Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/14235 K.2012/13605

Dava, bir günlük sigortalı çalışmanın tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davanın kabulüne ve davacının 11.5.1977 tarihinde bir gün süreyle çalıştığı ve sigorta başlangıç tarihinin 11.05.1977 olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı, davalıların murisine ait işyerinde 11.5.1977 tarihinde bir gün süre ile çalıştığının tespiti istemine ilişkin olan davada, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, bu kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu anlaışlmaktadır.

506 Sayılı Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Dosya kapsamına göre; davacının, davalıların murisine ait işyerinde, 11.5.2007 tarihinde işe girdiği bildirimi içeren işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiği, ancak intikal tarihinin okunaksız olduğu anlaşılmaktadır.Davacıya ait sigorta hizmet cetveline göre, daha sonra başka işyerlerinde geçen 5026 günlük sigortalı çalışması olmakla birlikte, bu işyerinden hiç bildirim yapılmadığı, dönem bordrolarının ise, işyerinin iz olması sebebiyle gönderilemediği anlaşılmaktadır.Mahkemece, davalı işyerinde, davacı ile beraber sıvacı olarak çalıştıklarına ilişkin beyanda bulunan iki tanık beyanına göre karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, işe giriş bildirgesinin intikal tarihi ve işe giriş bildirgesi üzerindeki sigorta sicil numarasının 1977 yılına ait serilerden olup olmadığı araştırılmalı ve işe giriş bildirgesi altındaki sigortalıya atfen atılan imzanın davacıya ait olup olmadığı konusunda yöntemince bilirkişi raporu alınmalı, tanıklardan ...'nin kendi çalışmalarının işverence bildirildiğini beyan etmesi karşısında, bu çalışmalaran sigorta hizmet cetveline aktarılıp aktarılmadığı işyerinin kapsam durumu araştırılmalı, zabıta marifetiyle komşu işyeri sahip ve çalışanları araştırılarak, tespit edilen komşu işyeri sahip ve çalışanları ile, varsa, çalışmayı bilebilecek durumda olan başka davacı tanıklarının çalışmaya ilişkin bilgi ve görgülerine başvurulmalıdır.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.