Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/2132 K.2013/432

İş kazası ve meslek hastalığı geliri aldığını beyan eden davacı, ....k Kurulunun 17.10.2006 tarihli iki ayrı raporlarındaki görüş uyarınca kendisi için hem “ayakta dik pozisyonlandırma cihazı” (Motorlu kalkış, motorlu sürüş, hastayı horizental ve trendelenburg pozisyonlarına getirebilme, yatar sırt tilt ve lift fonksiyonlu) hem de “Alt ve üst extremite aktif, pasif, aktif assitif ve simetri çalışma modlu, spazm giderme fonsiyonlu hareket terapisi cihazı” bedeli olan 34.840,80 Euronun, katkı payı düşüldükten sonra kalan kısmının, vade farkıyla birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüyle, 28.017,01 Euronun, fiili ödeme tarihindeki .... kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının temerrüt tarihinden yasal faizi ile davalı Kurumdan tahsiline karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 12 ve 13. maddelerinde Kurum’dan gelir alan sigortalılara, 32. maddesinde hastalık sigortası kapsamında sağlanacak yardımlar düzenlenmiştir. Buna göre, sigortalıya protez araç ve gereçlerin sağlanması, takılması, onarılması, iyileştirme araçlarının sağlanması gerekir.

Bu maddeler gereğince verilecek protez, araç ve gereçlerin standartlara uygunluğu dikkate alınarak, türleri, süre ve şartları ile yapılacak ödeme miktarlarına ait esaslar Kurumca hazırlanacak yönetmelikle tespit edilir.” düzenlemesini içermektedir. ./.... -2-

506 sayılı Kanunun hastalık sigortasına ilişkin 32. ve devamı maddelerinde yer alan “işgöremezliği giderme” kavramı aktif sigortalıların çalışma hayatına ilişkin bir kavram olup, uyuşmazlığın çözümünde Kanunun Ek 32. maddesinde yer alan “iyileştirme” kavramının da incelenmesi gerekmektedir. ....’nın 90. maddesi uyarınca usulüne göre yürürlüğe konulmuş anlaşmalar kanun hükmündedir.

Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası anlaşmalarla Kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası anlaşma hükümleri esas alınır. Bu bağlamda onay kanunu ile yürürlüğe giren ..... maddesinde; yapılacak yardımların, korunan kimsenin sağlığını korumaya, çalışma gücünü iadeye ve şahsi ihtiyaçlarını karşılayabilme kabiliyetini artırmaya matuf olduğu açıklanmıştır.

506 sayılı Kanunun hastalık sigortası kolundan sağlanacak sağlık yardımlarının kapsamı başlıklı 33. maddesinin son fıkrasında da bu madde gereğince yapılacak sağlık yardımlarının; sigortalının sağlığını koruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma amacını güdeceği açıkça belirtilmiş, bir anlamda, onaylanması nedeniyle bağlayıcı hale gelen .... maddesi hükmü tekrarlanmıştır.

Her iki yasal düzenlemenin açıkça gösterdiği gibi, sigortalı veya hak sahibine “dik pozisyonlandırma cihazı ile hareket terapisi cihazı” temini yönünden; aranacak temel unsur; iyileşmesine yardımcı olması unsurudur.

İyileşmeye yardımcı olma kavramının ise, açık yasal düzenlemeler uyarınca; sağlığı koruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma olarak kabulü zorunludur, aksinin kabulü halinde iyileşme kavramına ilk günkü sağlığına kavuşma anlamının verilmesi halinde, ortez ve protez kullanımının hiçbir zaman mümkün olamayacağı hususu da açıktır.

Yargılama sırasında yürürlüğe giren 5510 sayılı ... Kanunu’nun 63. maddesinde de yapılan açıklamalar doğrultusunda düzenleme bulunmaktadır. Buna göre; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanması, temini amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri içinde (f) bendinde ortez ve proteze yer verilirken, temini için sadece; sağlanacak sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedaviler için gerekli olabilme ifadesi kullanılmıştır.

