Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/18498 K.2013/11120

Dava, ödeme emrininin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği gibi davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-) Eldeki davada; davalı ... Başkanlığı tarafından; asıl borçlusu ... Profesyonel Kulübü olan prim ve gecikme zammı borcunun ödenmemesi nedeniyle, kulüp yönetim kurulu üyesi olan davacı aleyhine 2005/14513 sayılı takip dosyasından, 2004/10- 2005/1 aylarına ait prim ve gecikme zammı alacakları talebiyle ödeme emri tebliğ edilmiştir. Davacı tarafından (7) günlük hak düşürücü süre içinde yönetim kurulu üyesi olmadığı ve sorumluluk koşullarının oluşmadığı ileri sürülerek, ödeme emrinin iptali isteğiyle dava açılmıştır. Mahkemece, ...Profesyonel Kulübünün 13.10.2004 tarihli genel kurul sonuç bildiriminde, yönetim kurulu üyesi listesinde yer alan ... ile davacının T.C. Kimlik numarası ve kimlik bilgilerinin uyuşmadığından bahisle davanın husumet nedeniyle kabulüne karar verilmiştir.

Somut olayda; ... Profesyonel Kulübünün 13.10.2004 tarihli genel kurul sonuç bildiriminde yönetim kurulu üyesi olarak belirtilen ...TC. Kimlik Numarasında nüfus kayıtlarında bir kişi bulunmaması, yine her ne kadar baba adı Ahmet anne adı Remzi olarak belirtilmesine rağmen davacının, baba adının ... olduğu, ve ... isminde ...

Belediyesinde çalışan bulunmadığı, böyle bir kişi tespit edilemediği değerlendirildiğinde, anılan yönetim kurulu listesindeki kişinin davacının olduğu açık olmasına rağmen davacı ile aynı kişi olmadığından bahisle davanın husumet nedeniyle kabulüne yönelik hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yukardaki düzenlemelerden anlaşılacağı üzere; prim alacağının tahakkuk ettiği ve ödenmesi gereken dönemde, işveren ile birlikte müteselsilen sorumluluk koşullarının oluşması için; işveren kamu kurum ve kuruluşu ise kamu görevlilerinin tahakkuk ve tediye ile görevli olması; tüzel kişiliğe haiz diğer işyerlerinde ise üst düzey yönetici ya da yetkilisi ve kanuni temsilci sıfatıyla işveren tüzel kişiliği temsil ve ilzama yetkili bulunması gereklidir.

Somut olayda; davacıdan talep edilen ... Profesyonel Kulübü'ne ait prim ve gecikme zammı alacağının tahakkuk ettiği tarihte davacının kulüp yönetim kurulu asil üyesi olduğu tespit edilmişse de davacının kulüp adına temsil ve ilzam yetkisinin bulunup bulunmadığı belirlenmiş değildir. Bu nedenle mahkemece yapılması gereken iş, davacının ... Profesyonel Kulübü adına temsil ve ilzam yetkisinin bulunup bulunmadığını araştırmak ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Belirtildiği şekilde araştırma yapılmaksızın yazılı biçimde davanın karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-) Türk sosyal sigortalar sistemi, ağırlıklı olarak primli rejime dayanır. Kurumun sosyal sigorta yardımlarını sağlaması; önemli gelir kaynağı olan sigorta primlerinin zamanında ve eksiksiz ödenmesine bağlıdır. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun m.80 hükmü, primlerin zamanında ve düzenli olarak tahsilini sağlamaya yöneliktir.

Anılan maddenin birinci fıkrası hükmüne göre, işveren, bir ay içinde çalıştırdığı sigortalıların primlerine esas tutulacak kazançlar toplamı üzerinden bu Kanun gereğince hesaplanacak prim tutarlarını ücretlerinden kesmeye ve kendisine ait prim tutarlarını da bu miktara ekleyerek en geç ertesi ayın sonuna kadar Kuruma ödemeye mecburdur.

Süresinde ödenmeyen prim ve diğer kamu alacakları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca Kurumca tahsil edilecektir.

Aynı maddenin onikinci fıkrasına göre de; sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın, birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşlarının tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri kuruma karşı, işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludurlar.

Anılan yasal düzenlemeye göre, prim borçlusu, primlerin ödenmesi gereken son gün itibariyle de olsa, üst düzey yönetici oldukları dönemlerde ödenmesi gereken ve tahakkuk eden primlerden sorumlu tutulmalıdırlar. HGK'nun 18.02.2009 gün ve ... Esas, 2009/82 Karar sayılı kararında da bu ilkeler belirtilmiştir.

Yukarıdaki düzenlemelerden anlaşılacağı üzere; prim alacağının tahakkuk ettiği ve ödenmesi gereken dönemde, işveren ile birlikte müteselsilen sorumluluk koşullarının oluşması için; işveren kamu kurum ve kuruluşu ise kamu görevlilerinin tahakkuk ve tediye ile görevli olması; tüzel kişiliğe haiz diğer işyerlerinde ise üst düzey yönetici ya da yetkilisi ve kanuni temsilci sıfatıyla işveren tüzel kişiliği temsil ve ilzama yetkili bulunması gereklidir.

Bu nedenle mahkemece yapılması gereken iş, prim alacağının tahakkuk ettiği tarihte kulüp yönetim kurulu asil üyesi olan davacının ... Profesyonel Kulübü adına temsil ve ilzam yetkisinin bulunup bulunmadığını araştırmak ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Belirtilen hususlarda araştırma ve değerlendirme yapılmadan hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.