Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/20825 K.2012/21813

Davacı, sigortalılık başlangıç tarihinin 27.09.1973 olduğunun tespitini, 05.06.1992-21.04.1994 tarihleri arası vergi kayıt süresinin 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalılık süresi olarak kabulünü ve 01.05.2011 tarihinden itibaren de yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

20.10.2006-31.01.2010 tarihleri arası 5510 sayılı Yasanın 4/I-a maddesi kapsamında 1.019 gün, 09.02.2010-31.01.2011 tarihleri arası aynı yasanın 4/I-b maddesi kapsamında 350 gün sigortalılığı ile, 23.11.2009 günlü talep ve 02.02.2010 günlü ödemeyle de Almanya’da geçen 27.09.1973-25.05.1982 tarihleri arası 2.232 günlük yurt dışı çalışmasını 3201 sayılı Yasaya göre ve 5510 sayılı Yasanın 4/I-a maddesinde öngörülen sigortalılık niteliğinde borçlanan davacının, 25.04.2011 günlü tahsis başvurusu, sigorta girişinin 3201 sayılı Yasanın 5.maddesi uyarınca, 4/I-a kapsamındaki sigortalılık tescil tarihinden(20.10.2006), borçlanma süresi kadar geriye gidilmek suretiyle 08.08.2000 tarihi alınması nedeniyle red edilmiştir.

İş bu dava ile davacı; Alman rant sigortasına giriş tarihi olan 27.09.1973 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olarak tespitini, 05.06.1992-21.04.1994 tarihleri arası vergi kayıt süresinin 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalılık süresi olarak kabulünü ve 01.05.2011 tarihinden itibaren de yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini istemiştir.

Mahkemece, 05.06.1992-21.04.1994 tarihleri arası vergi kayıt süresinin, 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalılık süresi olarak kabulüne ilişkin davacı isteminin reddine karar verilirken; diğer davacı istemlerinin ise, kabulüne karar verilmiştir.

Dava dosyası içerisinde yer alan 20.05.2008 tarihli tercümeli Alman Mercii yazısı ile eki 21.06.1984 tarihli tercümesiz sigorta durumu gösterir belge içeriğinde, davacının, borçlanmaya konu yapılan 27.09.1973-25.05.1982 tarihleri arası Almanya hizmetlerine ait primlerini, 21.06.1984 tarihli kararla iade alarak tasfiye ettiği belirtilmektedir.

Prim iadesi suretiyle tasfiye edilen yurt dışı hizmetlerindeki anılan tasfiye edilme hali, söz konusu yurt dışı sürelerinin,3201 sayılı Yasa uyarınca borçlandırılarak sigortalının sosyal güvenliği bakımından değerlendirilmesinde, aksine bir düzenleme bulunmadığından engel değildir.

Ancak tasfiye edilen yurt dışı hizmetleri gözetilerek, sigortalılık başlangıcında esas alınıp alınamayacağı konusuna gelince; Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti arasında aktedilen Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin, konuya ilişkin 29.maddesinin 4.bent hükmü, bir kimsenin Türk sigortasına girmeden önce, Alman rant sigortasına girmiş bulunması halinde, rant sigortasına giriş tarihinin, Türk sigortasına giriş tarihi olarak kabul edileceğini belirtmekle birlikte, anılan hükmün uygulanabilirliği, her iki ülke mevzuatına göre dikkate alınabilecek bir sigortalılık süresinin bulunması halinde mümkündür.

Sigortalı hizmetlerin tasfiye edilmesi halinde, tasfiyeye uğramış hizmetlerin sosyal sigorta hukuku açısından geçerliliğini yitirmiş sayılması ve artık her iki ülke mevzuatına göre nazara alınabilecek bir sigortalılık süresi kalmayacağından, Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti arasında aktedilen Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin, konuya ilişkin 29.maddesinin 4.bent hükmü uyarınca, rant sigortasına giriş tarihinin,Türkiye’de sigorta başlangıcı olarak sayılması mümkün olmayacaktır.Kuşkusuz bu takdirde, sigorta girişi, 3201 sayılı Yasanın 5.madde hükmü çerçevesinde belirlenmesi gerekecektir.

Şu halde yapılması gereken iş; 3201 sayılı Yasa kapsamında borçlanmaya konu yapılan ve rant sigortasına giriş tarihini de kapsayan 27.09.1973-25.05.1982 tarihleri arası yurt dışı hizmetlerin, tasfiye edilip edilmediği usulünce yapılacak araştırma ile belirlenmeli; tasfiye edildiğinin anlaşılması halinde, sigorta başlangıç tarihi ve yaşlılık aylığı bağlanmasına yönelik davacı istemleri, yukarıdaki ilkeler çerçevesinde yapılacak değerlendirme ile varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır.