Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/22158 K.2013/2776

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

15.05.2009 günü itibarıyla 506 sayılı Kanuna göre tescil edilen davalı işverene ait inşaat işyerinde 09.06.2009 tarihinde çalışmaya başladığı yönünde hakkında “Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi”, “Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi”, “Koruyucu Teçhizat Senedi”, “İşçi Aylık Hesap Pusulası”, “Ücret Bordrosu” düzenlenen davacı eşinin 09.06.2009 – 22.05.2010 döneminde adına tam gün üzerinden eksiksiz bildirim ve prim ödemelerinin gerçekleştirildiği ve 22.05.2010 günü geçirdiği iş kazasında yaşamını yitirdiği belirgin olup, bu işyerinde 16.05.2009 – 09.06.2009 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitine ilişkin davada mahkemece yapılan yargılamada, yazılı belgelere üstünlük tanınarak istem reddedilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86. maddesinin dokuzuncu fıkrası olup, anılan Kanunun 92. maddesinde yer alan, kısa ve uzun vadeli sigorta kapsamındaki kişilerin sigortalı ve genel sağlık sigortalısı olmasının zorunlu bulunduğu,

bu Kanunda yer alan sigorta hak ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmak, azaltmak, vazgeçmek veya başkasına devretmek için sözleşmelere konulan hükümlerin geçersiz olduğu yönündeki düzenleme ile anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi göz önünde bulundurulduğunda, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davaların kamu düzeni ile ilgili olduğu ve özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri gerektiği açıktır.

Bu bağlamda, hak kayıpları ile gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi ve temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği dikkate alınmalıdır. Diğer taraftan, kural olarak işe giriş bildirgeleri ve ücret ödeme bordroları sigortalının imzasını içermelidir.

Anılan belgelerde yer alan imzaların sigortalıya aidiyeti belirlenmiş ve hata, hile veya ikrah sonucu imzalandığı kanıtlanmamış ise, birden fazla işe giriş bildirgesinin varlığı ve işyerinden yapılan kısmi bildirimler, sigortalının o işyerinde kesintili çalıştığına karine oluşturmaktadır ve bunun aksi, eş değer delillerle kanıtlanmalı, bu kapsamda tanık anlatımlarına değer verilmemelidir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde; 09.06.2009 günü işe girildiği yönünde düzenlenen belgelerdeki imzalar bakımından yöntemince uzman bilirkişi incelemesi yaptırılmalı, imzaların sigortalının eli ürünü olduğu saptandığında ve bu konuda hata, hile, ikrah durumu da iddia ve ispat edilemediğinde veya anılan tarih öncesindeki çalışma iddiası eş değer belgelerle kanıtlanamadığında imzalı belgelerdeki bilgiler esas alınmalı, aksi durumda ise 2009/Mayıs dönemine ait aylık prim ve hizmet belgesinde bildirimleri yapılan tanık sigortalıların iddiayı doğrulayan anlatımları gözetilerek elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.