Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/16203 K.2012/20805

Dava, doğum borçlanma talebinin kabulü ile aksine olan Kurum işleminin iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir. Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, hukuki nitelikçe, 01.06.1987 tarihi itibariyle 5510 sayılı Yasanın 4.maddesinin 1.fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalılığı bulunan davacının, 26.11.2003 ve 11.07.2007 tarihlerinde gerçekleşen iki doğum sonrası ikişer yıllık süre üzerinden doğuma dayalı borçlanma hakkı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağını teşkil eden 5510 sayılı Yasanın "sigortalıların borçlanabileceği süreler" başlıklı 41/1-a maddesinde; " bu kanuna göre sigortalı sayılanların; kanunları gereği verilen ücretsiz doğum yada analık izin süreleri ile 4.maddenin 1.fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı kadının, iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartıyla talepte bulunulan süreleri;

...kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde 82.maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın %32'si üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartıyla borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılır..." hükmü düzenlenmiştir.

Anılan madde hükmüne göre, 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesi kapsamına giren kadın sigortalılara doğuma dayalı borçlanma hakkı tanınmış olup, iş bu borçlanma hakkından yararlanma, ancak, borçlanma talebinde bulunanın doğum tarihinden önce 4/1-a bendi kapsamında zorunlu sigortalı olarak tescilinin bulunması halinde mümkündür. Bu bağlamda, anılan madde kapsamındaki kadın sigortalılar; iki defaya mahsus olmak üzere, doğum tarihinden sonraki ikişer yıllık süreyi geçmemek şartıyla talepte bulunulan süreleri borçlanabileceklerdir.

Öte yandan, anılan maddenin amacının; doğum yapan kadının, çalışmadığı ya da prim ödemediği dönemde, uzun vadeli sigorta kolları yönünden mağduriyetini giderme olduğu gözetildiğinde, doğum öncesinde 5510 sayılı Yasanın 4/1-a bendi kapsamında sigortalı olarak tescili bulunan sigortalı kadın, doğum tarihinden itibaren hesap edilecek iki yıllık sürede ancak, zorunlu sigortalı olarak çalışmadığı ya da isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödemediği süreler yönünden doğuma dayalı borçlanma hakkına sahip olabilecektir. Şüphesiz, açıklanan esas çerçevesinde borçlanma süresinin belirlenmesinde, isteğe bağlı sigortalılığın, hukuki nitelikçe 4-a ya da 4-b kapsamında olması bakımından herhangi bir ayrım yapılmayacaktır.

Somut olay, yukarıda açıklanan ilkeler ışığında değerlendirildiğinde; ilk kez, 01.06.1987 tarihinde, 506 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı olarak tescili bulunduğu anlaşılan davacının.

26.01.2003 ve 11.07.2007 tarihinde gerçekleşen doğumlar nedeniyle doğuma dayalı borçlanma yapma hakkı mevcut olmakla birlikte, borçlanma süresinin belirlenmesinde, yasada öngörülen iki yıllık sürenin, her bir doğum yönünden ayrı ayrı olmak üzere doğumların gerçekleştiği 26.01.2003 ve 11.07.2007 tarihlerinden başlatılmak suretiyle saptanmasından sonra, davacının bu süreler dahilindeki zorunlu sigortalılık süreleri ile, primi ödenmiş 4-a, 4-b kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılık sürelerinin dışlanması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik araştırma sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.