Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/15038 K.2013/13082

.......

Dava, 07.04.1993 tarihinden sonraki.....sigortalılığının iptali istemine ilişkindir. Mahkeme, istek gibi davanın kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Somut olayda; davacı, 07.07.1989 tarihinde intikal eden giriş bildirgesine ve oto boya ve kaporta işine dayalı 05.07.1989 tarihli vergi kaydına istinaden 06.07.1989 tarihi itibariyle Kuruma kayıt ve tescil edilmiştir.

Tescile esas vergi kaydının 31.12.1997 tarihinde sona erdiği, sicil kaydının 07.07.1989-26.06.2006 arası döneme ait olduğu, 07.07.1989 tarihinde başlayan Oda kaydının ise 31.12.1997 tarihinde sona erdiği, .......tarafından vergi kaydı esas alınarak davacının 06.07.1989-31.12.1997 arası dönemde Bağ-Kur sigortalısı sayılıp 5509 TL prim borcu tahakkuk ettirildiği, 8 yıl 5 ay 24 gün hizmet verilen davacının 1990/6, 1991/5, 1992/2-20, 2006/7-10, 2007/1-4. aylarda prim ödemesi yaptığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, .....azısında; davacının 07.04.1993 tarihli giriş bildirgesine göre 07.04.1993-31.12.1997 arası dönemde mevsimlik işçi statüsünde 506 sayılı Yasaya tabi zorunlu ..... çalışmalarının bulunduğu ve bu dönemde 1 yıl 1 ay 11 gün çalışılmayıp anılan sürede hizmet akdinin askıda olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla 07.04.1993-31.12.1997 arası dönemde esnaf.......sigortalılığı ile zorunlu ...... sigortalılığının çakıştığı görülmektedir. Mahkemece:

a)Davacının vergi, oda ve sicil kaydının varlığı karşısında, niza konusu dönemde kendi nam ve hesabına çalışmanın varlığı yöntemince araştırılmalıdır. Davanın yasal dayanaklarından bulunan ve 01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 Sayılı Kanunun 24. maddesine göre, bir kimsenin zorunlu ......sigortalısı olabilmesi için, meslek kuruluş kaydı ile birlikte, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışması gerekir. Öte yandan 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 Sayılı Yasanın 6. maddesi ile değişik 1479 Sayılı Yasanın 24. maddesinde; zorunlu Bağ-kur ./..

-2-

sigortalısı olmak için ticari kazanç veya serbest meslek kazancı dolayısıyla gerçek veya götürü usulde gelir vergisi mükellefi olma, gelir vergisinden muaf olanların da meslek kuruluşuna kayıtlı olması hükmü yer almaktadır. Yine 22.03.1985 tarihinde 3165 Sayılı Kanunla getirilen düzenleme ile de kendi nam ve hesabına çalışanlardan vergi mükellefi olan, esnaf siciline veya meslek kuruluşuna kaydı olanların Bağ-kur sigortalısı olacağı belirtilmiştir.

Gerçekten, 1479 sayılı Kanunun 24. maddesine göre kural olarak herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın varlığı şart olup, ayrıca çalışmanın maddede belirtilen şekliyle vergi kaydına veya oda ve esnaf sicil kaydına dayanması gerekir.

Davacının kendi nam ve hesabına çalışmasının varlığının araştırılması kapsamında, sadece tanık beyanlarıyla yetinilmeyip, oda aidatlarının ödenip ödenmediği ve buna ilişkin ödeme makbuzları, ilgili odanın genel kurul toplantılarına davacının katılıp katılmadığı, Haziran cetvelinde davacının isim ve imzasının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

b)Kendi nam ve hesabına çalışmanın varlığının saptanması halinde ise bu defa ekonomik yönden etkin çalışmanın hangi Kuruma tabi çalışma sonucu gerçekleştiğinin araştırılıp irdelenmesi gerekir. Davacının ekonomik yaşamına etken kazancın ne olduğunun saptanmasında söz konusu sigortalıklar nedeniyle elde edilen kazançlar ile ödenen vergi tutarları mukayese edilmeli ve bu konuda tanık ifadelerine de başvurularak tüm maddi ve hukuki esaslar göz önünde bulundurulmalıdır. Kabule göre de; belediye yazısında bahsedilen çalışmanın Kurumca tescil edilip edilmediği SSK sicil dosyası getirilip denetlenmeden, baskın çalışmanın ...... kapsamında gerçekleştiği belirtilerek yazılı biçimde karar tesis edilmesi yerinde görülmemiştir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukukî olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve değerlendirme sonucu verilen karar usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde; davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır.

.......