Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/14392 K.2013/8819

Dava, rucüan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı kurum, 17.02.2009 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu yaralanan sigortalıya bağlanan gelirler ile yapılan ödemelerden oluşan Kurum zararının rücuan tahsilini talep etmiştir.

Somut olayda; davalı şirkete ait işyerinde gazaltı kaynak işlemini yapmakta iken kullandığı tüpdeki gazın bitmesi üzerine regülatörün tüp bağlantısını söken kazalı, regülatörün tüpe bağlantısını yapıp gaz ayar vanasını kapatmadan basınçlı gaz tüpünün vanasını açmasıyla yüksek basınçlı gaz, ayar regülatörüne bağlı olan hortum sıkma kelepçesiyle birlikte bağlantı yerinden kurtularak sol gözüne isabet etmesi sonucu yaralanır.

06.12.2011 tarihli kusur raporunda; davalı işveren şirketin kusursuz, kazalının %70 kusurlu olduğu, %30 kaçınılmazlık bulunduğu kanaatine varıldığı, 14.02.2012 tarihli kusur raporunda; davalı işveren şirketin %30, kazalının %70 kusurlu olduğu, 29.05.2012 tarihli hükme esas alınan kusur raporunda; davalı işveren şirketin kusursuz, kazalının %100 kusurlu olduğu kanaati bildirilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı yasanın 21. ve 76. maddesi olup, davalının tazmin ile sorumlu olacağı kurum zararının belirlenmesi için anılan maddelerde belirtilen hususları irdeleyen, kusur incelemesi yapılması gerekli olup, davaya konu somut olayda; hükme esas alınan kusur raporunda; iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerekeceğini, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığını ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığını ve dayanağı mevzuat hükümlerini ayrıntılarıyla göstermeyen, soyut ifadelerin kullanıldığı ve maddi olaya uygun olmadığı anlaşılan, işvereni kusursuz, kazalıyı %100 kusurlu bulan yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm tesisi isabetli bulunmamıştır.

5510 sayılı Yasanın 21. maddesi kapsamında kusur durumu saptanırken, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerektiğinin, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığının ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığının 4857 sayılı Kanunun 77. maddesi hükmü doğrultusunda raporda tartışılması gerekir.

Ayrıca kamu düzeni düşüncesi ile oluşturulan işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuat hükümleri; işyerleri ve eklerinde bulunması gereken sağlık şartlarını, kullanılacak alet, makineler ve hammaddeler yüzünden çıkabilecek hastalıklara engel olarak alınacak tedbirleri, aynı şekilde işyerinde iş kazalarını önlemek üzere bulundurulması gerekli araçların ve alınacak güvenlik tedbirlerinin neler olduğunu belirtmektedir. Burada amaçlanan, yapılmakta olan iş nedeniyle işçinin vücut tamlığı ve yaşama hakkının önündeki tüm engellerin giderilmesidir.

Uygulamada önemli olan, işverenin iş kazasına neden olmuş hareketinin, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı bulunup bulunmadığının tespiti işidir.

Bu konuda yapılacak ilk yargı işlemi, mevcut hükümlere göre alınacak tedbirlerin neler olduğunun tespiti işidir. Mevzuat hükümlerince öngörülmemiş, fakat alınması gerekli başkaca bir tedbir varsa, bunların dahi tespiti zorunluluğu açıktır. Bunların işverence tam olarak alınıp alınmadığı (=işverenin koruma tedbiri alma ödevi), alınmamışsa zararın bundan doğup doğmadığı, duruma işçinin tedbirlere uymamasının etkili bulunup bulunmadığı (=işçinin tedbirlere uyma yükümlülüğü) ve bu doğrultuda tarafların kusur oranı saptanacaktır.

Sorumluluğun saptanmasında kural, sorumluluğu gerektiren ve yasada belirlenmiş bulunan durumun kendi özelliğini göz önünde bulundurmak ve araştırmayı bu özelliğe göre yürütmektir.

Yukarıdaki bilgiler ışığı altında; dava konusu iş kazasında; iş kazasının gerçekleştiği iş kolu ile, işçi sağlığı ve iş güvenliği alanında uzman kişilerden seçilecek bilirkişi kurulundan, yukarıda sıralanan maddi ve hukuki olgular ışığında yeniden yapılacak incelemeyle; mevzuat uyarınca hangi önlemlerin alınması gerektiği, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığı ve alınmış önlemlere sigortalının uyup uymadığı, yönlerinin yargısal denetime elverir biçimde irdelenip, çelişkiden uzak rapor alınması gereği üzerinde durulmaksızın, kusur aidiyeti konusunda eksik ve yetersiz incelemeye dayalı kusur raporu esas alınmak suretiyle sonuca varılması isabetsiz bulunmuştur.

O halde, davacı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.