Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/16148 K.2012/19830

Dava, sosyal güvenlik destek priminin hangi miktar üzerinden ödeneceğinin tespiti ve fazla kesilen miktarın istirdatı istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı, 1994 tarihinden itibaren Emekli Sandığından emekli aylığı aldığını, daha sonra yeminli mali müşavirlik faaliyeti nedeniyle limited şirket ortağı olduğunu ve 1479 sayılı Kanunun Ek 20. maddesi uyarınca sosyal güvenlik destek primi ödediğini, 01.10.2008 tarihinden sonra davalı Kurumun 5510 sayılı Kanunun 30. maddesi uyarınca yaşlılık aylığı üzerinden prim ödemesi gerektiğini belirterek aylığından kesinti yaptığını, kendisinin 01.10.2008’den sonra 4 (b) sigortalısı olmadığını, sigortalılığının devam ettiğini beyanla; sosyal güvenlik destek priminin 1479 sayılı Kanunun Ek 20. maddesi uyarınca ödenmesi gerektiğinin tespitini ve kesintilerin istirdatını talep etmiştir.

Mahkemece, davacının 1479 sayılı Kanunun Ek 20. maddesi uyarınca 12. gelir basamağı üzerinden sosyal güvenlik destek primi ödeyeceği kabul edilerek hesaplanan miktarın iadesine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce, anılan Kanun'un 4(b) maddesi kapsamında faaliyet gösteren davacının, 01.10.2008 tarihinden sonra sosyal güvenlik destek primini 12. gelir basamağı üzerinden mi, yaşlılık aylığı üzerinden mi ödeyeceğinin tespitine ilişkindir.

Konuya ilişkin yasal mevzuatın incelendiğinde;

5510 sayılı Kanun'un; Geçici 14. maddesinde;

“Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iştirakçi veya sigortalı olanlar, vazife malullüğü, malullük ve yaşlılık veya emekli aylığı bağlananlar ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışmaya devam edenler hakkında sosyal güvenlik destek primine tabi olma bakımından bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerinin uygulanmasına devam edilir. Ancak;

a) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışanlar için sosyal güvenlik destek primi oranı 80 inci maddeye göre tespit edilen prime esas kazançlar üzerinden 81 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen prim oranına yüzde 30 oranının eklenmesi suretiyle bulunan toplamdır. Yüzde 30 oranının dörtte biri sigortalı, dörtte üçü işveren hissesidir. Bu kapsamda sayılan kişilerden sosyal güvenlik destek primine tabi olanların prim ödeme yükümlüsü bunların işverenleridir. Bunlar hakkında sadece iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulanır.

b) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılanlardan, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından alınacak belgelerle doğrulamak kaydıyla faaliyette bulunulmadığına ilişkin süreler hariç olmak üzere çalışılan süreleri için, sosyal güvenlik destek primi oranı olarak bu Kanunun 30 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde belirtilen hükümler uygulanır. Bu oran, bu maddenin yürürlüğe girdiği yılda % 12 olarak, takip eden her yılın Ocak ayında bir puan artırılarak uygulanır. Ancak bu oran % 15'i geçemez...” hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, anılan Kanunun 30. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde ise: “b) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi hariç olmak üzere diğer alt bentlerine tabi çalışmaya başlayanlardan aylıklarının kesilmemesi için yazılı istekte bulunanların yaşlılık aylıklarının ödenmesine devam edilir. Bunlardan, almakta oldukları aylıklarının % 15'i oranında sosyal güvenlik destek primi kesilir.

Ancak kesilecek olan bu tutar, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalılara ilgili yılın Ocak ayında ödenen en yüksek yaşlılık aylığından alınabilecek sosyal güvenlik destek priminden fazla olamaz. Bu sigortalılardan ayrıca kısa vadeli sigorta kolları primi alınmaz. Sosyal güvenlik destek primine tabi olanların primleri, aylıklarından kesilmek suretiyle tahsil edilir.

Sosyal güvenlik destek primi ödenmiş veya bildirilmiş süreler bu Kanuna göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim ödeme gün sayısına ilave edilmez, 31 inci ve 36 ncı madde hükümlerine göre toptan ödeme yapılmaz.” denilmektedir.

Mahkemece, 5510 sayılı Kanun'un Geçici 14. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, 1479 sayılı Kanun'un Ek 20. maddesi uyarınca sosyal güvenlik destek priminin 12. gelir basamağı üzerinden sosyal güvenlik destek primi ödeneceği, Geçici 14. maddenin 1. fıkrasının (b) bendinde oranlar belirlenmişse de, belirlenen oranlara göre yaşlılık aylığı üzerinden hesaplama yapılacağına dair bir hüküm bulunmadığı belirtilerek verilen hüküm eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalıdır.

5510 sayılı Kanunun Geçici 14. maddenin 1. fıkrasında; “sosyal güvenlik destek primine tabi olma bakımından bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerinin uygulanmasına devam edileceği” öngörülmüş olup, anılan fıkranın (b) bendinde 30. maddeye yapılan atıf gereğince sosyal güvenlik destek priminin yaşlılık aylığı üzerinden hesaplanması gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen hukuki ve fiili durumlar ışığında; Mahkemece, sosyal güvenlik destek priminin 12. gelir basamağı üzerinden hesaplanacağına dair verilen hüküm usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.