Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/18097 K.2012/27366

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği üzere davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davacı ve davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca, uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki dosyada Sakarya ... . Noterliğinin 06.04.2000 tarih ve... yevmiye nolu ibranamede davacı ... ... ile Eşi ...'ın tüm hak ve alacaklarını aldıklarına dair beyanlarını içerir bir ibraname mevcut olup mahkemece bu ibraname ile davacının 06.04.2000 tarihinde işten ayrıldığı kabul edilmiş ve kesintili çalışma nedeniyle ibranameden öncesine ilişkin talep hakdüşürücü süreye uğradığı gerekçesi ile reddedilmiş geri kalan süreye ilişkin talep ise tanıkların tevilli beyanlarına göre kabul edilmiştir.

Mahkemenin hükmü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. mahkemece, hükme esas alınan, noterde düzenlenen ibranamede; davacının "tüm hak ve alacaklarını aldığını“ beyan etmesi karşısında Öncelikle bu ibranamenin çıkışa dair olup olmadığı saptanmalı hak düşürücü süreye ilişkin değerlendirme buna göre yapılmalı bu ibranamenin çıkışa dair verilmiş bir ibraname olduğu saptanamıyorsa dava talep edilen tüm devre yönünden incelenerek sonuca ulaşılmalıdır.

Mahkemece inceleme yapılırken de tarafların gösterdiği tanıklarla yetilmeyip, re'sen araştırma yapılarak aynı yörede komşu ve benzeri işleri yapan başka işverenler ile, bu işverenlerin çalıştırdığı ve bordrolara geçmiş kişiler saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı; tanıkların beyanları arasında, varsa, çelişkiler giderilmeli; sigortalının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği, ya da, bildirim dışı kaldığı hususu yeterince araştırılmalı; çalışmanın varlığı ve süresi yöntemince araştırılmalı, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı ve davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.