Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/17742 K.2012/20930

Davacı, yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin kurum işleminin iptalini, 01.04.2010 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini ve ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle birlikte ödenmesini istemiştir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Somut olayda, 01.10.1981-13.10.1981 tarihleri arası yurt içinde 13 gün SSK’lı çalışması bulunan davacı, 15.09.1986-01.02.2010 tarihleri arası dönemde T.C Dışişleri Bakanlığı bünyesinde Fransa’nın Lyon şehrinde kurulu T.C Boşkonsolosluğunda 506 sayılı Yasa kapsamında SSK’lı olarak çalışmıştır.

12.08.2009 tarihinden itibaren aynı zamanda Fransa vatandaşı olan ve Fransa’da ikamet ettiği anlaşılan davacının anılan işyerindeki çalışması, 01.02.2010 tarihinden itibaren Fransa sosyal güvenlik sistemine tabi olarak “Yabancı uyruklu personel istihdamına mahsus sözleşme” imzalanmak suretiyle ve sözleşmeli personel statüsünde devam etmiştir.17.03.2010 günlü tahsis başvurusu üzerine Türkiye’deki çalışmaları üzerinden 01.04.2010 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanan davacının bu aylığı, 5510 sayılı Yasa’nın 30.maddesi uyarınca Fransa sosyal güvenlik sistemine tabi çalışıldığından bahisle iptal edilmiştir.

Yaşlılık aylığının başlangıcı, kesilmesi veya sosyal güvenlik destek primi ödenmesi başlıklı 5510 sayılı Yasanın 17.04.2008 gün 5754 sayılı Yasanın 18.maddesiyle değişik 30. maddenin üçüncü fıkrası “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa sigortalı olan kişilerden yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra;

a) 4 üncü Maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi hariç olmak üzere bu Kanuna göre veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıkları, çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ödeme dönemi başında kesilir.

Bunlardan bu Kanuna tabi çalıştıkları süre zarfında 80 inci Maddeye göre belirlenen prime esas kazançları üzerinden 81 inci Madde gereğince kısa ve uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortasına ait prim alınır.

Yaşlılık aylığı kesilenlerden, işten ayrılarak veya işyerini kapatarak yeniden yaşlılık aylığı bağlanması için yazılı istekte bulunanlara ya da emekliye ayrılan veya sevk edilenlere, yazılı istek tarihini veya görevinden ayrıldığı tarihi takip eden ödeme döneminden itibaren yeniden yaşlılık aylığı hesaplanarak bağlanır...” hükmünü içermekte olup, anılan düzenleme sosyal güvenlik destek primine ilişkin bir düzenleme olup, anılan yasanın yürürlük tarihi sonrası ilk defa 5510 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olan kişilerden aylık bağlananlar açısından sosyal güvenlik destek primi ödemesi düzenlemesini getirmiştir.

Öte yandan, 5510 sayılı Yasa kapsamında sigortalı sayılmayanları düzenleyen aynı yasanın 6.maddesinin I bendi, “Kamu idarelerinin dış temsilciliklerinde istihdam edilen ve temsilciliğin bulunduğu ülkede sürekli ikamet izni veya bu devletin vatandaşlığını da haiz bulunan Türk uyruklu sözleşmeli personelden, bulunduğu ülkenin sosyal güvenlik kurumunda sigortalı olduğunu belgeleyenler ile kamu idarelerinin dış temsilciliklerinde istihdam edilen sözleşmeli personelin uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri çerçevesinde ve temsilciliğin bulunduğu ülkenin ilgili mevzuatının zorunlu kıldığı hallerde,

işverenleri tarafından bulunulan ülkede sosyal sigorta kapsamında sigortalı yapılanlar,…sigortalı sayılmaz” hükmünü içermekte olup. 12.08.2009 tarihinden itibaren aynı zamanda Fransa vatandaşı olan ve Fransa’da ikamet edip, sözleşmeli personel statüsünde Fransa sosyal güvenlik sistemine tabi şekilde çalışmasına devam eden davacının, anılan madde uyarınca 5510 sayılı Yasa kapsamanda sigortalı kabul edilmesi de mümkün değildir.

Bu durumda, 5510 sayılı Yasanın 30.maddesine dayanılmak suretiyle, bağlanan yaşlılık aylığının iptaline dair kurum işlemi yerinde değildir.

Öte yandan, 15.09.1986 tarihinden itibaren çalıştığı aynı işyerinde, 01.02.2010 tarihinden itibaren sözleşmeli personel statüsünde ve Fransa sosyal güvenlik sistemine tabi şekilde çalışmasına devam etmiş olan davacının, 5510 sayılı Yasanın 6/I bendi gereği, aynı yasa kapsamında sigortalı sayılamaması ve 01.02.2010 tarihinden itibaren Fransa sosyal güvenlik sistemine tabi olması karşısında; 5510 sayılı Yasanın 28.maddesinde öngörülen ve yaşlılık sigortasından yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli olan “ işten ayrılmış olma” şartının da 31.01.2010 tarihi itibarıyla gerçekleştiğinin kabulü gerekecektir.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak yeniden yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.