yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

Mahkemece, bozma ilamında belirtilen şekilde inceleme yapılarak, davacının 01.01.1993-01.01.1997 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olup olmadığı araştırılmalı, araştırma yapılırken de davacının davalı Kurum tarafından 31.12.1984 tarihine kadar 1479 sayılı Yasaya tabi sigortalı olduğu kabul edilerek, primlerin tahsil edildiği gözetilerek, 1993-1997 tarihleri arasında, prim ödemelerinin varlığı ile, hangi süreler için yatırıldığı da araştırılarak, yaşlılık aylığı bağlanması için gerekli olan prim ödeme gün sayısı ile, prim borcunun bulunmaması gerektiği koşullarının varlığı tahsis talep tarihine göre irdelenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.