Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/16304 K.2012/21036

Dava, 1479 sayılı Kanun kapsamında Bağ-Kur sigortalılığının ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanaklarından olan 1479 sayılı Kanun’un 24’üncü maddesi uyarınca; anılan Kanun kapsamında Bağ-Kur sigortalılığının temel ve ön koşulu “kendi nam ve hesabına bağımsız çalışma” olup, yine aynı maddede zaman zaman değişiklikler yapılmakla birlikte; gelir vergisi, meslek kuruluşu ve Esnaf Sicil kayıtları, sigortalıların gerek kendi nam ve hesabına kazanç temini için bağımsız çalışmalarının varlığı ve başlangıcı, gerekse sona erdiği tarih bakımından yasal karine teşkil etmektedir ve aksinin taraflarca ispatı mümkündür.

Somut olayda; davacının, 01.01.1982 – 31.12.1983, 26.11.1987 – 31.12.1987, 14.08.2006 – 28.11.2006 ve 21.06.2008 – 20.08.2008 tarihleri arasında vergi kaydı ve 26.11.1987 – 04.08.2005 tarihleri arasında Esnaf ve Sanatkârlar Odası kaydı bulunmaktadır. Söz konusu vergi kaydına istinaden 1982 yılında davalı Kurum kayıtlarına intikal eden bildirge ile 20.04.1982 tarihinden itibaren 1479 sayılı Kanun kapsamında Bağ-Kur tescili yapılmıştır.

Sigortalılığı uyuşmazlık konusu yapılmadan devam ederken 1983 – 14.07.2008 tarihleri arasında hiçbir prim ödemesi bulunmayan davacının 2009 yılında yapılan işlemle sigortalılığı yeniden düzenlenerek; herhangi bir vergi, oda ve sicil kaydı bulunmayan sürelerdeki sigortalılığı iptal edilerek kaydı bulunan sürelere hasredilmiştir.

Bunun üzerine açtığı eldeki davada; davacı, 31.12.1983 – 01.10.1986, 04.08.2005 – 14.08.2006, 28.11.2006 – 21.06.2008 ve 20.08.2008 – 04.07.2009 tarihleri arasında sigortalı olduğunun ve 04.07.2009 tarihli tahsis talebine istinaden yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiş, Mahkemece, davacının iyiniyetle prim ödediğinden ve davalı Kurumun primleri uzun süre kullandığından bahisle davanın kabulü ile istem hüküm altına alınmıştır.

Ancak, uyuşmazlığa ve kabule konu 31.12.1983 – 01.10.1986, 04.08.2005 – 14.08.2006, 28.11.2006 – 21.06.2008 tarihleri arasındaki döneme ait sigorta primlerinin icra tehdidi altında veya af kanunu tabi olmaksızın ödendiğinin anlaşılması ve davacının anılan dönemde kendi nam ve hesabına çalışmasını ispat edememesi, ayrıca 5510 sayılı Kanunun Geçici 24’üncü maddesi kapsamında 2008 ve 2009 yıllarında tahsil edilen primlerin davalı Kurum tarafından uzun süre kullanıldığından da bahsedilemeyeceği nazara alındığında, Medeni Kanunun 2’nci maddesi koşullarının oluşmadığı açıktır.

Bu nedenle; primlerin sonradan geçmişe yönelik olarak ödenmiş olması sigortalılık hakkı kazandırmayacağından bu süreler yönünden davanın reddi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Öte yandan davacının 20.08.2008 – 04.07.2009 tarihleri arasındaki düzenli prim ödemeleri nedeniyle ödeme tarihlerinden itibaren ödenen primlerin karşıladığı süre kadar taleple sınırlı olarak isteğe bağlı sigortalı sayılması mümkündür.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.