Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/20520 K.2013/12089

.......

Dava, iş kazası sonucu vefat eden sigortalı .... sahiplerine ve aynı kazada sürekli iş göremez hale gelen sigortalı ...... bağlanan gelirlerin davalılardan rücuan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili ve davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 26 ve 87. maddeleri olup, davada öncelikle halledilmesi gereken sorun, iş kazasına maruz kalan sigortalıların çalıştığı inşaatın sahibi olan ... ile davalıların murisi .....arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin, bir başka ifade ile, asıl işveren-taşeron ilişkisi olup olmadığının saptanmasıdır.

506 sayılı Kanunun 87. maddesi hükmüne göre aracı, bir işte veya bir işin bölüm veya eklentisinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran 3. kişidir.

Asıl işveren taşeron ilişkisinin varlığı için öncelikle, işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile, asıl işverenin işverenlik sıfatına devredilen iş dolayısıyla sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.

İşin belirli bir bölümünde değil de, tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.

Aracı sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise; asıl işverenden istenilen işin, asıl iş ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış

./.. -2-

olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.

İncelenen dosyada; sigortalı ...... 01.02.2005 tarihinde kontrol muayene kaydının bulunduğu halde, kesinleşmiş sürekli iş göremezlik oran sonucunun araştırılmadığı, kaza olayı ile ilgili ceza mahkemesi dosyalarının getirtilmediği, hükme esas alınan kusur raporlarında; davalı ... %25, davalı ...'e %25, davalıların murisi..... %30, kazada hayatını kaybeden sigortalı.......%10, sürekli iş göremez hale gelen sigortalı ........%10 oranında kusur verildiği, mahkemece davalıların toplam kusur oranının %80 olarak kabul edildiği, sigortalıların %10 kusurlu kabul edilmesine göre, her sigortalının kaza olayı için toplam kusur oranının (davalılar ve sigortalıların toplam kusuru) %90 olduğu, %10'luk kısım ise boşta kaldığı dolayısıyla kusur dağılımının hatalı olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece, davalı ...'ın davaya konu iş kazasının meydana geldiği inşaat işinde sigortalı çalıştırıp-çalıştırmadığı; işin tamamından el çekerek, anahtar teslimi şeklinde davalıların murisi ......yaptırıp-yaptırmadığı, davalıların murisi .... alt işveren mi, ...’nın işçisi mi olduğu hususları ayrıntılı olarak araştırılarak,

varsa taraflar arasındaki sözleşmelerin bir sureti celp edilip, taraflar arasındaki asıl işveren-taşeron ilişkisi irdelenmeli, sigortal........ kontrol muayene kaydının sonucu ve sürekli iş göremezlik oranının değişip değişmediği araştırılmalı, kaza olayı ile ilgili ceza mahkemesi dosyaları celb edilmeli, her bir sigortalının birbirinin kazası olayı ile ilgili kusurlarının bulunup bulunmadığı dikkate alınarak, kaza olayı ile ilgili herbir sigortalının kazası olayının ayrı ayrı değerlendirilerek kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden rapor alınmalı ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözönünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

......