Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/20129 K.2013/14142

......

Dava, yersiz aylığın tahsili istemine ilişkindir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 14. maddesinde “ayırt etme gücü bulunmayanların, küçüklerin ve kısıtlıların fiil ehliyeti yoktur” hükmü öngörülmüştür. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 38. maddesinde “davaya ehliyet Medeni Kanun ile belirlenmiştir” hükmü yer almaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 51. maddesinde de “ (1) Dava ehliyeti, medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir.” denilmiş olup; kişinin kendisi tarafından veya yetkili kılacağı bir temsilci aracılığı ile bir davayı takip etme ve usul işlemlerini yapabilme ehliyeti olarak tanımlanan dava ehliyeti, medeni hakları kullanma (fiil) ehliyetinin medeni usul hukukunda büründüğü şekildir.

Ayırt etme gücü bulunmayanlar kural olarak dava ehliyetine sahip olmadıkları için davada yasal temsilcileri tarafından temsil edilmeleri gerekir ve dava ehliyeti, dava şartlarından olduğundan, Mahkemece kendiliğinden gözetilir.

Somut olayda; davalıya malullük aylığı bağlandığı anlaşılmakta olup, vasi tayini için ihbarda bulunulan...... alınan sağlık kurulu raporunda davalıya vasi tayinine yer olmadığının belirtilmekle birlikte, dosyada mevcut raporlarda; davalının “organik akıl hastalığı ve parkinson” ile “ kronik şizofreni” hastalıkları bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, öncelikle ..... Karar sayılı ilamına ilişkin dava dosyası celbedilerek, kararın .... Kurumuna da tebliği sağlanarak, kararın kesinleşmesi sağlanmalı, karar temyiz edilmeksizin kesinleştiyse, davacıya malullük aylığı bağlanmasına esas sağlık kurulu raporları da celbedilerek gerekirse; .....davacının belirlenen ./..

-2-

hastalığının, dava ehliyetini ortadan kaldıracak nitelikte olup-olmadığı araştırılıp, gerekirse vasi tayin edilerek yargılamaya devam edilmesi gerektiğinin gözetilmemiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

...........