Kurumun teminle yükümlü olduğu yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun fiyatlı dik pozisyonlandırma cihazı ve hareket terapisi cihazına hak kazanılması için gerekli olan “iyileştirme” unsurunun, diğer bir anlatımla sağlığı koruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma hususlarının; cihazı kullanacak kişi yönünden, üniversite veya eğitim araştırma hastanelerinin fiziksel tıp ve rehabilitasyon kliniklerinde yatırılarak uygulama ve ../.... -3- eğitiminin yapılması sonrasında nöroloji, ortopedi ve fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanlarının da içinde yer aldığı sağlık kurulu raporu ile gerekliliğinin belirlenmiş olması gereklidir.”(....)

Mahkemece, öncelikle, davacının, iş kazası ve meslek hastalığı sigorta kolundan gelir alması nedeniyle mi yoksa çalışma veya yaşlılık aylığına dayalı olarak mı sağlık yardımı yapıldığı Kurum’dan sorularak belirlenip, sonucuna göre, ....

Kurulunun 17.10.2006 tarihli raporu uyarınca sigortalı davacı tarafından kullanılması uygun bulunan cihazın, hastanın tıbben ve fennen iyileşmesine veya iş göremezlik derecesinin azalmasına katkıda bulunmayacağı konusundaki Kurum itirazları üzerinde durularak, hastanın dik pozisyonlandırma cihazı ve hareket terapisi kullanımı gereksiniminin, anılan Hukuk Genel Kurulu kararında da öngörüldüğü üzere konuda uzman bilirkişi kurulu tarafından yapılacak incelemeyle ortaya konulması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ayrıca, davaya konu cihazlardan birisinin, diğer cihazdan beklenen faydayı sağlamaya tek başına yeterli olup-olmayacağı üzerinde de durulmalıdır.

Bu konuda inceleme yapmak üzere, çalışma gücünün tamamını kaybedip, yatalak halde olduğu belirtilen hastanın özür durumu da gözetilerek, ortopedi ve travmatoloji, fiziksel tıp ve rehabilitasyon, erişkin veya çocuk nörolojisi uzmanlardan oluşturulacak bilirkişi kurulunca hazırlanacak raporda; hastanın dik pozisyonlandırma cihazı ve hareket terapisi cihazı kullanma gereksiniminin bulunup bulunmadığı konusunda saptama yapılırken;

davacının, kullanımına sunulan cihazın “Motorlu kalkış, motorlu sürüş, hastayı horizental ve trendelenburg pozisyonlarına getirebilme, yatar sırt tilt ve lift fonksiyonlu” ve “aktif, pasif, aktif assistif ve simetri çalışma modlu” özelliklere sahip olduğu gözetilerek, hastanın fiziksel durumu, zeka düzeyi, yaşı ve yaşadığı mekan ile psikolojik koşulları da değerlendirilerek motorlu ve diğer özelliklere sahip cihaz kullanması zorunluluğunun bulunup bulunmadığı bilimsel dayanaklarıyla ortaya konulmalıdır.

Yapılan inceleme sonucunda, davaya konu cihazların kullanımı gereğinin tespitine karşın, özellikli cihaz kullanımını gerektirir tıbbi zorunluluk ortaya konulamadığı takdirde, özelliği olmayan motorsuz dik pozisyonlandırma cihazı esas alınarak, Kurum tarafından karşılanacak bedelin belirlenmesi gereğinin gözetilmemiş olması.

Ayrıca, hareket terapisi cihazı ile ilgili olarak da, tıbben gerekli olup-olmadığı belirlenerek, sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemiş olması, isabetsiz bulunmuştur.

2-Bedelinin tahsili istenen cihaz değerinin tespiti amacıyla....na yazılan yazı yanıtında, bu konuda protokole rastlanmadığı için, ithalatçı firmanın sunduğu belgeler üzerinden değerlendirme yapılarak sonuca varıldığı ve faturadaki fiyatın rayice uygun olduğu bilgisi yer almış ve mahkemece fatura değeri üzerinden tahsile karar verilmiştir. .../.... -4-

Bedeli dava konusu edilen cihazın, davalı Kurum yönünden de bağlayıcı fiyatının bulunmadığı bildirilmiş olup; davalı Kurum ile protokollü firmaların protokolü dâhilinde olmayan veya Kurumla protokolü olmayan firmalardan temin edilen cihazların Kurum tarafından karşılanabilecek değerinin tespiti konusundaki yöntem gereğince, ....konuya ilişkin görüşü de alınmak suretiyle rayiç belirlenmesi gereği gözetilmeden karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

....