Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/23179 K.2012/26096

Dava, 01.07.1984-14.04.2008 tarihlerinde davalıya ait işyerinde hizmet akdine dayalı sürekli olarak çalışıldığının tespitine ilişkindir Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davacı ve davalılardan Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacıya ait hizmet cetveli incelendiğinde; davacı adına, dava dışı ... (... Ticaret) adına kayıtlı ...18....0402 sicil nolu işyerinden 01.08.1991-01.04.1992 yılları arasında 1991 yılında 90 gün, 1992 yılında 270 gün, 1993 yılında 102 gün, dava dışı ...

Otomotiv İnş.Turz.Ltd.Şti adına kayıtlı ...1002...0002 sicil nolu işyerinden 1993 yılında 120 gün, 1994 yılında 300 gün, 1995 yılında 270 gün, 1996 yılında 75 gün, 1997 yılında 270 gün, 1998 yılında 80 gün, ünvanı bilinmeyen 110...12 sicil nolu işyerinden 1995 yılında 30 gün, 1996 yılında 120 gün, dava dışı ... ...'a adına kayıtlı ...110477...02 sicil nolu işyerinden 1998 yılında 165 gün, 1999 yılında 210 gün,dava dışı ... Oto Ltd.

Şti. adına kayıtlı 11068....602 sicil nolu işyerinden 2001 yılında 222 gün, dava dışı ... adına kayıtlı 10687...602 sicil nolu işyerinden 2002 yılında 29 gün, dava dışı ... ... İnşaat Orman Ürünleri Gıda Tic.Ltd. Şti. adına kayıtlı 1057....624 sicil nolu işyerinden 2002 yılında 85 gün, 2003 yılında 30 gün, davalı ... Malzemeleri İnş.Nak.Taa.San.Ltd. adına kayıtlı 11057....60276 sicil nolu işyerinden 2004 yılında 167 gün bildirim yapıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davacının, davalı işveren nezdinde geçen çalışmalarının kesintili çalışma olduğu, işe giriş bildirgesinin verildiği 01.08.1991 tarihinden önceki dönemde davacı adına Kuruma verilmiş işe giriş bildirgesinin bulunmadığı gerekçesiyle, 01.08.1991 tarihinde önceki döneme ilişkin tespit talebinin hak düşürücü süre yönünden reddine, işe giriş bildirgeleri dikkate alındığında, davacının, davalı yanında, 01.08.1991-30.11.1991 tarihleri ile, 01.04.1992-30.09.2002 tarihleri arası, 14.06.2004-07.04.2008 tarihleri arası çalıştığı kanaatiyle bu dönem yönünden davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağının 506 sayılı Kanunun 79. maddesidir.

Hizmet tespitine ilişkin davaların kamu düzenine ilişkin niteliği, vazgeçilemez ve devredilemez insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının yaşama geçirilmesine olanak sağlayan özelliği de gözetilerek, hak kaybı ve yersiz sigortalılık süresi edinmeyi önlemek açısından, gerektiğinde, re’sen kanıt toplanmak suretiyle, imzalı ücret tediye bordrolarının mevcut olup olmadığı ve bunların hukuksal geçerliliğe sahip belgeler olarak düzenlenip düzenlenmediğinin araştırılması,

yazılı belge ibraz olunmayan çalışma süreleri yönünden, çalışması kayıtlara yansımış başkaca işyeri çalışanlarının tanıklıklarına başvurulması ve dinlenen tanıkların aynı dönemde birlikte çalışmaya ilişkin iddialarının da kayıtlarla doğrulanması gerekleri gözetilmeli, kayıtlarda gözükmeyen çalışmaların neden kayıtlara geçmediği yöntemince araştırılmalı, tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde; işyerinin kapasitesi ve niteliği nazara alınmalıdır.

Böylece, bu konuda yeterli ve gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu dönemin, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; delillerin hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerekir.

Mahkemece, Ankara 9. İş Mahkemesi'nin 2009/860 Esas sayılı işçi alacaklarına ilişkin dosya içerisindeki bir kısım delillere dayanıldığı, işçi alacaklarına ilişkin dosyanın, işbu dosya için önemli ve güçlü bir delil olduğu da gözetilerek, bu dosyanın akibeti araştırılarak, hizmet tespiti istenilen dönem açısından yukarıda belirtilen araştırma yöntemi doğrultusunda araştırma yapılması gerektiği, kabul edilen dönem yönünden ise, davacı adına farklı işyerlerinden bildirim yapılmış olması karşısında, diğer işyerleri ile, davalı işyeri arasındaki bağlantının yeterince araştırılmadığı anlaşıldığından;

dava dışı işveren şirketlerin, davalı işveren şirketle, bağlantısı olup olmadığı araştırılmalı, dava dışı işyerlerine ve çalışmaya ilişkin davalı Kurum nezdindeki işyeri sicil dosyası ve dönem bordroları ile, diğer tüm bilgi ve belgeler getirtilmeli, tanıklar dinlenilmeli, ücret tediye bordlarında bulunan imzalar araştırılmalı, gerekirse, işe giriş bildirgelerindeki imzaların aidiyeti incelenmeli ve tüm araştırmalardan sonra ortaya çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme, yanılgılı değerlendirme sonucunda dayanılarak hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir. O hâlde, davacı ve davalılardan Kurum vekillerinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.